Η ριζική αλλαγή στην προσέγγιση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Ευρώπη και στον κόσμο συνολικά, κατά τη δεύτερη θητεία του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, πιθανόν θα οδηγήσει σε ριζική αναμόρφωση της Δύσης και σε ανατροπή της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων, αναφέρει το Politico σε ανάλυσή του για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.
Οι επιπτώσεις κυμαίνονται από την οικονομική ζημία, καθώς αυξάνονται οι εμπορικές εντάσεις, έως κινδύνους ασφαλείας, με την Ευρώπη να προσπαθεί να αμυνθεί χωρίς αμερικανική βοήθεια και χωρίς να είναι πλήρως έτοιμη για αυτό.
Πιθανότατα θα υπάρξει κόστος και για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ως προς την ισχύ τους στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, εάν χάσουν την πρόσβαση στο δίκτυο βάσεων, σε αεροδιαδρόμους και υλικοτεχνική υποστήριξη που τους παρέχει σήμερα η Ευρώπη.
Το μέλλον «μετά τις ΗΠΑ»
Παράλληλα με όλες τις συζητήσεις για αντίποινα με στόχο το εμπόριο των ΗΠΑ, εν μέσω των απειλών Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία, διπλωμάτες και κυβερνητικοί αξιωματούχοι στην Ε.Ε. εξετάζουν επίσης τι μπορεί να φέρει μακροπρόθεσμος περιορισμός της στήριξης της Ουάσιγκτον.
Για τους περισσότερους, η προοπτική είναι επώδυνη, καθώς τερματίζει 80 χρόνια ειρηνικής συνεργασίας, αμοιβαίας υποστήριξης και κερδοφόρου εμπορίου και προκαλεί θανάσιμο πλήγμα στο ΝΑΤΟ στην τρέχουσα μορφή του. Πολλές κυβερνήσεις θέλουν να σώσουν ό,τι μπορούν. Η ηγέτιδα της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, προσπαθεί να ανοικοδομήσει σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Αλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πάντως εκτιμούν ότι δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος ένα μέλλον για τους Δυτικούς συμμάχους «μετά τις ΗΠΑ».
Ευρωπαϊκές χώρες εκτός Ε.Ε., όπως η Βρετανία και η Νορβηγία, στη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ εργάζονται στο πλαίσιο ομάδας κρατών που λειτουργεί ήδη χωρίς την Αμερική: τη λεγόμενη Συμμαχία των Πρόθυμων για στήριξη της Ουκρανίας.
«Η Συμμαχία των Προθύμων ξεκίνησε για την Ουκρανία», τόνισε διπλωμάτης, προσθέτοντας: «Αλλά έχει δημιουργήσει πολύ στενούς δεσμούς μεταξύ κάποιων βασικών παικτών στην Ευρώπη».
Ποιος χρειάζεται το ΝΑΤΟ
Αυτή η μορφή θα μπορούσε ενδεχομένως να γίνει το «φυτώριο» για νέα συμμαχία ασφαλείας σε μια εποχή που οι ΗΠΑ δεν θα υποστηρίζουν πλέον το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η νέα κατάσταση δεν θα απέκλειε άλλωστε τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, αλλά ούτε θα τη θεωρούσε δεδομένη.
Η ανάλυση του Politico επισημαίνει ακόμη τη σημασία της συμμετοχής του Ζελένσκι. Οπως αναφέρει, η Ουκρανία είναι μακράν η πιο στρατιωτικοποιημένη χώρα, με τεράστιο στρατό, εξαιρετικά εξελιγμένη βιομηχανία παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών και περισσότερη εμπειρία σε μάχη από οποιονδήποτε άλλον.
Η Ουκρανία επιδιώκει εδώ και καιρό την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, κάτι που πλέον φαίνεται λιγότερο σημαντικό. Οι υποσχέσεις των ΗΠΑ ότι θα υποστηρίξουν εγγυήσεις ασφαλείας πείθουν ολοένα λιγότερους.
Ο στρατός της Ουκρανίας μαζί με εκείνον της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Πολωνίας και της Βρετανίας, μεταξύ άλλων, καθιστά την ένοπλη δύναμη της Συμμαχίας των Προθύμων τεράστια, ενώ θα περιλαμβάνει τόσο πυρηνικά όσο και μη πυρηνικά κράτη, σύμφωνα με το Politico.
Ευρώπη
Η ανάγκη της Ευρώπης να ενισχύσει την άμυνά της αποτελεί παλιό θέμα συζήτησης. Η Ε.Ε. έχει δεσμευτεί ότι θα είναι σε πλήρη θέση να αμυνθεί αυτόνομα, έως το 2030.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Αμυνας Αντριους Κουμπίλιους πρότεινε πριν από μία εβδομάδα την ανάπτυξη μόνιμου στρατού της Ε.Ε. με 100.000 άτομα προσωπικό. Αναβίωσε παράλληλα την ιδέα ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας περίπου 12 μελών, στην οποία θα συμμετέχει η Βρετανία.
Η Φον ντερ Λάιεν προωθεί νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί σχετικές λεπτομέρειες.
Υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι αυτές οι συζητήσεις για νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας πρέπει να προχωρήσουν γρήγορα. Οι ηγέτες της Ε.Ε. θα συναντηθούν για έκτακτη σύνοδο κορυφής τις επόμενες ημέρες, για να ζυγίσουν απάντηση στις απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία, αν και η συζήτηση μπορεί να επεκταθεί σε ευρύτερα ζητήματα.
Καθώς ο Τραμπ αναμένεται να συμμετάσχει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, υπάρχει επίσης η πιθανότητα συνομιλιών πρόσωπο με πρόσωπο μεταξύ της ευρωπαϊκής και της αμερικανικής πλευράς.
Επειτα από συνομιλίες με τον Μερτς, τον Μακρόν, τον Στάρμερ και τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, η Φον ντερ Λάιεν δήλωσε την Κυριακή ότι οι Ευρωπαίοι θα «σταθούν σταθεροί» στη δέσμευσή τους να προστατεύσουν τη Γροιλανδία. «Θα αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις με σταθερότητα και αποφασιστικότητα», τόνισε.
Δεδομένης της τρέχουσας στιγμής, θα απαιτηθεί και δημιουργική σκέψη, καταλήγει η ανάλυση του Politico.
Πηγή: Politico
