«Μέχρι στιγμής κανείς δεν βλέπει πρόοδο στο εδαφικό ζήτημα», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι συνομιλίες στο στρατιωτικό σκέλος είναι «εποικοδομητικές» και ότι το Κίεβο αναμένει νέο γύρο διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατό, ακόμη και μέσα στον Φεβρουάριο.
Οπως ανέφερε σε δημοσιογράφους μέσω ομάδας στο WhatsApp, το Κίεβο ελπίζει ότι τις επόμενες ημέρες θα οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες για την επόμενη ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου με τη Ρωσία.
Οπως ανέφερε, η ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα υπέβαλε λεπτομερή έκθεση μετά τις επαφές της στην Ελβετία, όπου συζητήθηκαν ζητήματα που «δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν τηλεφωνικά».
Ευχαρίστησε την αποστολή για τη «λεπτομερή δουλειά» εντός των οδηγιών που είχαν δοθεί, καθώς και για την υπομονή της στις συνομιλίες με τη ρωσική πλευρά, οι οποίες «δεν ήταν πάντοτε εύκολες ή λογικές».
Τόνισε ότι οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε οι διαπραγματεύσεις να παραμείνουν εποικοδομητικές και ότι η Ουκρανία τους στηρίζει πλήρως, με τη δική της συμβολή να εστιάζει «αποκλειστικά στη δημιουργική εμπλοκή».
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «πραγματικές ευκαιρίες για να τερματιστεί ο πόλεμος με αξιοπρέπεια» και ότι η ικανότητα της διεθνούς κοινότητας να ασκήσει πίεση στον επιτιθέμενο μπορεί να συμβάλει καθοριστικά ώστε «μια αξιοπρεπής ειρήνη να αντικαταστήσει τον πόλεμο».
Oπως είπε, η ουκρανική πλευρά υπολογίζει ότι ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων θα οργανωθεί πολύ σύντομα και ότι αυτή τη φορά θα είναι «πραγματικά παραγωγικός».
Οι απαντήσεις της Ουκρανίας στα πιο δύσκολα ζητήματα ενόψει της επόμενης συνάντησης είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, έτοιμες, ενώ έχουν καθοριστεί οι προτεραιότητες για τη μελλοντική συνεδρίαση σε τριμερές σχήμα και με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι προετοιμασίες για ενδεχόμενη συνάντηση σε επίπεδο ηγετών, καθώς «υπάρχουν ζητήματα που δεν μπορούν ακόμη να επιλυθούν σε επίπεδο ομάδων».
«Το σχήμα των ηγετών θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικό από πολλές απόψεις και η Ουκρανία είναι έτοιμη για αυτό», σημείωσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στα ανθρωπιστικά ζητήματα, επισημαίνοντας ότι πρέπει να συνεχιστούν οι ανταλλαγές αιχμαλώτων πολέμου και εκφράζοντας την προσδοκία ότι μια νέα ανταλλαγή θα καταστεί εφικτή πολύ σύντομα.
Αναφερόμενος στους Ευρωπαίους εταίρους, τόνισε ότι η Ευρώπη είναι ενεργά εμπλεκόμενη στη διαδικασία τερματισμού του πολέμου και ότι ο ρόλος της «πρέπει να ενισχυθεί».
«Θα συντονιστούμε με τους εταίρους μας. Η Ουκρανία υπερασπίζεται πάντοτε τα κοινά ευρωπαϊκά μας συμφέροντα», κατέληξε.
Θρηνούν χαμένα σπίτια και αγνοούμενους συγγενείς
Η 65χρονη Χαλίνα Ποπριαντούχινα έχει εγκαταλείψει το σπίτι της τρεις φορές από το 2022, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προωθούνταν βαθύτερα στην ανατολική Ουκρανία. Κουρασμένη από τις διαρκείς μετακινήσεις, ελπίζει ότι η χώρα της θα καταφέρει να τις αναχαιτίσει.
«Φοβάμαι ότι δεν υπάρχει πια πουθενά να πάω», λέει, με εμφανή εξάντληση. Ο ένας γιος της αγνοείται, ο άλλος πιθανότατα κρατείται από ρωσικές δυνάμεις.
Η Ποπριαντούχινα είναι μία από σχεδόν 4 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους στην Ουκρανία, πέραν των περισσότερων από 5 εκατομμυρίων που έχουν καταφύγει σε χώρες της Ευρώπης, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στην πέμπτη χρονιά του. Πολλοί φοβούνται ότι δεν θα ξαναδούν τα σπίτια ή τους αγαπημένους τους.
Ο έλεγχος του Ντονμπάς –των βιομηχανικών περιοχών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ– βρίσκεται στο επίκεντρο των ειρηνευτικών συνομιλιών που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ. Η Ρωσία απαιτεί από το Κίεβο να παραχωρήσει το υπόλοιπο 20% της περιφέρειας του Ντονέτσκ που δεν έχει καταλάβει, κάτι που ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει απορρίψει. Οπως έχει πει, Αμερικανοί διαμεσολαβητές του υπέδειξαν κατ’ ιδίαν ότι αυτό θα μπορούσε να επαρκεί για την επίτευξη ειρήνης.
