Καθώς οι απολύσεις αυξάνονται, ολοένα και περισσότερες εταιρείες επικαλούνται την τεχνητή νοημοσύνη ως βασική αιτία περικοπών προσωπικού.
Ωστόσο, ειδικοί και αναλυτές αμφισβητούν αν το AI εξηγεί πράγματι το κύμα απολύσεων ή αν χρησιμοποιείται ως βολικό αφήγημα για αποφάσεις που σχετίζονται κυρίως με κόστη, υπερπροσλήψεις και επενδυτικές προτεραιότητες.
Σύμφωνα με την εταιρεία Challenger, Gray & Christmas, η τεχνητή νοημοσύνη αναφέρθηκε ρητά σε ανακοινώσεις περισσότερων από 50.000 απολύσεων μέσα στο 2025.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Amazon, η οποία ανακοίνωσε πρόσφατα την περικοπή 16.000 θέσεων εργασίας, επιπλέον των 14.000 που είχαν ανακοινωθεί το φθινόπωρο.
Ο διευθύνων σύμβουλος Αντριου Τζάσι είχε δηλώσει ότι η διάδοση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης θα αλλάξει τον τρόπο εργασίας και θα μειώσει το εταιρικό προσωπικό τα επόμενα χρόνια, αν και αργότερα η εταιρεία υποβάθμισε τη σύνδεση των απολύσεων με το AI, αποδίδοντάς τες κυρίως στη μείωση γραφειοκρατίας.
Παρόμοια επιχειρηματολογία υιοθέτησαν και άλλες εταιρείες. Η Pinterest ανακοίνωσε περικοπές περίπου 15% του προσωπικού της, επικαλούμενη ανακατανομή πόρων σε ρόλους εστιασμένους στο AI.
Αντίστοιχα, ο διευθύνων σύμβουλος της Hewlett-Packard, Ενρίκε Λόρες, μίλησε για έως και 6.000 απολύσεις τα επόμενα χρόνια στο πλαίσιο ενσωμάτωσης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, ερευνητές επισημαίνουν ότι πολλές από αυτές τις απολύσεις προηγούνται της ουσιαστικής εφαρμογής ώριμων συστημάτων AI.
Σε έκθεσή της, η Forrester κάνει λόγο για φαινόμενο «AI-washing», δηλαδή για αποδόσεις απολύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να υπάρχουν ακόμη λειτουργικές εφαρμογές που να αντικαθιστούν τις συγκεκριμένες θέσεις εργασίας.
Ο καθηγητής του Wharton Πίτερ Καπέλι σημειώνει ότι πολλές εταιρείες μιλούν για μελλοντική αντικατάσταση θέσεων από AI, παρότι αυτή «δεν έχει συμβεί ακόμη», γεγονός που δικαιολογεί τον σκεπτικισμό.
Η Brookings Institution επισημαίνει ότι τέτοιες «προληπτικές» απολύσεις λειτουργούν και ως μήνυμα προς τις αγορές ότι η διοίκηση είναι τεχνολογικά πρωτοπόρα και προσανατολισμένη στη μείωση κόστους.
Μελέτη του Yale Budget Lab καταλήγει ότι, μέχρι στιγμής, η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει μεταβάλει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα της αγοράς εργασίας. Αν και οι τεχνολογικές εταιρείες έχουν απολύσει πάνω από 700.000 εργαζομένους παγκοσμίως από το 2022, μεγάλο μέρος αυτών των περικοπών αποδίδεται σε διόρθωση υπερπροσλήψεων της περιόδου της πανδημίας.
Οπως επισημαίνουν αναλυτές, η επίκληση του AI είναι συχνά πολιτικά και επικοινωνιακά πιο «ανώδυνη» από την παραδοχή κακών επιχειρηματικών επιλογών ή πιέσεων από το μακροοικονομικό περιβάλλον.
Πηγή: New York Times

