Η έρευνα κατά του κορυφαίου στρατηγού της Κίνας, Ζανγκ Γιουσία, έφερε για πρώτη φορά τις «επιχειρήσεις αντιμετώπισης της διαφθοράς» στον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (PLA), εντός του στενού κύκλου του προέδρου, Σι Τζινπίνγκ.
Αναλυτές βλέπουν τις εξελίξεις ως ένα «μήνυμα» ότι ακόμη και οι πιο στενές προσωπικές σχέσεις δεν εξασφαλίζουν ασυλία όταν πρόκειται για ζητήματα αφοσίωσης στην ηγεσία του κομμουνιστικού κόμματος.
Η απομάκρυνση του στρατηγού, ο οποίος υπήρξε μακροχρόνιος σύμμαχος του Σι και μέλος του Πολιτικού Γραφείου (Πολίτμπιρο) του κόμματος, ουσιαστικά συγκεντρώνει ακόμη περισσότερη εξουσία στα χέρια του Κινέζου προέδρου αλλά υποδηλώνει παράλληλα ότι μια επίθεση κατά της Ταϊβάν στο άμεσο μέλλον είναι λιγότερο πιθανή.
«Η απομάκρυνση του Ζανγκ σημαίνει ότι πραγματικά κανείς στην ηγεσία δεν είναι πλέον ασφαλής», δήλωσε ο Τζόναθαν Τσιν του Brookings Institution με έδρα την Ουάσιγκτον, ο οποίος χαρακτήρισε την έρευνα «εκπληκτική». Ο Τσιν, ο οποίος εργάστηκε για χρόνια ως κορυφαίος αναλυτής για την Κίνα στην Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA), τόνισε ότι η έρευνα κατά του ανώτατου στρατηγού της χώρας σηματοδοτεί μια «βαθιά αλλαγή» στην κινεζική πολιτική.
Οι προηγούμενες εκκαθαρίσεις στο στράτευμα στόχευαν άτομα που μπορεί να είχαν κάποια σχέση με τον Σι, αλλά δεν είχαν ισχυρούς προσωπικούς δεσμούς. Αυτή τη φορά, τα πράγματα όπως φάνηκε ήταν αλλιώς.
Το κινεζικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε το Σάββατο την έναρξη έρευνας για τον Ζανγκ «για υποψίες σοβαρών παραβιάσεων της πειθαρχίας και του νόμου». Δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε ότι ο στρατηγός κατηγορείται ότι άφησε να διαρρεύσουν πληροφορίες σχετικά με το πυρηνικό οπλοστάσιο της χώρας στις ΗΠΑ και για δωροληψία στο εσωτερικό με ενέργειες όπως η προώθηση συγκεκριμένου αξιωματικού στη θέση του υπουργού Αμυνας. Ενα άλλο ανώτερο στέλεχος, ο Λιόου Ζένλι, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου της Κεντρικής Επιτροπής Στρατιωτικής Διοίκησης, τέθηκε επίσης υπό έρευνα.
Εκκαθαρίσεις και «υπερεξουσίες»
Ο στρατός έχει βρεθεί εδώ και χρόνια στο επίκεντρο μιας ευρείας εκστρατείας καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι εκκαθαρίσεις έφτασαν μέχρι και τη Rocket Force, η οποία εποπτεύει τα πυρηνικά όπλα καθώς και τους συμβατικούς πυραύλους, το 2023. Δύο πρώην υπουργοί Αμυνας απομακρύνθηκαν επίσης από το κυβερνών κομμουνιστικό κόμμα τα τελευταία χρόνια λόγω διαφθοράς.
«Νομίζω ότι οι ανησυχίες για διαφθορά είναι πιθανώς πραγματικές, αν και συνήθως αποτελούν περισσότερο πρόσχημα για την απομάκρυνση κάποιου από την κινεζική πολιτική», δήλωσε ο Τσιν. «Ο Σι έχει εξαλείψει την ανώτερη ηγεσία του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού όπως κανένας άλλος ηγέτης πριν από αυτόν», δήλωσε από την πλευρά του ο Νιλ Τόμας, ερευνητής στο Asia Society.
Στο κύριο άρθρο στην πρώτη της σελίδα την Κυριακή, η εφημερίδα PLA Daily χαρακτήρισε την έρευνα σημαντικό επίτευγμα, προσθέτοντας ότι οι δύο στρατηγοί «υπονόμευσαν σοβαρά και παραβίασαν» το λεγόμενο «σύστημα ευθύνης» του προέδρου.
Σύμφωνα με το σύστημα, ο Σι, ως πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, είναι επενδυμένος με την «υπέρτατη στρατιωτική εξουσία λήψης αποφάσεων». Το σύστημα αυτό λειτουργεί επίσης ως «θεσμική ρύθμιση για την άσκηση της απόλυτης ηγεσίας του κόμματος επί του στρατού».
«Η επίκληση της παραβίασης του “συστήματος ευθύνης” (σ.σ. της θεσμικής διάρθρωσης που εξασφαλίζει ότι το Κομουνιστικό Κόμμα διατηρεί, μέσω του προέδρου, τον απόλυτο έλεγχο στον στρατό) υποδηλώνει ότι ο Ζανγκ είχε υπερβολική εξουσία», δήλωσε ο Λάιλ Μόρις, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Ανάλυσης της Κίνας του Ινστιτούτου Πολιτικής της Ασιατικής Κοινωνίας. «Το γεγονός ότι ο Σι προέβη σε μια τόσο δραματική κίνηση υποδηλώνει δύο πράγματα: ότι ο Σι έχει την πλήρη υποστήριξη του Κ.Κ. Κίνας και ότι είναι σίγουρος για την εδραίωση της εξουσίας του επί του στρατού», πρόσθεσε ο Μόρις.
Το «κόστος» των καρατομήσεων
Λόγω των εκστρατειών κατά της διαφθοράς και το αποκορύφωμα της καρατόμησης του στρατηγού της χώρας, αναλυτές θέτουν ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του μεγαλύτερου στρατού στον κόσμο από εδώ και στο εξής.
«Ειλικρινά, δεν είναι σαφές πώς λειτουργεί η ιεραρχία, ειδικά δεδομένου ότι πολλοί από τους αξιωματικούς που θα ήταν κατά τα άλλα κατάλληλοι να αντικαταστήσουν τα απομακρυνθέντα μέλη έχουν και οι ίδιοι απομακρυνθεί», δήλωσε ο Τσιν.
Ο Τόμας εκτιμά ότι ο Σι επιδιώκει να ανανεώσει την ηγεσία του στρατού και ενδέχεται να περιμένει μέχρι το συνέδριο του κομμουνιστικού κόμματος το 2027 για να «εξετάσει διεξοδικά τους κατάλληλους υποψηφίους για τις κενές θέσεις».
Πάντως, ο ίδιος τόνισε ότι «η εκκαθάριση της ανώτατης διοίκησης του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού υποδηλώνει ότι ο Σι δεν σχεδιάζει σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση εναντίον της Ταϊβάν στο άμεσο μέλλον. Η καταστολή έχει ως στόχο την ανάδειξη μιας ομάδας πιο ικανών και πιστών στρατηγών. Ο Σι είναι ένας άνθρωπος που λειτουργεί με στόχους. Θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να διασφαλίσει ότι το κόμμα και ο στρατός του είναι πολιτικά πιστοί και ιδεολογικά αφοσιωμένοι».
Με πληροφορίες από Reuters, WSJ
