Διχάζει τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης η πρόθεση της Κομισιόν να επιτρέψει στον Οργανισμό Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex) να αναλάβει μεγαλύτερες ευθύνες σε ό,τι αφορά θέματα, που άπτονται της ασφάλειας και άμυνας, ενόψει της αναθεώρησης της εντολής του οργανισμού, τους επόμενους μήνες. Θα πρόκειται, ωστόσο, για αλλαγή της φύσης και λειτουργίας του Frontex, που αφορά τη στήριξη των κρατών-μελών στη διαχείριση των συνόρων και την καταπολέμηση τoυ διασυνοριακού εγκλήματος, αλλά όχι για θέματα, που άπτονται της εθνικής ασφάλειας.
Για τον λόγο αυτό, ομάδα 10 κρατών-μελών –ανάμεσά τους η Ελλάδα– απέστειλε non paper στην Κομισιόν, πριν από λίγες ημέρες, στο οποίο επισημαίνεται ότι ο Frontex θα πρέπει να αποφύγει κάθε ρόλο σε θέματα, που σχετίζονται με την ασφάλεια και άμυνα.
Από τον περασμένο Σεπτέμβριο τα κράτη-μέλη συζητούν τον μελλοντικό ρόλο του Frontex εν μέσω συνεχιζόμενων υβριδικών απειλών στα σύνορα της Ε.Ε. Κάποιες κυβερνήσεις, ειδικά από την Ανατολική Ευρώπη, επιθυμούν ο οργανισμός να αναλάβει την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών σε διεθνή ύδατα, λόγω των συχνών ενεργειών δολιοφθοράς σε υποθαλάσσια καλώδια, που αποδίδονται στη Ρωσία.
Ως «υβριδική απειλή» ήδη αναγνωρίζεται από τον Frontex η «εργαλειοποίηση» των μεταναστών. Γι’ αυτό, αρκετά κράτη-μέλη αναρωτιούνται εάν η παραβίαση εναέριου χώρου από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, λόγω των πρόσφατων περιστατικών σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και οι επιθέσεις εναντίον υποδομών μπορούν να εμπίπτουν στον ορισμό «υβριδικής απειλής» ώστε να επιτραπεί στον Frontex να παρέχει υποστηρικτικό ρόλο με την ενίσχυση των σκαφών του με anti-drone συστήματα.
Ωστόσο, η ομάδα αποτελούμενη από Ελλάδα, Τσεχία, Κροατία, Ουγγαρία, Ισπανία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία και Σλοβενία θεωρεί ότι ο Frontex δεν θα πρέπει να αναλάβει ρόλο, που να σχετίζεται με την άμυνα και την ασφάλεια.
Στο σχετικό non paper προς την Κομισιόν, που έχει δει η «Κ», αναγνωρίζεται ότι «υπάρχουν πολλές ασύμμετρες προκλήσεις ασφάλειας, όπως υβριδικές απειλές και επιθέσεις, που σχετίζονται με τη διαχείριση των συνόρων», όπως εξάλλου και η «εργαλειοποίηση των μεταναστών, η διευκόλυνση παράτυπων μεταναστευτικών ροών προς τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε (…)». Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθαρίζουν ότι η άμυνα και η ασφάλεια είναι εθνική αρμοδιότητα. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι η επικείμενη αναθεώρηση του κανονισμού για τον Frontex «δεν θα πρέπει να αγνοεί αυτές τις ασύμμετρες απειλές» και πως «η αντιμετώπιση υβριδικών απειλών στα εξωτερικά σύνορα μπορεί να υπερβαίνει την έννοια της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης συνόρων». Ωστόσο, το κείμενο υπογραμμίζει ότι «σε τέτοιες περιπτώσεις, πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφάλειας, η οποία αποτελεί αποκλειστική ευθύνη κάθε κράτους-μέλους».
Ο Frontex λειτουργεί από το 2004 ενώ οι κυβερνήσεις αποφασίζουν το πώς ακριβώς μπορεί να τις συνδράμει. Η Κομισιόν προτίθεται, επίσης, να ενισχύσει τον Οργανισμό, τριπλασιάζοντας το προσωπικό του (από 10.000 σε 30.000 έως το 2027), που δεν βρίσκει σύμφωνα όλα τα κράτη-μέλη.
Ενόψει της αναθεώρησης της εντολής του οργανισμού, κοινοτικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι «η Κομισιόν βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη και τίποτα δεν έχει αποφασιστεί». Οι σχετικές συζητήσεις, άλλωστε, θα συνεχιστούν αρχές Μαρτίου σε τεχνικό επίπεδο, ενώ στα τέλη του ίδιου μήνα η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε θα φέρει προς συζήτηση τον μελλοντικό ρόλο του Frontex, αναφέρουν κοινοτικές πηγές.
