Upd [12:15] Την ώρα που οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία κλιμακώνονται, προκαλώντας ένα πρωτοφανές ρήγμα μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε., οι πιέσεις του Αμερικανού προέδρου για το «Συμβούλιο Ειρήνης» έρχονται να δημιουργήσουν ακόμη ένα πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο πλευρών, με αρκετούς Ευρωπαίους να βρίσκονται προ δύσκολων αποφάσεων.
Το ζήτημα αποτελεί μια σύνθεση εξίσωση και για την Ελλάδα. Οπως έγραφε σήμερα η «Κ», ο τρόπος με τον οποίο θα απαντήσει στην πρόσκληση Τραμπ προκαλεί προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς πολλές πτυχές του έρχονται σε σύγκρουση με τη συνολικότερη στάση Αρχών της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια.
Υπό αυτή την έννοια, επί της αρχής τουλάχιστον, η αποδοχή μιας πρόσκλησης δεν μοιάζει αυτήν τη στιγμή πιθανή. Μέχρι στιγμής την πρόσκληση έχουν αποδεχθεί ηγέτες όπως ο Βίκτορ Λουκασένκο της Λευκορωσίας ή ο Εντι Ράμα της Αλβανίας, ωστόσο εκείνο που ανησυχεί την Αθήνα, και γι’ αυτό βρίσκεται σε συνεννόηση με τους Ευρωπαίους εταίρους, είναι ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» φαίνεται ότι υπερβαίνει τις πρόνοιες του ψηφίσματος 2803/25 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δημιουργώντας στην πράξη μια παράλληλη δομή στα Ηνωμένα Εθνη, μάλιστα δίχως κάποιο διαμοιρασμό αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα μέλη.
Η συνολικότερη στάση της Αθήνας, τόσο στο πλαίσιο της πρόσκλησης του κ. Τραμπ όσο και ως προς την κατάσταση στη Γροιλανδία, θα διαμορφωθεί ενώ οι διαβουλεύσεις με τους συμμάχους και εταίρους στην Ε.Ε. συνεχίζονται, ενόψει και του αυριανού έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα βρεθεί απόψε το απόγευμα στο Νταβός, όπου λόγω του έκτακτου συμβουλίου θα έχει ένα πολύ πιο περιορισμένο πρόγραμμα, καθώς νωρίς το απόγευμα της Πέμπτης θα πρέπει να αναχωρήσει για τις Βρυξέλλες.
Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης»
Οταν, τον περασμένο Νοέμβριο, τα Ηνωμένα Εθνη ψήφιζαν υπέρ της έγκρισης του «Συμβουλίου Ειρήνης», με την ελπίδα πως θα δεσμεύσουν τον Τραμπ σε μια ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα, αγνοούσαν πως στην πραγματικότητα στήριζαν «έναν κλειστό κύκλο υπό τον Τραμπ, μια παγκόσμια εκδοχή της αυλής του Μαρ-α-Λάγκο με απώτερο στόχο την υποκατάσταση του ίδιου του ΟΗΕ», γράφει χαρακτηριστικά ο Τζούλιαν Μπόργκερ στην ανάλυσή του στον Guardian.
Το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» ήταν μία πρωτοβουλία που αρχικά στόχευε στον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα, αλλά στη συνέχεια εμφανίζεται με διευρυμένες φιλοδοξίες για τη διαχείριση συγκρούσεων σε άλλα μέρη του πλανήτη.
Το καταστατικό περιγράφει το «Συμβούλιο Ειρήνης» ως «διεθνή οργανισμό που επιδιώκει να προωθήσει τη σταθερότητα, να αποκαταστήσει την αξιόπιστη και νόμιμη διακυβέρνηση και να εξασφαλίσει διαρκή ειρήνη σε περιοχές που έχουν πληγεί ή απειλούνται από συγκρούσεις».
Σύμφωνα με το προσχέδιο του καταστατικού, αντίγραφο του οποίου περιήλθε σε γνώση του CNN, ο Τραμπ θα είναι πρόεδρος του συμβουλίου επ’ αόριστον, που πρακτικά σημαίνει πως η εξουσία του μπορεί να υπερκεράσει τη θητεία του ως Αμερικανού προέδρου. Ο Τραμπ θα αντικατασταθεί μόνο σε περίπτωση «εθελοντικής παραίτησης ή ανεπάρκειας, όπως θα αποφασιστεί με ομόφωνη ψήφο του Εκτελεστικού Συμβουλίου».
Κάθε κράτος-μέλος έχει θητεία μέγιστης διάρκειας τριών ετών από την έναρξη της ισχύος του καταστατικού, η οποία μπορεί να ανανεωθεί από τον πρόεδρο, ενώ το κόστος συμμετοχής ανέρχεται στο ένα δισ. δολάρια.