«Δεν μπορούμε απλώς να αποσυρθούμε», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Ζελένσκι. «Πρέπει να καταλάβουμε ότι το Ντονμπάς είναι μέρος της ανεξαρτησίας μας. Δεν πρόκειται για τη γη. Δεν είναι μόνο για τα εδάφη: είναι για τους ανθρώπους».
Η Ποπριαντούχινα θυμάται ότι άρμεγε αγελάδες με μια φίλη της στις 24 Φεβρουαρίου 2022, όταν άρχισαν να πέφτουν πύραυλοι με την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Με παρότρυνση του γιου της, εγκατέλειψε απρόθυμα το σπίτι και τα ζώα της, που ήταν κρίσιμα για την επιβίωσή της.
«Προσπάθησα να φτιάξω τη ζωή μου ώστε να έχω τα πάντα», λέει η πρώην εργαζόμενη σε κολχόζ. «Δεν πήρα τίποτα από εκεί. Ολα χάθηκαν».
Επέστρεψε για λίγο στην περιφέρεια του Ντονέτσκ το καλοκαίρι του 2022, αλλά έφυγε ξανά τον περασμένο Μάρτιο καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προωθούνταν. Οταν οι μάχες επεκτάθηκαν δυτικότερα, προς την περιφέρεια Ντνιπροπετρόφσκ, μετακινήθηκε και πάλι.
Σήμερα ζει στην κεντρική Ουκρανία, εκατοντάδες χιλιόμετρα από τη γενέτειρά της Βρεμίβκα, η οποία βρίσκεται πλέον υπό ρωσικό έλεγχο. Οι Αρχές της παραχώρησαν ένα εγκαταλελειμμένο, ετοιμόρροπο σπίτι στο χωριό Ντζενζελίβκα.
Οπως σε αμέτρητους οικισμούς σε όλη τη χώρα, υπάρχει εκεί μια «Λεωφόρος Ηρώων» με πορτρέτα πεσόντων στρατιωτών, όπου οι κάτοικοι σταματούν κάθε πρωί για ενός λεπτού σιγή.
Η πορεία της αντικατοπτρίζει τη σταδιακή ρωσική προέλαση. Η Μόσχα ελέγχει περίπου το ένα πέμπτο της Ουκρανίας, έπειτα από επιθέσεις που -σύμφωνα με το Κίεβο- είχαν βαρύ κόστος και ισοπέδωσαν ολόκληρους οικισμούς.
«Δεν χρειάζομαι τη μικρή τους Ρωσία», λέει, χρησιμοποιώντας έναν υποτιμητικό όρο που έχουν υιοθετήσει Ουκρανοί για τα εδαφικά σχέδια του μεγαλύτερου γείτονα.
Παρά το γεγονός ότι οι ουκρανικές δυνάμεις, λιγότερες αριθμητικά και με λιγότερο εξοπλισμό, έχουν αποτρέψει μια καθοριστική διάρρηξη του μετώπου, το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων προειδοποιεί ότι οι εσωτερικά εκτοπισμένοι δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να επιβιώσουν, καθώς μειώνεται η βοήθεια και εξαντλούνται οι αποταμιεύσεις τους.
Πολλές οικογένειες ζουν πλέον σε επισφαλείς συνθήκες, περιορίζοντας ακόμη και δαπάνες για υγεία και θέρμανση.
Η Ποπριαντούχινα λέει ότι της είχε προταθεί να μεταβεί στην Πολωνία. «Αλλά είπα ότι δεν θα φύγω από τη χώρα μου».
Τη στοιχειώνει η τύχη των δύο γιων της. Ο ένας νοσηλευόταν σε νοσοκομείο της πολιορκημένης Μαριούπολης όταν εισήλθαν οι ρωσικές δυνάμεις. Ο άλλος κατατάχθηκε και αγνοείται από το 2023.
Περισσότεροι από 70.000 Ουκρανοί στρατιώτες και άμαχοι παραμένουν αγνοούμενοι στον πόλεμο του Βλαντιμίρ Πούτιν, σύμφωνα με το Κίεβο, επιπλέον των δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών που έχουν σκοτωθεί.
«Ειλικρινά, αν μπορούσα, θα τον κατακρεουργούσα με τα ίδια μου τα χέρια, αυτόν τον Πούτιν», λέει. «Εφερε τόσο πόνο σε τόσο πολλούς ανθρώπους».
Καθισμένη στο καθιστικό της, θυμάται μια στιγμή νωρίς στον πόλεμο, όταν βρήκε έξω από το σπίτι της στη Βρεμίβκα έναν νεαρό άνδρα σκοτωμένο από θραύσματα. Ως μητέρα, τη σημάδεψε. «Πείτε μου», λέει. «Πώς μπορείς να το συγχωρήσεις αυτό;»
Reuters
