Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γιενς-Φρέντερικ Νίλσεν δήλωσε ότι ο πληθυσμός του αρκτικού νησιού και οι αρχές του πρέπει να αρχίσουν να προετοιμάζονται ακόμη και για το ενδεχόμενο στρατιωτικής εισβολής, παρότι χαρακτήρισε ένα τέτοιο σενάριο απίθανο.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στην πρωτεύουσα Νουούκ, ο Νίλσεν ανέφερε ότι οι εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία επιβάλλουν αυξημένη εγρήγορση, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να απειλεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να θέσουν το έδαφος υπό τον έλεγχό τους.
«Δεν είναι πιθανό να υπάρξει στρατιωτική σύγκρουση, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γροιλανδός πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι τόσο οι κάτοικοι όσο και οι θεσμοί του νησιού οφείλουν να είναι προετοιμασμένοι για κάθε ενδεχόμενο.
Οι δηλώσεις του γίνονται σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης στην Αρκτική και έντονων αντιδράσεων από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απέναντι στις αμερικανικές τοποθετήσεις για τη Γροιλανδία, την οποία η Δανία θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς της, με καθεστώς ευρείας αυτονομίας.
- Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, προτού μπει στο αεροπλάνο που θα τον μεταφέρει στο Νταβός, ανάρτησε στο Truth Social μία φωτογραφία-προϊόν ΑΙ, στην οποία απεικονίζεται μαζί με τον αντιπρόεδρο Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να καταλαμβάνουν τη Γροιλανδία.
Τραμπ για Γροιλανδία: «Δεν υπάρχει γυρισμός»
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «δεν υπάρχει γυρισμός» στην επιδίωξή του να θέσει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, αρνούμενος να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση βίας, την ώρα που Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να διαχειριστούν μια κρίση που απειλεί να διαλύσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ και να αναζωπυρώσει έναν εμπορικό πόλεμο με την Ευρώπη.
Η φιλοδοξία του Τραμπ –η οποία εκφράζεται πλέον ανοιχτά μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαρροής ιδιωτικών μηνυμάτων και εικόνων που έχουν παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη– έχει προκαλέσει σοκ στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Πρόκειται για πρωτοφανή αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Δανίας, συμμάχου στο ΝΑΤΟ, και για ευθεία πρόκληση προς το μεταπολεμικό σύστημα δυτικής ασφάλειας.
«Οπως το είπα πολύ καθαρά σε όλους, η Γροιλανδία είναι επιτακτικής σημασίας για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια. Δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή. Σε αυτό συμφωνούν όλοι», δήλωσε ο Τραμπ, έπειτα από συνομιλία με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Επιπλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος ανήρτησε εικόνα τεχνητής νοημοσύνης που τον δείχνει στη Γροιλανδία κρατώντας αμερικανική σημαία, καθώς και άλλη σύνθεση στην οποία εμφανίζεται μπροστά σε χάρτη όπου ο Καναδάς και η Γροιλανδία παρουσιάζονται ως τμήματα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, δημοσιοποίησε ιδιωτικά μηνύματα Ευρωπαίων ηγετών, μεταξύ αυτών και του Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος τον ρωτούσε ευθέως «τι κάνει με τη Γροιλανδία».
Η κίνηση θεωρήθηκε σοβαρή παραβίαση της διπλωματικής πρακτικής. Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε απειλήσει τη Γαλλία με δασμούς 200% σε κρασιά και σαμπάνιες, εάν το Παρίσι συνεχίσει να αντιστέκεται.
Μακρόν: «Οχι στους νταήδες»
Μετά τις αλλεπάλληλες παρεμβάσεις του Τραμπ, ο Μακρόν πήρε σκληρή θέση από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, δηλώνοντας ότι η Ευρώπη δεν θα υποκύψει «στον νόμο του ισχυρού».
«Χρειαζόμαστε ανάπτυξη και σταθερότητα, αλλά προτιμάμε τον σεβασμό από τους νταήδες», είπε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη «προτιμά το κράτος δικαίου από τη βαρβαρότητα».
