Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι επιθυμεί την απόκτηση της Γροιλανδίας, ενδεχομένως μέσω αγοράς από τη Δανία, παρά τη σταθερή θέση της Κοπεγχάγης ότι το νησί «δεν είναι προς πώληση».
Την Τετάρτη, ο Τραμπ φάνηκε να αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής βίας, δηλώνοντας ότι έχει εξασφαλίσει συμφωνία με το ΝΑΤΟ για την εγγύηση αμερικανικής πρόσβασης στη Γροιλανδία, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει τις λεπτομέρειες.
Πόσο όμως θα κόστιζε η Γροιλανδία; Δεν υπάρχει αγορά για την αγοραπωλησία κρατών, άρα δεν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη αποτίμηση.
Ο Οτο Σβέντσεν, ειδικός για την Αρκτική στο Center for Strategic and International Studies, εκτίμησε ότι το συνολικό κόστος θα μπορούσε να προσεγγίσει το 1 τρισ. δολάρια.
Το ποσό αυτό θα περιλάμβανε την απόκτηση του νησιού, εφάπαξ πληρωμές προς τους κατοίκους, μεταβιβάσεις για τη διατήρηση του κοινωνικού κράτους, καθώς και επενδύσεις σε υποδομές και άμυνα.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, δεδομένου ότι το αμερικανικό έλλειμμα ανέρχεται στα 38 τρισ. δολάρια. Πολιτικοί αντίπαλοι κατηγορούν τον Τραμπ ότι δίνει προτεραιότητα σε δαπάνες στο εξωτερικό αντί για κοινωνικές ανάγκες στις ΗΠΑ.
Μπορεί, όμως, ένας πρόεδρος να προσθέσει μονομερώς νέο έδαφος στις ΗΠΑ; Η επέκταση της αμερικανικής επικράτειας απαιτεί έγκριση του Κογκρέσου.
Προηγούμενες αγορές, όπως εκείνη των Αμερικανικών Παρθένων Νήσων το 1917 –επίσης από τη Δανία– έγιναν μέσω διεθνούς συνθήκης.
Για την έγκριση συνθήκης απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στη Γερουσία, δηλαδή 67 γερουσιαστές. Αυτό σημαίνει ότι ο Τραμπ θα χρειαζόταν τη στήριξη τουλάχιστον 14 Δημοκρατικών, ακόμη και αν είχε όλους τους Ρεπουμπλικανούς.
Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έχουν επίσης εκφράσει αντιρρήσεις, τονίζοντας ότι η κυριαρχία του λαού της Γροιλανδίας δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση.
Δεν θεωρείται πιθανό η Γροιλανδία να γίνει πολιτεία των ΗΠΑ, καθώς με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκους είναι πολύ μικρή.
Πιθανά σενάρια περιλαμβάνουν συμφωνία «ελεύθερης σύνδεσης», αντίστοιχη με άλλες περιοχές, ή μετατροπή της σε αμερικανικό έδαφος, όπως το Γκουάμ ή το Πουέρτο Ρίκο, όπου οι κάτοικοι δεν έχουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα.
Μπορεί, ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ να δαπανήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια μόνος του; Το Σύνταγμα αναθέτει τον έλεγχο των δαπανών στο Κογκρέσο. Παρότι οι Ρεπουμπλικανοί έχουν στηρίξει κινήσεις του Τραμπ που δοκιμάζουν τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας, η εξεύρεση και δαπάνη ποσού συγκρίσιμου με τον ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.
Χρειάζονται οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία;
Ο Τραμπ και οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι η Γροιλανδία είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση ρωσικών και κινεζικών συμφερόντων στην Αρκτική και ότι η Δανία δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά της.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν στρατιωτική βάση στο νησί και τη δυνατότητα ενίσχυσης της παρουσίας τους.
Επιπλέον, ο Τραμπ επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση στους πλούσιους, αλλά σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτους, σπάνιους και κρίσιμους ορυκτούς πόρους της Γροιλανδίας.
Η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου απαγορεύεται για περιβαλλοντικούς λόγους, ενώ η ανάπτυξη της μεταλλευτικής δραστηριότητας συναντά έντονες αντιδράσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Σε πρόσφατη ομιλία του στη Γερουσία, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μιτς Μακόνελ υπογράμμισε τη σημασία της συμμαχίας του ΝΑΤΟ και των αμερικανο-δανεζικών στρατιωτικών δεσμών, τονίζοντας ότι οι στενές σχέσεις με τους βόρειους συμμάχους είναι αυτές που καθιστούν δυνατή την αμερικανική παρουσία στην Αρκτική.
Reuters
