Στη δυσαρέσκεια Τραμπ για τη Fed, τον διοικητή της και τα «υπερβολικά υψηλά» επιτόκιά της, προστέθηκε άλλη μία, αναπάντεχη παράμετρος: Η υπέρβαση του κόστους ανακαίνισης δύο ιστορικών κτιρίων της ομοσπονδιακής τράπεζας.
Το κόστος της πολυετούς ανακαίνισης δύο ιστορικών κτιρίων από την Fed έχει ξεπεράσει κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις και από το περασμένο καλοκαίρι αποτελεί ακόμη ένα νέο σημείο πίεσης του Τραμπ στον Τζερόμ Πάουελ.
Στο τελευταίο επεισόδιο κλιμάκωσης στις σχέσεις Τραμπ – Fed προστέθηκαν οι κλητεύσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης περί πιθανής απαγγελίας ποινικών κατηγοριών σχετικά με κατάθεσή του Πάουελ τον Ιούνιο σε ακροαματική συνεδρίαση του Κογκρέσου.
Ο Τραμπ κατηγόρησε τη Fed ότι δεν σεβάστηκε τον προϋπολογισμό που είχε προβλεφθεί για την ανακαίνιση της έδρας της στην Ουάσιγκτον, εκτιμώντας ότι μπορεί να υπάρχουν εκεί υποθέσεις απάτης, και αναφέροντας ένα συνολικό κόστος 3,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έναντι των 2,7 δισεκατομμυρίων που προβλέπονταν αρχικά – ποσό που ο Τζερόμ Πάουελ διαψεύδει.
Ο Πάουελ κάνει λόγο για «πρόσχημα» στο πλαίσιο των πολλαπλών πιέσεων που δέχεται εξαιτίας της άρνησής του να μειώσει δραστικά τα επιτόκια, όπως πολλάκις έχει ζητήσει ο Τραμπ.
«Αυτή η απειλή δεν αφορά την κατάθεσή μου. Είναι ένα πρόσχημα, η απειλή με διώξεις είναι η συνέπεια της βούλησης της Fed να αποφασίζει για τα επιτόκιά της προς το συμφέρον του κοινού μάλλον, παρά για να ανταποκριθεί στις προτιμήσεις του προέδρου», κατήγγειλε ο Πάουελ σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε από τον ιστότοπο της κεντρικής τράπεζας.
Ομως, ποιο ήταν το κόστος της ανακαίνισης και κατά πόσο έχει υπερβεί τον προϋπολογισμό; Και τελικά, πόσο απαραίτητο ήταν το εγχείρημα αυτό αναβάθμισης των ιστορικών κτιρίων;
Ποια έργα ανακαίνισης έχουν προκαλέσει την οργή Τραμπ;
Πρόκειται για το κτίριο Eccles, που κατασκευάστηκε μεταξύ 1935 και 1937 ως έδρα της Fed, και το κτίριο της Constitution Avenue, που ολοκληρώθηκε το 1932 για την Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας των ΗΠΑ και χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των ετών για διάφορους σκοπούς, μεταξύ άλλων και ως έδρα του Συνδυασμένου Επιτελείου κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το 2018, μεταβιβάστηκε από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ στην Fed για να επιτραπεί μια ανακαίνιση που θα έθετε «ένα κενό κτίριο ξανά σε παραγωγική χρήση, θα επέτρεπε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να ενοποιήσει διάφορες μισθώσεις και θα είχε ως αποτέλεσμα εξοικονόμηση για τους φορολογούμενους». Το κτίριο είναι καταχωρημένο στο Εθνικό Μητρώο Ιστορικών Τόπων.
Πόσο υπερβαίνουν τον προϋπολογισμό;
Στα μέσα του 2025, ο Ράσελ Βοτ, διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, δήλωσε ότι η υπέρβαση του κόστους της ανακαίνισης ανέρχεται σε «700 εκατομμύρια δολάρια και συνεχίζει να αυξάνεται».
Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό της Fed, το τρέχον εκτιμώμενο κόστος του έργου ανέρχεται σε 2,46 δισεκατομμύρια δολάρια, από 1,88 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, μια διαφορά περίπου 580 εκατ. δολαρίων. Τα στοιχεία του προϋπολογισμού της Fed για το 2025 δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Το έγγραφο δείχνει επίσης ότι η Fed ακύρωσε την προγραμματισμένη ανακαίνιση ενός τρίτου κτιρίου, μειώνοντας το κόστος κατά περίπου 510 εκατομμύρια δολάρια.
