Η Ε.Ε. μοιάζει να βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, καθώς αναζητά λύση για τη Γροιλανδία, η οποία θα επιτρέψει στον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώσει ότι θα βγει νικητής, χωρίς ωστόσο να κλονίσει τις ισορροπίες ασφαλείας στο ΝΑΤΟ, σχολιάζει σε δημοσίευμά του το Politico.
Στο τραπέζι έχει πέσει μια σειρά από προτάσεις: Από τη χρήση του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική μέχρι και παραχωρήσεις στις ΗΠΑ για την εξόρυξη ορυκτών. Οι ηγέτες των κρατών-μελών επιδιώκουν «συμφιλίωση» με τον Τραμπ, ανέφεραν στο Politico τρεις διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της Ε.Ε.
Η διπλωματική κούρσα με σκοπό τη διαμόρφωση ενός σχεδίου έρχεται καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία ότι η χώρα του «χρειάζεται» την περιοχή, ενώ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο απόκτησής της με τη βία.
«Τελικά, πάντα καταλήγουμε σε κοινά συμπεράσματα» με την Ουάσιγκτον, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ μετά τη συνάντηση με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο. Σχολιάζοντας τις συνομιλίες για την Αρκτική, ανέφερε ότι είναι «ενθαρρυντικές». Σε ανάλογο τόνο, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε ελπίδες πως θα βρεθεί «αμοιβαία αποδεκτή λύση» εντός του ΝΑΤΟ.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας θα συναντηθούν με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και με τον Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο σήμερα, Τετάρτη. Ελπίζουν σε «ειλικρινή διάλογο», σύμφωνα με άλλο διπλωμάτη της Ε.Ε. με γνώση για τον σχεδιασμό της συνάντησης.
Σε τεντωμένο σχοινί
Σύμφωνα με τους διπλωμάτες που μίλησαν στον Politico, η Ε.Ε. επιδιώκει συμφωνία που θα δίνει στον Τραμπ τη δυνατότητα να φανεί ως νικητής στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Μία τέτοια συμφωνία θα περιλάμβανε για παράδειγμα τον όρο οι ευρωπαϊκές χώρες να επενδύσουν περισσότερο στην ασφάλεια της Αρκτικής. Ή την υπόσχεση ότι οι ΗΠΑ θα επωφεληθούν από τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας.
Σχετικά με τον τομέα της άμυνας, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έθεσε τις βάσεις για συμφωνία: Τη Δευτέρα δήλωσε ότι οι χώρες της συμμαχίας συζητούν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική. Τα επόμενα βήματα για την υλοποίηση του σχεδίου δεν έχουν ακόμη καθοριστεί. Ωστόσο, η αύξηση των επενδύσεων των ευρωπαϊκών κρατών-μελών φαίνεται πως «κουμπώνει» με την επιθυμία του Τραμπ να δει την Ευρώπη να επωμίζεται μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.
Ως προς την εξόρυξη ορυκτών, ο σχεδιασμός είναι πιο ασαφής. Δεν αποκλείεται να υπάρξει συμφωνία που θα εγγυάται στις ΗΠΑ μερίδιο των κερδών από την εξόρυξη κρίσιμων πρώτων υλών.
Προς το παρόν, η ικανότητα εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών από τη Γροιλανδία είναι περιορισμένη. Η Δανία εδώ και χρόνια αναζητά επενδύσεις για μακροπρόθεσμα έργα, χωρίς μεγάλη επιτυχία. Οι περισσότερες χώρες αναζητούν ορυκτά σε πολύ φθηνότερες τιμές στις παγκόσμιες αγορές.
Η Ε.Ε. σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στη Γροιλανδία στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της, ρίχνοντας κεφάλαια, μεταξύ άλλων, και σε κρίσιμα έργα για πρώτες ύλες. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο για να αποδεχτεί ο Τραμπ συμφωνία συνεπένδυσης. Ωστόσο, αν ο πραγματικός στόχος του Τραμπ είναι τα ορυκτά, τα πράγματα περιπλέκονται. Οι Δανοί εδώ και χρόνια προσφέρουν στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να επενδύσουν στη Γροιλανδία, ωστόσο οι Αμερικανοί απορρίπτουν συστηματικά αυτή την προσφορά.
Αν, τέλος, η πίεση του Τραμπ για τη Γροιλανδία σχετίζεται με ανησυχίες του για την Κίνα και τη Ρωσία, μπορεί απλώς να ζητήσει από την Κοπεγχάγη να αυξήσει την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί. Ωστόσο, ο πραγματικός στόχος του Τραμπ είναι να μπει στα βιβλία της Ιστορίας, ανέφερε ένας από τους διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico. Το σύνθημα του Τραμπ Make America Great Again «έχει γεωγραφική διάσταση· θέλει να μείνει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που έκανε την Αμερική μεγαλύτερη – με γεωγραφικούς όρους», όπως ανέφερε ο ίδιος διπλωμάτης.