Προειδοποίησε ότι η παθητική αποδοχή αυτής της λογικής θα οδηγούσε σε «υποτέλεια» της Ευρώπης.
Ο Μακρόν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ευρωπαϊκή Ενωση να απαντήσει με σκληρά εμπορικά μέτρα, ακόμη και με την πρώτη ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντιεξαναγκασμού, του αποκαλούμενου «εμπορικού μπαζούκα», που θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών σε δημόσιες συμβάσεις, επενδύσεις ή υπηρεσίες.
Ευρώπη σε αμηχανία, αγορές σε αναταραχή
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, εμφανώς αιφνιδιασμένοι από την κλιμάκωση, επιχείρησαν στο Νταβός να προβάλουν εικόνα ενότητας, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές ποια θα είναι η τελική απάντηση της Ε.Ε.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για «σεισμική αλλαγή» και για την ανάγκη μιας «νέας, ανεξάρτητης Ευρώπης» στον τομέα της ασφάλειας.
Η Ε.Ε. έχει ήδη στη διάθεσή της πακέτο δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα, το οποίο είχε παγώσει μετά την εμπορική συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού και θα μπορούσε να τεθεί αυτόματα σε ισχύ στις 6 Φεβρουαρίου.
Στον αντίποδα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ επιχείρησε να κατευνάσει τις ανησυχίες, χαρακτηρίζοντας υπερβολική την «υστερία» γύρω από τη Γροιλανδία. «Εχουν περάσει μόλις 48 ώρες. Καθίστε αναπαυτικά, χαλαρώστε», είπε στο Νταβός, εκφράζοντας βεβαιότητα ότι δεν θα υπάρξει κλιμάκωση.
- Οι αγορές, πάντως, αντέδρασαν νευρικά. Οι βασικοί δείκτες της Wall Street άνοιξαν με ισχυρές απώλειες, οι μετοχές διεθνώς υποχώρησαν, τα αμερικανικά ομόλογα δέχθηκαν πιέσεις, ενώ ο χρυσός άγγιξε ιστορικά υψηλά επίπεδα, σε ένδειξη αυξημένης αποστροφής κινδύνου.
Παρέμβαση Λαβρόφ
Στη Μόσχα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ αμφισβήτησε ανοιχτά τη δανέζικη κυριαρχία επί της Γροιλανδίας, δηλώνοντας ότι «δεν ήταν ποτέ φυσικό μέρος ούτε της Νορβηγίας ούτε της Δανίας», χαρακτηρίζοντάς την «αποικιακή κατάκτηση». Παράλληλα, αρνήθηκε ότι η Ρωσία έχει βλέψεις στο νησί.
Η παρέμβαση Λαβρόφ ενίσχυσε τις ανησυχίες στην Ευρώπη ότι η αμερικανική στάση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερη αποσταθεροποίηση στην Αρκτική, με τη Γροιλανδία να μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων.
Υπεράσπιση των δασμών
Οι απειλές Τραμπ για επιβολή δασμών σε χώρες που αντιτίθενται στο αίτημά του για αμερικανικό έλεγχο της Γροιλανδίας συνιστούν «πρόσφορη χρήση των δασμών» στο πλαίσιο της γεωπολιτικής, δήλωσε ο εμπορικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ.
Μιλώντας σε πάνελ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Γκριρ ανέφερε ότι στις ΗΠΑ υπάρχει «μακρά ιστορία χρήσης εργαλείων που βρίσκονται στο σημείο τομής της οικονομίας και της εθνικής ασφάλειας», όπως οι έλεγχοι εξαγωγών, οι κυρώσεις και οι δασμοί.
Ερωτηθείς αν ο Τραμπ επιδιώκει διαπραγματεύσεις γύρω από τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ο Γκριρ απάντησε ότι «είναι πιθανό, είναι κάτι για το οποίο έχει μιλήσει», προσθέτοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «είναι πολύ σαφής ως προς το τι αναμένει».
Reuters, Bloomberg
