Κοινό μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να επιταχύνει την ανεξαρτησία της, σε μια εποχή «τεκτονικών» αλλαγών της παγκόσμιας τάξης, απέστειλαν οι πρόεδροι των ευρωπαϊκών θεσμών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Λίγες μόνο ώρες πριν από την πολυαναμενόμενη ομιλία του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στο Νταβός, τόσο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όσο και η πρόεδρος της Κομισιόν υπήρξαν σαφείς ως προς την απάντηση που θα πρέπει να δώσει το «μπλοκ» έναντι των ΗΠΑ.
«Είμαστε σε σταυροδρόμι. Η Ευρώπη προτιμά τον διάλογο και τις λύσεις, αλλά είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να δράσουμε, εάν χρειαστεί, με ενότητα, επείγουσα ανάγκη και αποφασιστικότητα», τόνισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απευθυνόμενη στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου.
This moment of global change is fraught with dangers.
And Europe must be ready to change even faster.
To become more independent. For its own future ↓ https://t.co/LwlxjFLhZX
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 21, 2026
Για την ίδια, ωστόσο, η Ε.Ε. ευθυγραμμίζεται με τις ΗΠΑ σχετικά με την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας στην Αρκτική, και οι προσπάθειες για την ενίσχυση της ασφάλειας στη Γροιλανδία σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες «συνεργάζονται» και με την Ουάσιγκτον.
«Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι προτεινόμενοι πρόσθετοι δασμοί είναι απλώς λανθασμένοι», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν, ενώ πρόσθεσε ότι η Ε.Ε. θέλει να αποφύγει την κλιμάκωση, καθώς «μια επικίνδυνη φθίνουσα πορεία των σχέσεων μεταξύ των συμμάχων» θα «ενθαρρύνει μόνο τους ίδιους τους αντιπάλους που είμαστε και οι δύο τόσο δεσμευμένοι να κρατήσουμε έξω από το στρατηγικό μας τοπίο».
Βέβαιος ότι η Ευρώπη θα βγει από τις τρέχουσες γεωπολιτικές προκλήσεις «πιο ισχυρή» εμφανίστηκε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι για να συμβεί αυτό απαιτείται «μια Ευρώπη αρχών. Μια Ευρώπη προστασίας. Και μια Ευρώπη ευημερίας». Για τον Κόστα και οι τρεις αυτές διαστάσεις «δοκιμάζονται στην τρέχουσα στιγμή των διατλαντικών σχέσεων», κάτι που θα απασχολήσει την έκτακτη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών αύριο, στις Βρυξέλλες.
«Να επιταχύνει την ανεξαρτησία της η Ε.Ε.»
Στο επίκεντρο των μηνυμάτων και των δύο προέδρων των ευρωπαϊκών θεσμών βρίσκεται η ανάγκη επιτάχυνσης της ανεξαρτησίας της Ε.Ε.
Ομως, «ο πρώτος τρόπος για να γίνει η Ευρώπη ισχυρότερη και πιο κυρίαρχη είναι να παραμείνει σταθερός πρωταθλητής της διεθνούς τάξης, που βασίζεται σε κανόνες του διεθνούς δικαίου και της πολυμέρειας», τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για να προσθέσει ότι «δεν μπορούμε να δεχτούμε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Οπουδήποτε. Είτε στην Ουκρανία, τη Γροιλανδία, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική ή στη Γάζα».
The geopolitical challenges Europe is facing may seem daunting: Russia’s war of aggression against Ukraine; the international rules-based order undermined; core alliances questioned.
But the EU will come out of this stronger, more resilient and sovereign. https://t.co/xtPSI0EwO9
— António Costa (@eucopresident) January 21, 2026
Για την πρόεδρο της Κομισιόν απαιτείται μια ενιαία, ευρωπαϊκή στρατηγική, που θα αφορά: «πακέτο» στήριξης της αρκτικής ασφάλειας, με επενδύσεις στη Γροιλανδία, συνεργασία με τις ΗΠΑ και άλλους εταίρους, όπως τον Καναδά και τη Νορβηγία. Μια συνολική πολιτική ασφάλειας που ξεκινά από την Ουκρανία και επεκτείνεται στην οικονομία, την ενίσχυση της κοινής αγοράς, αλλά και τη διασφάλιση νέων εμπορικών συμφωνιών, όπως εκείνη με τις χώρες της Mercosur καθώς και με την Ινδία.
Κρίσιμη ψηφοφορία για Mercosur
Πέραν της τεράστιας συμφωνίας που αναμένεται να υπογραφεί με την Ινδία, η Ούρουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τη σημασία εκείνης με τη Mercosur.
Ενόψει μιας κρίσιμης ψηφοφορίας σήμερα στο Ευρωκοινοβούλιο, που θα κρίνει εάν οι ευρωβουλευτές θα προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της συμφωνίας Mercosur, η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι «αυτές οι συμφωνίες θα ανοίξουν τεράστιες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις μας, θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας εδώ στην Ευρώπη και θα μας δώσουν ανθεκτικότητα και ασφάλεια εφοδιασμού. Επειδή, όσο περισσότερου εμπορικούς εταίρους έχουμε παγκοσμίως, τόσο πιο ανεξάρτητοι είμαστε. Και αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε τώρα».
Αντιμέτωποι με απειλές νέων δασμών από τις ΗΠΑ, οι Ευρωπαίοι μπορούν να εξασφαλίσουν πλεονεκτήματα μέσω των νέων εμπορικών συμφωνιών, σύμφωνα με τη Φον ντερ Λάιεν.
Συγκεκριμένα, «η συμφωνία με τη Mercosur θα αποφέρει τεράστια κέρδη για τους παραγωγούς γαλακτοκομικών, οίνου, οινοπνευματωδών και ελαιολ’αδου». Για την ίδια, η συμφωνία «μπορεί να αποτελέσει ασπίδα για την Ευρώπη από τους κινδύνους που αντιμετωπίζει, διασφαλίζοντας ευημερία και ασφάλεια, την ίδια στιγμή».
«Βασικός άξονας» η Αμυνα
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επισήμανε την ανάγκη να στηριχθούν οι πολίτες της Ε.Ε., να ενισχυθούν οι «ποιοτικές θέσεις εργασίας, οι μισθοί και η προσιτή στέγαση».
«Επειδή η κοινωνική συνοχή και η ευημερία είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος – από μόνες τους, καμία δεν θα ήταν βιώσιμη. Για αυτό, στις 12 Φεβρουαρίου, θα συγκαλέσω μια στρατηγική συνάντηση προβληματισμού των Ευρωπαίων ηγετών», είπε χαρακτηριστικά.
Βασικός άξονας, όμως, μιας ανεξάρτητης Ευρώπης είναι η ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας. Μετά το χτίσιμο των βασικών δομικών στοιχείων πέρυσι μέσω της στρατηγικής για την «ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα», το «μπλοκ» επιταχύνει τις επενδύσεις, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της άμυνας με ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και ανάπτυξής της μέσω νέων χρηματοδοτικών μέσων, όπως ανέφερε ο Αντόνιο Κόστα.