Γιατί ξεπέρασαν τον προϋπολογισμό;
Σύμφωνα με το Reuters, η υπέρβαση του κόστους οφείλεται σε τρεις παράγοντες:
- υψηλότερο από το εκτιμώμενο κόστος εργασίας και υλικών,
- αλλαγές στο σχεδιασμό για τη διατήρηση των ιστορικών κτιρίων και της εμφάνισής τους,
- καθώς και απρόβλεπτα προβλήματα, όπως μόλυνση του εδάφους από μόλυβδο και υψηλότερες από τις αναμενόμενες ποσότητες αμιάντου.
Ποιο είναι το μεμπτό;
Σύμφωνα με τον Βοτ, η κατάθεση του Πάουελ, τον Ιούνιο, σύμφωνα με την οποία η βεράντα στον τελευταίο όροφο και ο ανελκυστήρας για στελέχη δεν περιλαμβάνονται πλέον στο έργο, υποδηλώνει ότι έγιναν αλλαγές χωρίς να ζητηθεί η γνώμη της επιτροπής σχεδιασμού, η οποία και ενέκρινε τα τελικά σχέδια το 2021. Ο Βοτ παραδέχεται ναι μεν επιτρέπονται μικρές αλλαγές στον σχεδιασμό, πλην όμως, οι αλλαγές που αποφασίστηκαν, υπερβαίνουν τα όρια που επιτρέπει ο νόμος χωρίς να ζητηθεί η έγκριση της επιτροπής.
Ηταν απαραίτητο όλο αυτό;
«Υπάρχει μια μεγάλη ειρωνεία που πρέπει να επισημανθεί εδώ», σημειώνει το CNN, «και αυτή είναι ότι ενώ η προσπάθεια να απομακρυνθεί ο Πάουελ επικεντρώνεται στην υπέρβαση του κόστους για την ανακαίνιση ενός ιστορικού κτιρίου με κλασική αρχιτεκτονική, ο Τραμπ έχει επίσης αποφασίσει ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να εξωραϊστεί με έμφαση στην κλασική αρχιτεκτονική».
Σύμφωνα με υπόμνημα του Τραμπ, λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, που επικαλείται το αμερικανικό μέσο, «τα ομοσπονδιακά δημόσια κτίρια πρέπει να είναι οπτικά αναγνωρίσιμα ως δημόσια κτίρια και να σέβονται την περιφερειακή, παραδοσιακή και κλασική αρχιτεκτονική κληρονομιά, προκειμένου να αναβαθμίσουν και να εξωραΐσουν τους δημόσιους χώρους και να εξευγενίσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το σύστημα αυτοδιοίκησης μας».
Ποιος πληρώνει για αυτό;
Πρόκειται για δημόσιο χρήμα, αλλά η χρηματοδότηση της Fed δεν προέρχεται από το Κογκρέσο. Η Fed λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων της από την επιβολή τόκων επί των τίτλων που κατέχει για το δημόσιο συμφέρον — κρατικά ομόλογα και τίτλους ΜBS. Ωστόσο, αγοράζει λιγότερους τίτλους και έχει αφήσει πολλούς από αυτούς να βγουν από τον ισολογισμό της, καθώς η οικονομία συνεχίζει να ανακάμπτει από την πανδημία. Η Fed έχει παρουσιάσει έλλειμμα τα τελευταία χρόνια.
Ποιο το μέλλον του Πάουελ;
Ο Πάουελ –ο οποίος ορίστηκε πρόεδρος της Fed από τον Τραμπ το 2018– θα ολοκληρώσει τη θητεία του ως επικεφαλής της Fed τον Μάιο, αλλά δεν είναι υποχρεωμένος να αποχωρήσει. Μάλιστα, αναλυτές εκτιμούν πως η τελευταία ενέργεια της κυβέρνησης αυξάνει τις πιθανότητες o Πάουελ να αψηφήσει τις πιέσεις και να παραμείνει στη Fed.
Παρόλα αυτά, ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται να έχει δρομολογήσει ήδη την αντικατάστασή του και αναμένεται να ανακοινώσει το όνομα του διαδόχου του εντός των προσεχών εβδομάδων. Επικρατέστεροι σε αυτήν την ανεπίσημη κούρσα για το τιμόνι της σημαντικότερης κεντρικής τράπεζας στον κόσμο, που καθορίζει τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, φέρεται να είναι ο Κέβιν Χάσετ, στενός σύμβουλος του Τραμπ, και ο Κέβιν Γουόρς, πρώην διοικητής της Fed επί θητείας Τζορτζ Μπους.
Πηγή: Reuters, CNN, Reuters
