Είναι βέβαιο πως όταν ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν δημιουργούσε το ΝΑΤΟ, δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι σχεδόν 80 χρόνια αργότερα η μόνη χώρα που θα διεξήγε οικονομικό πόλεμο και θα απειλούσε με στρατιωτική εισβολή τους συμμάχους της θα ήταν οι ίδιες οι ΗΠΑ.
Από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ ήταν η χώρα που αντιστάθηκε στις εδαφικές κατακτήσεις, υψώνοντας το ανάστημά τους στον Χίτλερ, στην Ιαπωνία του Τότζο, στην ΕΣΣΔ του Στάλιν, στη Βόρεια Κορέα του Κιμ Ιλ Σουνγκ και στο Ιράκ του Σαντάμ, όταν οι χώρες αυτές υφάρπαξαν ξένα εδάφη. Σήμερα ο Τραμπ φιλοδοξεί να εντάξει την Αμερική στην κατηγορία των κατακτητών.
Η εξώθηση πιστού συμμάχου, όπως η Δανία, να παραδώσει έδαφός του παρά τη θέλησή του, θα θεωρείτο μέχρι πρότινος παρανοϊκή κίνηση, όπως είχε παραδεχθεί μέλος της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ όταν το θέμα είχε τεθεί τότε. Ο Τραμπ μετέβαλε, όμως, την ίδια την έννοια του παρανοϊκού, με τις κατακτητικές φιλοδοξίες του να συζητούνται τώρα ως σοβαρές προτάσεις και όχι κατάφωρες παραβιάσεις συμβατικών υποχρεώσεων των ΗΠΑ και της διεθνούς νομοθεσίας.
Οι ΗΠΑ δεν σεβάστηκαν πάντα την εθνική κυριαρχία άλλων κρατών, ανατρέποντας κυβερνήσεις ή καταλαμβάνοντας προσωρινά χώρες που η Ουάσιγκτον θεωρούσε εχθρικές. Ουδέποτε το έκαναν, όμως, εναντίον ιστορικού συμμάχου, ο οποίος δεν αποτέλεσε ποτέ απειλή.
Τέλος στην αποικιοκρατία
«Οι ΗΠΑ ήταν αυτές που έδωσαν τέλος στην αποικιοκρατία. Οι μέρες αυτές φθάνουν στο τέλος τους αν οι ΗΠΑ χρησιμοποιήσουν οικονομική και στρατιωτική πίεση για να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία. Θα πρόκειται για πράξη αυτοκρατορικής επιθετικότητας», λέει ο Τσαρλς Κούπτσαν, πρώην σύμβουλος του προέδρου Ομπάμα για ευρωπαϊκά ζητήματα.
Το ενδιαφέρον του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία αφορά περισσότερο την αναζήτηση μεγαλείου παρά τη γεωπολιτική ασφάλεια.
Οι σύμβουλοι του Τραμπ διαφωνούν με την παραπάνω ανάλυση. «Δεν πάμε να κατακτήσουμε εδάφη. Λέμε: Εκπροσωπούμε την ελευθερία, την οικονομική ισχύ και την ασφάλεια», λέει ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Γροιλανδία, Τζεφ Λάντρι, αποστολή του οποίου είναι να κάνει «τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Ο ίδιος ο πρόεδρος στέλνει, όμως, διαφορετικό μήνυμα που αφορά την πίεση και όχι την πειθώ. «Θα κάνουμε κάτι με τη Γροιλανδία, ανεξάρτητα από το αν τους αρέσει ή όχι. Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα αποκτήσουμε τη Γροιλανδία», είπε στις αρχές του μήνα. Το περασμένο Σαββατοκύριακο δεσμεύθηκε να τιμωρήσει όσες ευρωπαϊκές χώρες σταθούν στο πλευρό της Δανίας. Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη νήσο της Αρκτικής αφορά περισσότερο την αναζήτηση μεγαλείου παρά τη γεωπολιτική ασφάλεια. «Είπα γιατί δεν έχουμε αυτό το νησί; Είμαι κατασκευαστής. Λατρεύω τους χάρτες. Πάντα έλεγα, κοίτα αυτό το νησί, είναι αχανές. Θα έπρεπε να είναι μέρος των ΗΠΑ», είχε πει το 2021. Σε πρόσφατη συνέντευξή του είπε ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας έχει ψυχολογική σημασία για τον ίδιο.
Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη νήσο οφείλεται στον παιδικό φίλο του και δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία Ρόναλντ Λόντερ. Στην πρώτη θητεία του ο Τραμπ είχε διατάξει τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας Τζον Μπόλτον να σχεδιάσει την εξαγορά της Γροιλανδίας. Ο Μπόλτον ανέφερε ότι μια εξαγορά θα ήταν αδύνατη, προτείνοντας όμως την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας. Αδυνατώντας να εγκαταλείψει το θέμα, ο Τραμπ πρότεινε την αγορά της νήσου με κεφάλαια που θα προέρχονταν από τη διακοπή της ομοσπονδιακής βοήθειας προς το Πουέρτο Ρίκο, το οποίο χαρακτήρισε τότε «ρυπαρό και γεμάτο φτωχούς».
Διαδηλώσεις
Σήμερα οι ΗΠΑ είναι αυτές που αντιμετωπίζονται σαν επιθετική δύναμη και όχι η Ρωσία. Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε Δανία και Γροιλανδία, με κεντρικό σύνθημα «έξω οι Γιάνκις». Ανάλογη αρπακτική τακτική υιοθέτησε ο Τραμπ και στη Βενεζουέλα, ανακοινώνοντας ότι αυτός διοικεί τώρα τη χώρα, μετά τη σύλληψη και μεταγωγή στις ΗΠΑ του προέδρου Μαδούρο. Παρότι δεν συζητάει την απορρόφηση της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ, έχει απειλήσει να ανακηρύξει τον Καναδά 51η πολιτεία των ΗΠΑ και να καταλάβει τη διώρυγα του Παναμά.
Ο πρόεδρος μοιάζει αποφασισμένος να επαναφέρει τις ΗΠΑ στις εποχές του «πρόδηλου πεπρωμένου», με την εξόντωση των Ινδιάνων και τη διεξαγωγή πολέμων κατά του Μεξικού με στόχο την εδαφική επέκταση. Αυτή η ιμπεριαλιστική πολιτική έληξε μετά την αρπαγή των Φιλιππίνων, του Πουέρτο Ρίκο και του Γκουάμ από την Ισπανία. Υστερα από χρόνια αιματηρής αντίστασης, η Ουάσιγκτον παραχώρησε την ανεξαρτησία της στη Μανίλα.
Οταν ο πρόεδρος Τρούμαν συζήτησε μυστικά την αγορά της Γροιλανδίας προσφέροντας 100 εκατ. σε χρυσό στην Κοπεγχάγη το 1946, η άρνηση της Δανίας δεν τον οδήγησε σε αντίποινα, ούτε και σε απειλές εισβολής.
