Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, Τρίτη, από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Ακολουθούν πέντε φάσεις που έχουν σημαδέψει τον πόλεμο, τον πιο αιματηρό που έχει ξεσπάσει στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο, ο οποίος έχει κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και έχει ξεριζώσει εκατομμύρια.
24 Φεβρουαρίου 2022: Η έναρξη της εισβολής
Στις 21 Φεβρουαρίου του 2022 ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν αναγνώρισε την ανεξαρτησία των επαρχιών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ που βρίσκονται στην περιοχή του Ντονμπάς, στην ανατολική Ουκρανία, όπου φιλορώσοι αυτονομιστές πολεμούν εναντίον του ουκρανικού στρατού από το 2014.
Τρεις ημέρες αργότερα, τα ξημερώματα, ο Πούτιν ξεκίνησε ευρεία στρατιωτική επίθεση εναντίον της Ουκρανίας, την οποία η Ρωσία επιμένει να χαρακτηρίζει «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», δηλώνοντας ότι στόχος της είναι «να αποναζιστικοποιήσει» και να «αποστρατιωτικοποιήσει» τη γειτονική της χώρα.
Ο ρωσικός στρατός σημείωσε γρήγορη πρόοδο στο νότιο και βορειοανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, αλλά απέτυχε να θέσει υπό τον έλεγχό του το Κίεβο.
Η Μαριούπολη έπεσε στα χέρια των Ρώσων έπειτα από πολύμηνη πολιορκία. Οι πρώτες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας στη Λευκορωσία και στη συνέχεια στην Τουρκία αποτυγχάνουν.
Ανοιξη 2022: Σφαγή στην Μπούτσα
Μετά την απόσυρση του ρωσικού στρατού από τα περίχωρα του Κιέβου εντοπίστηκαν οι σοροί εκατοντάδων αμάχων που εκτελέστηκαν στην Μπούτσα και σε γειτονικές περιοχές. Η Ουκρανία κατηγόρησε τα ρωσικά στρατεύματα για ωμότητες, όμως αυτά αρνήθηκαν οποιαδήποτε ευθύνη.
Μακάβριες σκηνές ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, προκαλώντας την οργή της διεθνούς κοινότητας και τις πρώτες έρευνες για ενδεχόμενα εγκλήματα πολέμου.
Εναν χρόνο αργότερα, στις 17 Μαρτίου 2023, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του Πούτιν για «εγκλήματα πολέμου», αλλά και για την «παράνομη μεταφορά» στη Ρωσία χιλιάδων Ουκρανόπουλων από τις κατεχόμενες περιοχές.
Καλοκαίρι 2022 – χειμώνας 2023: Ουκρανική αντεπίθεση
Οι ουκρανικές δυνάμεις ξεκίνησαν από το καλοκαίρι του 2023 σειρά αντεπιθέσεων. Χάρη στην παροχή δυτικών όπλων κατάφεραν να ανακτήσουν τον έλεγχο μεγάλων περιοχών στην επαρχία του Χαρκόβου και στη Χερσώνα. Μεγάλη και αιματηρή μάχη μαινόταν στο Μπαχμούτ που μετατράπηκε σε ερείπια.
Η Ρωσία αντιμετώπισε τον Ιούνιο του 2023 μία ακόμη απειλή: την εξέγερση της παραστρατιωτικής ομάδας μισθοφόρων Βάγκνερ, που άρχισε να κατευθύνεται προς τη Μόσχα, προτού ξαφνικά σταματήσει. Ο επικεφαλής της Γεβγκένι Πριγκόζιν σκοτώθηκε μυστηριωδώς σε συντριβή αεροσκάφους τον Αύγουστο.
Το καλοκαίρι του 2023 ο ουκρανικός στρατός ξεκίνησε νέα αντεπίθεση στη νότια και την ανατολική Ουκρανία, αλλά δεν κατάφερε να σπάσει τη ρωσική γραμμή.
2024: Κουρσκ
Από τον Φεβρουάριο του 2024 ο ρωσικός στρατός ανέκτησε την πρωτοβουλία στο μέτωπο. Παρά τις απώλειες, προήλαυνε αργά αλλά σταθερά, θέτοντας υπό τον έλεγχό του πολλές περιοχές στην ανατολική Ουκρανία, μπροστά σε έναν αντίπαλο που αντιμετώπιζε ελλείψεις σε πυρομαχικά και άνδρες.
Τον Αύγουστο του 2024 ουκρανικά στρατεύματα περνούν τα σύνορα με τη Ρωσία καταλαμβάνοντας εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα στην περιφέρεια Κουρσκ. Τον Μάρτιο του 2025 εκδιώχθηκαν από την περιοχή έπειτα από μάχη στην οποία πήραν μέρος και Βορειοκορεάτες στρατιώτες στο πλευρό του ρωσικού στρατού.
Τα ρωσικά πλήγματα με drones και πυραύλους εναντίον της Ουκρανίας έγιναν μαζικά και τα αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot και τα μαχητικά αεροσκάφη F-16 που παραδίδονταν στο Κίεβο δεν αρκούσαν για να τα αντιμετωπίσουν.
Στις 21 Νοεμβρίου η Ρωσία εκτόξευσε βαλλιστικό πύραυλο μέσου βεληνεκούς Ορέσνικ –χωρίς πυρηνική κεφαλή– εναντίον ουκρανικού στρατιωτικού εργοστασίου. Ο πύραυλος αυτός χρησιμοποιήθηκε για δεύτερη φορά στις 8 Ιανουαρίου 2026 εναντίον άλλου εργοστασίου στη δυτική Ουκρανία, κοντά στη Λβιβ, στα σύνορα της χώρας με την Πολωνία, χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ.
2025: Η διπλωματία Τραμπ
Κατά την επιστροφή του στην προεδρία των ΗΠΑ και ενώ το μέτωπο στην Ουκρανία βρισκόταν σε αδιέξοδο, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε άναυδους τους πάντες ανακοινώνοντας άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν. Στη συνέχεια επιτέθηκε μπροστά στις κάμερες στον Ζελένσκι κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο στις 28 Φεβρουαρίου 2025, απειλώντας να διακόψει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Εκτοτε ο Αμερικανός πρόεδρος άλλαζε συνεχώς στάση. Τον Νοέμβριο παρουσίασε σχέδιο διευθέτησης της σύγκρουσης, το οποίο περιλάμβανε απαιτήσεις της Μόσχας, όπως η παράδοση ουκρανικών εδαφών με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο.
Η Ρωσία διεξήγαγε σειρά πληγμάτων που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας, αφήνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στο σκοτάδι και το κρύο εν μέσω ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα. Η Ουκρανία εξαπέλυσε πλήγματα εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Την ίδια ώρα συνεχίζονταν οι διπλωματικές προσπάθειες: Ρώσοι, Ουκρανοί και Αμερικανοί διαπραγματευτές συναντήθηκαν στο Αμπου Ντάμπι και στη συνέχεια στη Γενεύη τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, με τη Μόσχα να συνεχίζει να απαιτεί την πλήρη απόσυρση των ουκρανικών στρατευμάτων από το Ντονμπάς, βασικό σημείο στο οποίο προσκρούουν οι συνομιλίες.
Πηγή: AFP, ΑΠΕ – ΜΠΕ
