Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ ή να περιορίσουν την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην κοινή ευρωπαϊκή αγορά, ως αντίποινα στις απειλές που εξαπέλυσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά των νατοϊκών χωρών που αντιτίθενται στην προσπάθειά του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την πιο σοβαρή κρίση στις διατλαντικές σχέσεις εδώ και δεκαετίες, γράφουν χαρακτηριστικά οι Financial Times.
Σύμφωνα με τους FT, οι Ευρωπαίοι καταρτίζουν μέτρα πιθανών αντιποίνων εν όψει των κρίσιμων συναντήσεων που αναμένεται να έχουν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ και την αμερικανική αντιπροσωπεία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός τις προσεχείς ημέρες.
Οι Ευρωπαίοι προσπαθούν, όπως διευκρινίζεται, να βρουν έναν συμβιβασμό που θα αποτρέψει μια βαθιά ρήξη στη δυτική στρατιωτική συμμαχία, καθώς γνωρίζουν ότι μια τέτοια ρήξη θα αποτελούσε υπαρξιακή απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο κατάλογος των δασμών που τώρα συζητούνται από τους Ευρωπαίους είχε καταρτιστεί αρχικά πέρυσι, αλλά παραμερίστηκε για να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός εμπορικός πόλεμος. Η πιθανή επανενεργοποίησή του συζητήθηκε την Κυριακή από τους 27 πρέσβεις της Ε.Ε., μαζί με το επονομαζόμενο εργαλείο κατά του εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI) που μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση των αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Υπενθυμίζεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ανακοινώσει νωρίτερα, το Σάββατο, ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα τεθούν σε ισχύ δασμοί αυξημένοι κατά 10% για τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, επειδή αυτές οι χώρες αντιτίθενται στην προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ.
Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε μάλιστα υποστηρίξει ότι αυτοί οι δασμοί πρόκειται να αυξηθούν στο 25% από την 1η Ιουνίου και να συνεχίσουν να ισχύουν έως ότου επιτευχθεί μια συμφωνία για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι οχτώ ευρωπαϊκές χώρες, που βρέθηκαν στο στόχαστρο του Αμερικανού προέδρου λόγω Γροιλανδίας, εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση την Κυριακή στην οποία σημειώνουν τα εξής:
«Εκφράζουμε την πλήρη αλληλεγγύη μας στο Βασίλειο της Δανίας και στον λαό της Γροιλανδίας. Οι απειλές επιβολής δασμών υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και γεννούν τον κίνδυνο ενός επικίνδυνου καθοδικού σπιράλ. Θα συνεχίσουμε να είμαστε ενωμένοι και συντονισμένοι στην ανταπόκρισή μας. Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας. Ως μέλη του ΝΑΤΟ, είμαστε δεσμευμένοι στην ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής στο πλαίσιο των κοινών διατλαντικών συμφερόντων. Η δανέζικη ασκηση “Αρκτική Αντοχή” που είχε σχεδιαστεί εκ των προτέρων και διεξαγεται με συμμάχους, ανταποκρίνεται σε αυτήν την ανάγκη. Δεν συνιστά απειλή για κανέναν.»
Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έκανε γνωστό ότι προτίθεται να προτείνει την ενεργοποίηση του μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ACI) που δίνει τη δυνατότητα στις Βρυξέλλες να λαμβάνουν οικονομικού χαρακτήρα αντίποινα κατά τρίτων κρατών που ασκούν οικονομικές πιέσεις στα κράτη μέλη της Ε.Ε. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι αυτό το εργαλείο, που υιοθετήθηκε το 2023, μέχρι στιγμής δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ στην πράξη.
Παράλληλα, ακόμη και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, που είναι πιο «κοντά» στον Τραμπ από τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, επέκρινε την Κυριακή τις τελευταίες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου ως «λανθασμένες».
«Υπάρχουν σαφή εργαλεία αντιποίνων που είναι διαθέσιμα εάν αυτό συνεχιστεί… [Ο Τραμπ] χρησιμοποιεί καθαρά μαφιόζικες μεθόδους […] Ταυτόχρονα, θέλουμε να απευθύνουμε δημόσια έκκληση για ηρεμία και να του δώσουμε την ευκαιρία να αποκλιμακώσει», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, σύμφωνα με τους FT.
Η Γαλλία του Μακρόν παρουσιάζεται να εξετάζει το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του εργαλείου ACI.
Παρίσι και Βερολίνο επιχειρούν να συντονίσουν τα επόμενα βήματά τους. Οι υπουργοί Οικονομικών Γαλλίας και Γερμανίας να πρόκειται να συναντηθούν στο Βερολίνο τη Δευτέρα προτού ταξιδέψουν στις Βρυξέλλες για μια συνάντηση με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους.
Σύμφωνα πάντως με τους FT, η πλειονότητα των ευρωπαϊκών ηγεσιών προς το παρόν ζητεί να εξαντληθούν όλα τα περιθώρια διαλόγου προτού αρχίσουν οι απειλές για αντίποινα.
«Πρέπει να ρίξουμε τους τόνους», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας άλλος Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα βρίσκεται στο Νταβός την Τετάρτη και την Πέμπτη, όπου αναμένεται να έχει κατ’ ιδίαν συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η διοίκηση των ΗΠΑ παρουσιάζεται πάντως, από την πλευρά της, να επιμένει σε σκληρή γραμμή για τη Γροιλανδία. Ενδεικτικά ως προς αυτό ήταν όσα δήλωσε ο Αμερικανικός ΥΠΟΙΚ Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας στο NBC News. «Οι Ευρωπαίοι δείχνουν αδυναμία, οι ΗΠΑ προβάλλουν ισχύ. Ο πρόεδρος Τραμπ πιστεύει ότι η ενίσχυση της ασφάλειας στην περιοχή δεν είναι δυνατή χωρίς τη Γροιλανδία ως κομμάτι των ΗΠΑ. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα το ξανασκεφτούν και θα καταλάβουν ότι πρέπει να βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα των ΗΠΑ», δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών.
Με πληροφορίες από FT