Οι προσκλήσεις
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, αποδέχτηκε, το πρωί της Τετάρτης, την πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης». Ηταν ο τελευταίος ηγέτης χώρας, μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, το Βιετνάμ, το Καζακστάν, την Ουγγαρία, την Αργεντινή, το Μπαχρέιν, τo Αζερμπαϊτζάν, το Κόσοβο και τη Λευκορωσία, που έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν.
Προσκλήσεις επίσης σταλεί, μεταξύ άλλων, σε Κίνα, Ινδία, Τουρκία, Καναδά, Ουκρανία, Αίγυπτο, Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε μεμονωμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ελλάδα.
Το βράδυ της Δευτέρας, ο πρόεδρος Τραμπ επιβεβαίωσε πως στο «Συμβούλιο» έχει προσκληθεί και ο Ρώσος ομόλογός του, Βλαντιμίρ Πούτιν. Οπως διεμήνυσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, το Κρεμλίνο «μελετά τις λεπτομέρειες» και θα επιδιώξει να αποσαφηνίσει «όλες τις αποχρώσεις» στις επαφές με τις ΗΠΑ, προτού τοποθετηθεί. «Ο Πούτιν θα χρησιμοποιήσει σίγουρα την ιδιότητα μέλους της Ρωσίας στο “Συμβούλιο Ειρήνης” για να υπονομεύσει τον ΟΗΕ και, κατ’ επέκταση, να σπείρει περαιτέρω διχόνοια στις συμμαχίες της Αμερικής», δήλωσε ο Ρόμπερτ Γουντ, πρώην αναπληρωτής πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ. «Ο Πούτιν δεν είναι άνθρωπος της ειρήνης και δεν νομίζω ότι έχει θέση σε οποιονδήποτε οργανισμό που φέρει στην ονομασία του τη λέξη ειρήνη», δήλωσε χθες, Τρίτη, η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ.
Ποιοι απέχουν
Μέχρι στιγμής, η Γαλλία –η οποία έχει διατυπώσει σε αυστηρό τόνο την αντίθεσή της στις προθέσεις Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδίας– δεν σχεδιάζει να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης».
«Ναι στην εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που παρουσίασε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο υποστηρίζουμε ανεπιφύλακτα, αλλά όχι στη δημιουργία ενός οργανισμού όπως έχει παρουσιαστεί, ο οποίος θα αντικαταστήσει τα Ηνωμένα Εθνη», δήλωσε χθες, Τρίτη, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Χθες, και η Νορβηγία, διά του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών, διεμήνυσε πως δεν θα συμμετάσχει.
«Η Νορβηγία δεν θα συμμετάσχει στο “Συμβούλιο Ειρήνης” του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όπως αυτή παρουσιάζεται σήμερα», δήλωσε ο Αντρέας Μότσφελτ Κράβικ στην εφημερίδα Aftenposten.
Στον χορό των «όχι» εντάχθηκε και η Σουηδία που δεν θα συμμετάσχει στην πρωτοβουλία Τραμπ, για το «Συμβούλιο Ειρήνης» με βάση το κείμενο που έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής, όπως γνωστοποίησε το πρωί της Τετάρτης ο πρωθυπουργός της χώρας, Ουλφ Κρίστερσον, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Νταβός, σήμερα, Τετάρτη.
Οπως μεταδίδει η εφημερίδα Corriere della Sera, ούτε η Ιταλία θα συμμετάσχει στο σχήμα, επικαλούμενη ανησυχίες ότι η ένταξη σε μια τέτοια ομάδα με επικεφαλής τον ηγέτη μιας μόνο χώρας θα παραβίαζε το Σύνταγμα της Ιταλίας.
Τα πρόσωπα
Σύμφωνα με τις έως τώρα ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, την υλοποίηση της πρωτοβουλίας έχει αναλάβει ένα εκτελεστικό συμβούλιο που περιλαμβάνει:
- τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο,
- τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ,
- τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρετ Κούσνερ,
- τον πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ,
- τον διευθύνοντα σύμβουλο της Apollo Global Management, Μαρκ Ρόουαν,
- τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ατζέι Μπάνγκα
- και τον αναπληρωτή σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, Ρόμπερτ Γκάμπριελ.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε, επίσης, τα μέλη ενός άλλου συμβουλίου, του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Γάζας, το οποίο, βάσει των συμφωνηθέντων για την εκεχειρία, θα είναι υπεύθυνο για την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας – που περιλαμβάνει την ανάπτυξη μιας διεθνούς δύναμης ασφαλείας, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την ανοικοδόμηση της περιοχής.