“]
«Η Ευρώπη είναι φοβισμένη»
Η Ε.Ε. προσπαθεί, πρωτίστως, να αποφύγει στρατιωτική σύγκρουση. Τυχόν άμεση επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, η οποία ανήκει σε κράτος-μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της μεταπολεμικής τάξης ασφαλείας, προειδοποιούν Ευρωπαίοι ηγέτες.
«Θα ήταν μια άνευ προηγουμένου κατάσταση στην Ιστορία του ΝΑΤΟ και οποιασδήποτε αμυντικής συμμαχίας», δήλωσε χθες, Τρίτη, ο Γερμανός υπουργός Αμυνας Μπόρις Πιστόριους, προσθέτοντας ότι το Βερολίνο συνομιλεί με την Κοπεγχάγη σχετικά με τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της η Ευρώπη εάν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν κατάληψη.
Ο επίτροπος Αμυνας της Ε.Ε. Αντριους Κουμπίλιους και η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσαν και οι δύο ότι μία στρατιωτική επέμβαση θα ήταν το τέλος του ΝΑΤΟ. «Ολα θα τελείωναν», δήλωσε η Φρεντέρικσεν.
Καμία διάταξη [στην ιδρυτική συνθήκη της συμμαχίας του 1949] δεν προβλέπει επίθεση σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ από άλλον.
Ο Τραμπ δήλωσε, από πλευράς του, ότι «μπορεί οι ΗΠΑ να χρειαστεί να επιλέξουν» μεταξύ της φιλοδοξίας τους να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας και της διατήρησης της συμμαχίας όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
Η διατήρηση του ΝΑΤΟ παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα της Ε.Ε., επισημαίνουν οι διπλωμάτες. Τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια Ευρωπαίοι αξιωματούχοι απορρίπτουν την ιδέα «παραχώρησης» της Γροιλανδία στις ΗΠΑ από την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, όμως, τα σχόλιά τους αποκαλύπτουν πόσο απεγνωσμένα προσπαθούν να αποφύγουν άμεση σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.
«Η Ευρώπη είναι φοβισμένη», δήλωσε διπλωμάτης της Ε.Ε. που συμμετείχε σε συζητήσεις στις Βρυξέλλες σχετικά με τον τρόπο αντίδρασης του μπλοκ. Αλλος έκανε λόγο για τεκτονικές αλλαγές και για «σεισμό», επισημαίνοντας πως οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να τινάξουν στον αέρα ακλόνητες διατλαντικές σχέσεις 100 ετών.
Σε αναβρασμό
Παρόλο που οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι μια στρατιωτική σύγκρουση πρέπει με κάθε τρόπο να αποφευχθεί, οι προσπάθειες να επιτύχουν διευθέτηση μέσω διαπραγμάτευσης αποδεικνύονται ακανθώδεις.
Πριν από τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου και πριν από τις νέες δηλώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «έχουν» τη Γροιλανδία, οι Ευρωπαίοι ήταν εμφανώς απροετοίμαστοι. Δεν είχαν κανένα σχέδιο για προστασία της Γροιλανδίας από τον Τραμπ. Θεωρούσαν πως τέτοιο σχέδιο θα αύξανε τον κίνδυνο η απειλή να γίνει πραγματική.
«Βλέπαμε τον κίνδυνο, ωστόσο βλέπαμε επίσης ότι μπορούμε να κάνουμε ελάχιστα για τον αποτρέψουμε», δήλωσε ο Τόμας Κρόσμπι, στρατιωτικός εμπειρογνώμονας των ΗΠΑ στο Βασιλικό Κολέγιο Αμυνας της Δανίας, το οποίο παρέχει εκπαίδευση στις δανικές αμυντικές δυνάμεις.
«Η ιδέα ήταν ότι όσο περισσότερο επικεντρωνόμαστε σε αυτό και όσο περισσότερο προετοιμαζόμαστε για το αποτρέψουμε, τόσο περισσότερο αυξάνουμε τις πιθανότητες να γίνει πραγματικότητα. Υπήρχε η ανησυχία ότι [σχεδιάζοντας απάντηση σε εισβολή των ΗΠΑ] θα κλιμακώναμε την ένταση», τόνισε ο Κρόσμπι.
Τελικά, έπειτα από έξι χρόνια κατά τα οποία η Ευρώπη απέφυγε επιμελώς να καταρτίσει σχέδιο απέναντι στις απειλές του Τραμπ, σήμερα ψάχνει εναγωνίως για απαντήσεις.
Οι αξιωματούχοι εκτιμούν πως βρίσκονται αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει η Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν είναι σίγουροι για το τι πρέπει να κάνουν.
«Ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν η Ρωσία άρχιζε να συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης, προσθέτοντας: Με τις ΗΠΑ, «δεν το έχουμε συνηθίσει».
Πηγή: Politico
