Εντονη ανησυχία προκαλούν στους Ευρωπαίους πολίτες οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως καταδεικνύει το νέο Ευρωβαρόμετρο, που δημοσιεύει σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι πολίτες δηλώνουν συγκεκριμένα ανησυχία για την ασφάλεια και την προστασία σε διάφορα ζητήματα με κορυφαία στη λίστα τις ένοπλες συγκρούσεις (72%), την τρομοκρατία (67%), τις κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός Ε.Ε. (66%) καθώς και τις φυσικές καταστροφές λόγω κλιματικής κρίσης (66%) αλλά και τις ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%).
Το τελευταίο αυτό ζήτημα, μάλιστα, καταγράφεται ως πρώτο στην Ελλάδα ως κύρια πηγή ανησυχίας σε ποσοστό 84% και ακολουθούν, οι φυσικές καταστροφές (83%), οι ενεργές συρράξεις και πόλεμοι κοντά στην Ε.Ε. (99%), η τρομοκρατία (73%), αλλά και η ενεργειακή εξάρτηση της Ε.Ε. από χώρες εκτός της Ενωσης σε ποσοστό 71%.
Στη «σκιά» των πολλαπλών προκλήσεων, που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, οι πολίτες της Ε.Ε. ζητούν να ενισχυθεί ο ρόλος της Ενωσης. Το ποσοστό αυτό μάλιστα ανέρχεται στο 78% στην Ελλάδα, πολύ παραπάνω δηλαδή από τον μέσο όρο στην Ε.Ε, όπου το 66% των πολιτών θεωρεί ότι η Ε.Ε. πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά ως προς την ασφάλειά τους.
Για τον λόγο αυτό, σχεδόν 8 στους 10 πολίτες (73%) θεωρούν ότι η Ε.Ε. χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις, με υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Ελλάδα (82%) και την Κύπρο (86%).
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους πολίτες, για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο η Ε.Ε. πρέπει να επικεντρωθεί, κυρίως, στην άμυνα και την ασφάλεια (40% σε επίπεδο Ε.Ε., 32% στην Ελλάδα), την ανταγωνιστικότητα, την οικονομία και τη βιομηχανία (32% και 46% στη χώρα μας, αντίστοιχα) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29% και 32%, αντίστοιχα).
Ενδιαφέρον έχει ότι σε ποσοστό 93% οι Ελληνες πολίτες θεωρούν ζωτικής σημασίας την ενότητα των κρατών μελών της Ε.Ε., ποσοστό, που φτάνει αντίστοιχα το 95% στην Κύπρο και ως μέσος όρος στο «μπλοκ» στο 89%.
Εξίσου ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι απαντήσεις αυτές δόθηκαν από τους Ευρωπαίους πολίτες τον περασμένο Νοέμβριο (6-30/11), πριν δηλαδή την περαιτέρω επιδείνωση των ευρωατλαντικών σχέσεων.
«Οι γεωπολιτικές εντάσεις διαμορφώνουν την καθημερινή αίσθηση ασφάλειας των Ευρωπαίων πολιτών. Οι πολίτες αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατεύει, να είναι προετοιμασμένη και να δρα ενωμένη. Αυτό ακριβώς καλείται να προσφέρει μια ισχυρότερη και πιο αποφασιστική Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι η ισχυρότερη ασπίδα μας» σχολιάζει σχετικά η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα.
Υψηλά ποσοστά απαισιοδοξίας
Πάντως, την ίδια ώρα, οι γεωπολιτικές αυτές αναταραχές προκαλούν απαισιοδοξία στους πολίτες στην Ε.Ε. (52%), με το ποσοστό αυτό να είναι λίγο υψηλότερο στην Ελλάδα (56%).
Απαισιοδοξία εκφράζει παράλληλα και το 39% των ερωτηθέντων για το μέλλον της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ενωσης (53% στην Ελλάδα), καθώς και το 41% για το μέλλον της χώρας τους (56% φθάνει το αντίστοιχο στη χώρα μας).
