Τη βαθιά πεποίθηση ότι οι αλλαγές στις ευρωατλαντικές σχέσεις είναι πλέον «δομικές και όχι προσωρινές» εξέφρασε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, ενώ ο επίτροπος Αμυνας, Αντριους Κουμπίλιους, επανέφερε την ιδέα της δημιουργίας Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας.
Οι παρεμβάσεις των δύο Ευρωπαίων αξιωματούχων έγιναν λίγες μόνο ημέρες μετά τη χειρότερη κρίση στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενωσης και ΗΠΑ λόγω των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία.
Αν και η ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις έχει προσώρας κοπάσει λόγω των επικείμενων διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας – Γροιλανδίας για το μέλλον της ασφάλειας στην Αρκτική, ωστόσο, η Ευρώπη ήδη εξετάζει τον επανακαθορισμό των σχέσεων με την Ουάσιγκτον.
Αυτό ισχυρίστηκε η Κάγια Κάλας απευθυνόμενη σήμερα στο ετήσιο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυνας (European Defence Agency). «Αναμφισβήτητα, η μεγαλύτερη αλλαγή στον θεμελιώδη αναπροσανατολισμό συμβαίνει πέρα από τον Ατλαντικό: μια επανεξέταση που έχει κλονίσει τη διατλαντική σχέση», τόνισε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Εσπευσε, πάντως, να ξεκαθαρίσει ότι η Ευρώπη θέλει «ισχυρούς διατλαντικούς δεσμούς. Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν εταίρος και σύμμαχος της Ευρώπης. Αλλά η Ευρώπη χρειάζεται να προσαρμοστεί στις νέες πραγματικότητες. Η Ευρώπη δεν είναι πια το κέντρο βάρους της Ουάσιγκτον.
Για την ίδια «αυτή η αλλαγή συνεχίζεται εδώ και λίγο καιρό», ωστόσο επισήμανε ότι «πρόκειται για δομική και όχι προσωρινή αλλαγή.. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει. Καμία μεγάλη δύναμη στην Ιστορία δεν έχει αναθέσει ποτέ την επιβίωσή της σε τρίτους και να επέζησε». Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας παρότρυνε πάντως τους Ευρωπαίους να αναγνωρίσουν ότι «αυτές οι τεκτονικές αλλαγές ήρθαν για να μείνουν, και πρέπει να δράσουμε με αίσθηση του επείγοντος».
Από την επανεκλογή του Τραμπ και μετά, η Ε.Ε έχει λάβει άνευ προηγουμένου αποφάσεις σχετικά με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής της άμυνας, είτε μέσω αύξησης των στρατιωτικών δαπανών είτε μέσω ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, ώστε να μειώσει την εξάρτηση που έχει από τους αμερικανικούς εξοπλισμούς.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον επίτροπο Αμυνας, το «κλειδί» για την επίτευξη αυτού του σκοπού δεν αφορά μόνο την αύξηση των σχετικών κονδυλίων. «Περισσότερες αμυντικές δαπάνες από μόνες τους δεν εγγυώνται την επιτυχία», είπε χαρακτηριστικά σε παρέμβασή του στην ίδια εκδήλωση. Επικαλούμενος των Βρετανό οικονομολόγο Ανταμ Τουζ, ο επίτροπος ανέφερε ότι «τα τελευταία δέκα χρόνια οι Ευρωπαίοι δαπάνησαν 3,1 τρισ. στην άμυνα».
«Και τα αποτελέσματα;», αναρωτήθηκε ο Αντριους Κουμπίλιους, για να προσθέσει «είμαστε έτοιμοι σήμερα να υπερασπιστούμε και να αποτρέψουμε τον Πούτιν; Οπως λέει ο Τουζ: η ποσότητα δεν φέρνει αυτόματα την ποιότητα».
Για τον λόγο αυτόν, ο επίτροπος Αμυνας απηύθυνε προειδοποίηση έναντι ενός «μεγάλου κινδύνου»: της διάθεσης χρημάτων για την άμυνα σε εθνικό, μόνο, επίπεδο. Κατά τον ίδιο «αυτό θα ήταν μεγάλο λάθος, καθώς θα αυξήσει μόνο τον κατακερματισμό, ενώ θα αυξήσει τις εξαρτήσεις από τρίτους».
Κατά τον Λιθουανό επίτροπο ήρθε η ώρα «τα κράτη-μέλη να επιδείξουν ηγετική διάθεση για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας». «Να είμαστε έτοιμοι να πολεμήσουμε ως Ευρώπη».
Παρά το γεγονός ότι σήμερα δεν επανέλαβε την ιδέα της δημιουργίας ευρωπαϊκού στρατού, όπως είχε πει πριν από λίγες ημέρες, ωστόσο επανέφερε την ιδέα για ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αμυνας, που είχαν προτείνει το 2017 η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Ανγκελα Μέρκελ, και ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν.
Το Συμβούλιο «θα συντονίζει και θα μας καθοδηγεί ως προς τον μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής άμυνας» ισχυρίστηκε ο Αντριους Κουμπίλιους.
«Σε έναν κόσμο γιγάντων, πρέπει κι εμείς να γίνουμε γίγαντες» επισήμανε ο επίτροπος, για να προσθέσει ότι μιλάει για έναν «ευγενή γίγαντα: που προωθεί το διεθνές δίκαιο και τη συνεργασία. Αλλά, έναν ισχυρό γίγαντα».
Η Ε.Ε έχει ήδη θέσει το 2030 ως έτος επίτευξης της «αμυντικής ετοιμότητάς» της, κάτι που αμφισβητήθηκε ευθέως από τον γ.γ. του ΝΑΤΟ αυτή την εβδομάδα, όταν απευθυνόμενος στο Ευρωκοινοβούλιο τόνισε ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να «συνεχίσουν να ονειρεύονται» την ανεξαρτησία τους σε σχέση με την άμυνα και την ασφάλεια, χωρίς τις ΗΠΑ. Τα σχόλια του Μαρκ Ρούτε προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις κυρίως στο Παρίσι, αλλά και στις Βρυξέλλες.
Τόσο η Κάγια Κάλας, όσο και ο Αντριους Κουμπίλιους δεν αναφέρθηκαν ευθέως στις παρεμβάσεις τους για τις αμφιλεγόμενες δηλώσεις του Μαρκ Ρούτε. Αντιθέτως, και οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τόνισαν την ανάγκη μεγαλύτερης συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ Ε.Ε και ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας επισήμανε την ανάγκη «το ΝΑΤΟ να γίνει περισσότερο ευρωπαϊκό, ώστε να διατηρήσει την ισχύ του. Και για να συμβεί αυτό, η Ευρώπη πρέπει να δράσει».
