Αν βάλει κανείς για λίγο στην άκρη την παράμετρο του σεβασμού στο διεθνές δίκαιο, προκύπτουν πράγματι τουλάχιστον τρεις λόγοι για τους οποίους οι ΗΠΑ μπορούν στην πράξη να επωφεληθούν από την απόκτηση της Γροιλανδίας. Ομως, ακόμη και σε αυτήν την υπόθεση εργασίας, υπάρχουν άλλοι τρόποι –και μάλιστα αποτελεσματικότεροι– για να επιτύχει η Ουάσιγκτον τους στόχους της.
Ως παράπλευρη συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, μέσα από την υπερθέρμανση του πλανήτη, το λιώσιμο των πάγων αποκαλύπτει στην Αρκτική μια ομολογουμένως αξιοσημείωτη –εμπορική και στρατιωτική– διαδρομή για την οποία ήδη διαγκωνίζονται οι μεγάλες δυνάμεις. Ωστόσο, το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Κίνας και της Ρωσίας δεν έχει μεταφραστεί σε πρακτική ικανότητα εκμετάλλευσης της περιοχής.
Ούτως ή άλλως οι ΗΠΑ είναι εκείνες που, αντιθέτως, έχουν τη δυνατότητα να επεκτείνουν την επιχειρησιακή ισχύ τους μέσω της υπάρχουσας αμερικανικής βάσης στο Πιτουφίκ ή και μέσω της μετακίνησης στρατευμάτων τους από την ηπειρωτική Ευρώπη στην Αρκτική – τίποτα δεν τις εμποδίζει προς αυτήν την κατεύθυνση, χάρη στους δεσμούς που διατηρούν με την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ.
Οι δυναμικές
Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ –στην Αρκτική και στη Βόρεια Θάλασσα– είναι απαράμιλλη και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι θα μεταβληθούν για κάποιο λόγο οι δυναμικές από αυτήν την άποψη. Το ΝΑΤΟ είναι απολύτως σε θέση να υπερασπιστεί τον Βόρειο Ατλαντικό, εξ ου και η ονομασία της Συμμαχίας ως Βορειοατλαντικής.
Στο μεταξύ, ουδείς αμφισβητεί ότι στην εποχή της υψηλής τεχνολογίας έχουν αξία οι προμήθειες πρώτων υλών, όπως οι σπάνιες γαίες. Πάγια είναι συγχρόνως η ανάγκη για κρίσιμα ορυκτά που θωρακίζουν τις οικονομίες σε περιόδους κρίσης. Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις, αναλυτές αμφισβητούν τη σημασία των αποθεμάτων της Γροιλανδίας, τονίζοντας ότι στοιχεία όπως το τέρβιο και το ύττριο –που χρησιμοποιούνται για μέρη ηλεκτρονικών συσκευών, όπως οι οθόνες– έχουν ομαδοποιηθεί με τα αποθέματα χαλκού της περιοχής για να εμφανιστούν ως κρίσιμη ποσότητα. Αντίστοιχες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αναπόδεικτα και ιδιαίτερα ακριβά κοιτάσματα, με δυσκολίες στην εξόρυξη και στην επεξεργασία.
Την ίδια ώρα, η δίψα για επενδύσεις και θέσεις εργασίας έχει εύλογα εφαρμογή σε κάθε περιοχή στην οποία η αμερικανική κυβέρνηση στρέφει το ενδιαφέρον της. Ομως οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον δεν έχουν παρά να αφήσουν την αγορά να εντοπίσει τις όποιες επενδυτικές προοπτικές και ευκαιρίες.
Αρκεί να δώσουν κάποια κίνητρα στις αμερικανικές βιομηχανίες, αν θέλουν να τις ενθαρρύνουν να τοποθετήσουν κεφάλαια στη Γροιλανδία, στον βαθμό που θεωρούν ότι κάποιες επενδύσεις θα ήταν επωφελείς για τη θωράκιση των αμερικανικών συμφερόντων. Σίγουρα θα ήταν οικονομικά πιο συμφέρουσα επιλογή αν τη συγκρίνει κανείς με το σενάριο της εξαγοράς της Γροιλανδίας, το οποίο έχει προκρίνει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Τρέχουσα ρητορική
«Οι ΗΠΑ μπορούν να προστατεύσουν καλύτερα τα συμφέροντά τους στην Αρκτική μέσω της “διπλωματίας του δολαρίου” παρά μέσω της “διπλωματίας των κανονιοφόρων”», αναφέρουν εύστοχα με άρθρο στο National Interest ο Τζάστιν Λόγκαν του Cato Institute και η Σουμάντρα Μάιτρα της Clio Strategic Consulting, σημειώνοντας ότι η τρέχουσα ρητορική της Ουάσιγκτον γύρω από τη Γροιλανδία είναι τουλάχιστον αντιπαραγωγική: «Αντί να υπονοεί ότι οι ΗΠΑ μπορούν να προσαρτήσουν το νησί, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να ανοίξει την πόρτα για συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και των επενδύσεων στη Γροιλανδία, κάτι που θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές μακροπρόθεσμα».
Οι δύο αναλυτές θεωρούν εξάλλου ότι «η προοπτική οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βία για να καταλάβουν τη Γροιλανδία με αυτοκρατορικό τρόπο» δεν θα είχε την έγκριση του Κογκρέσου και δεν θα έπειθε ότι έρχεται να αντιμετωπίσει κάποια άμεση απειλή. Εξ ου και –κατά τη γνώμη τους– θα αντιμετώπιζε σφοδρές εσωτερικές αντιδράσεις και αγωγές, καθώς η εδαφική σύγκρουση με ένα σύμμαχο που συμμετέχει στην κοινή συνθήκη θα ήταν τουλάχιστον αβάσιμη.