Παρ΄όλα αυτά, σε ατομικό επίπεδο η εικόνα είναι πιο θετική. Πάνω από τα τρία τέταρτα των πολιτών στην Ε.Ε. (76%) δηλώνουν αισιόδοξοι για το προσωπικό τους μέλλον και το μέλλον της οικογένειάς τους, με τα ποσοστά να διαμορφώνεται στο 69% στην Ελλάδα.
Ανησυχία και για οικονομική αβεβαιότητα
Για την πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτών η ακρίβεια εξακολουθεί να πλήττει το βιοτικό τους επίπεδο.
Για τον λόγο αυτό, το 41% των ερωτηθέντων αναφέρει τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης ως την κορυφαία προτεραιότητα που επιθυμούν να αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τα ποσοστό αυτό να ανέρχεται αντίστοιχα, στο 53% στην Ελλάδα.
Ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35% σε επίπεδο Ε.Ε, ποσοστό υψηλότερο κατά πέντε μονάδες σε σχέση με τον Μάιο του 2025), με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στην Ελλάδα (60%), όπου παράλληλα καταγράφεται ως σημαντική προτεραιότητα και η δημόσια υγεία σε ποσοστό 54%, αλλά και η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός στην Ελλάδα (46%).
Παρότι οι περισσότεροι ερωτηθέντες αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό τα επόμενα πέντε χρόνια, ένα σημαντικό ποσοστό προβλέπει επιδείνωση (28% σε επίπεδο Ε.Ε, 39% στην Ελλάδα) ιδίως σε χώρες όπου επικρατεί αίσθημα οικονομικής αβεβαιότητας.
Ο φόβος για μείωση του βιοτικού επιπέδου είναι μεγαλύτερος στη Γαλλία (45%), στο Βέλγιο και στη Σλοβακία (από 40%).
Θετική η στάση των πολιτών έναντι της Ε.Ε.
Γενικά η στάση των πολιτών απέναντι στην Ε.Ε. και τα θεσμικά της όργανα παραμένει θετική, παρά τη μικρή επιδείνωση, που σημειώθηκε σε σχέση με τον Μάιο του 2025.
Η μεγαλύτερη ομάδα πολιτών σε επίπεδο Ε.Ε. διατηρεί θετική εικόνα για την Ενωση (49%, -3 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ μόλις το 17% εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα, θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 34%, με τα αρνητικά ποσοστά να παραμένουν χαμηλά (29%).
Αν και αυξάνεται διαρκώς το ποσοστό εκείνων, που θεωρούν ότι η συμμετοχή της χώρας τους στην Ε.Ε είναι θετική (62%, ποσοστό αυξημένο κατά δύο μονάδες σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2024, όταν τέθηκε τελευταία φορά το ίδιο ερώτημα), ωστόσο το αντίστοιχο στην Ελλάδα καταγράφει πλέον μείωση κατά 5 μονάδες, και πλέον φτάνει μόλις το 40%.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι θετικές απόψεις υπερτερούν των αρνητικών, με το 38% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ να δηλώνει ότι έχει θετική εικόνα (-3 ποσοστιαίες μονάδες), έναντι του 20% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα το 31% των πολιτών αντίστοιχα διατηρεί θετική εικόνα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι νέοι πιο θερμοί υποστηρικτές της Ε.Ε
Ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας αφορά το γεγονός πως οι νέοι εξακολουθούν να είναι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της Ε.Ε και έχουν υψηλές προσδοκίες όσον αφορά τον ρόλο της.
Οι πολίτες ηλικίας 15 έως 30 ετών είναι πιο πιθανό να έχουν θετική εικόνα τόσο για την Ε.Ε (58% έναντι 49% και 43% στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες) όσο και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ το 68% επιθυμεί να ενισχυθεί ο ρόλος του (έναντι 58% και 54%).
