Η Ουάσιγκτον ανεβάζει δημόσια τον τόνο για το Ιράν την ώρα που η ιρανική ηγεσία περνάει σε μια σκληρή, πολυεπίπεδη καταστολή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έγραψε ότι «το Ιράν κοιτάζει προς την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε» και ότι «οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν», συνδέοντας την αμερικανική στάση με τη νέα, μαζική έκρηξη διαμαρτυρίας στη χώρα.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal, αξιωματούχοι της διοίκησης Τραμπ έχουν ήδη κάνει προκαταρκτικές συζητήσεις για το πώς θα μπορούσε να διεξαχθεί μια επίθεση κατά του Ιράν, αν κριθεί αναγκαία για να υποστηριχθούν οι προειδοποιήσεις του προέδρου.
Στο τραπέζι μπήκε -κατά τις ίδιες πηγές- το σενάριο μεγάλης κλίμακας αεροπορικής επίθεσης σε πολλαπλούς ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους.
Άλλος αξιωματούχος, ωστόσο, τόνισε ότι δεν υπάρχει συναίνεση για την πορεία δράσης και ότι μέχρι τώρα δεν έχει μετακινηθεί στρατιωτικός εξοπλισμός ή προσωπικό που να δείχνει προετοιμασία άμεσης επίθεσης.
Οι συνομιλίες περιγράφονται ως «φυσιολογικός σχεδιασμός» και όχι ως ένδειξη επικείμενου χτυπήματος.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η κλιμάκωση έρχεται από τον ίδιο τον στρατό. Το Σάββατο, δήλωσε ότι θα συμμετάσχει στην καταστολή, δεσμευόμενος πως θα «διασφαλίσει αποφασιστικά τα εθνικά συμφέροντα, τις στρατηγικές υποδομές και τη δημόσια περιουσία», αποδίδοντας την αναταραχή στο Ισραήλ και σε αυτό που χαρακτήρισε «τρομοκρατικές ομάδες» και υποσχόμενος ότι θα «αποτρέψει τα σχέδια του εχθρού».
Μέχρι εδώ, το κύριο βάρος της αντιμετώπισης βρισκόταν στην αστυνομία και στις παραστρατιωτικές δυνάμεις ασφαλείας.
Η εμπλοκή του στρατού σηματοδοτεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μετάβαση σε πιο επιθετικό μοντέλο, την ώρα που τα αιτήματα των διαδηλώσεων μετακινούνται από την οικονομική δυσφορία στην ευθεία αμφισβήτηση του θεοκρατικού συστήματος.
Massive crowds of anti-government protesters seen marching and demonstrating tonight in the Iranian capital of Tehran. pic.twitter.com/IDFPzJ2FDf
— OSINTdefender (@sentdefender) January 10, 2026
Ο απολογισμός της βίας ανεβαίνει, αλλά η εικόνα παραμένει θολή λόγω μπλακάουτ στο διαδίκτυο και διακοπών τηλεφωνίας.
Η οργάνωση Human Rights Activists in Iran ανέφερε ότι μέχρι αργά την Παρασκευή είχαν σκοτωθεί τουλάχιστον 65 άνθρωποι -από 29 τη Δευτέρα- και ότι έχουν γίνει πάνω από 2.300 συλλήψεις, με τις διαδηλώσεις να έχουν εξαπλωθεί σε 180 πόλεις.
Η οργάνωση σημειώνει ότι η πλειονότητα των νεκρών είναι διαδηλωτές.
Παράλληλα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν νέες εστίες έντασης σε Τεχεράνη, Ραστ και άλλες πόλεις, με την οργάνωση Hengaw να κάνει λόγο για τρεις νεκρούς στην περιοχή της Ραστ.
Οι περιγραφές για τη χρήση θανατηφόρας βίας είναι συγκεκριμένες.
Σε βίντεο από την Καράτζ, σύμφωνα με υλικό που επαληθεύτηκε από το Storyful, ακούγονται πυροβολισμοί ενώ διαδηλωτές τρέχουν να καλυφθούν.
Στην κωμόπολη Μπαντάρ Κανγκάν στον νότο, το βασικό πετρελαϊκό σωματείο της περιοχής δήλωσε ότι μεγάλος αριθμός διαδηλωτών -ανάμεσά τους και μέλη του- μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο σε κρίσιμη κατάσταση μετά από πυρά δυνάμεων ασφαλείας.
Σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στα social media από την ίδια περιοχή φαίνεται ανταλλαγή πυρών, με το Storyful να επιβεβαιώνει το υλικό.
Ερευνητής, που εξετάζει οπλικά συστήματα, αναφέρει ότι στις συγκρούσεις χρησιμοποιήθηκαν μεταξύ άλλων εκτοξευτήρας δακρυγόνων που φέρεται στον ώμο και καραμπίνα που μπορεί να γεμιστεί είτε με σκάγια είτε με βαρύτερα πυρομαχικά.
Στην επαρχία Ιλάμ, που αναφέρεται ως «κουρδική» στο δημοσίευμα, οργανώσεις όπως η Hengaw καταγράφουν πυρά από κοντινή απόσταση και τραυματισμούς.
Χειρουργός στην πρωτεύουσα της επαρχίας είπε ότι χειρούργησε 50χρονο άνδρα που τραυματίστηκε από πυροβολισμό εξ επαφής σε διαδήλωση: Ανέφερε ότι αφαίρεσε δύο σφαίρες που αντιστοιχούσαν σε Καλάσνικοφ από την πλάτη του και ότι ο ασθενής είχε χτυπηθεί και από περίπου 40 σκάγια. Ο ίδιος γιατρός ανέφερε ότι στο νοσοκομείο έφτασαν κι άλλοι τραυματίες, ηλικίας 20 έως 38 ετών.
Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης επιχειρούν να κλείσουν τη δημόσια συζήτηση. Η υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών προειδοποίησε ότι η διατήρηση του θεοκρατικού συστήματος είναι «κόκκινη γραμμή» και ότι «διατηρεί το δικαίωμα να απαντήσει», όπως μετέδωσε το Tasnim.
Στο ίδιο περιβάλλον, νωρίτερα είχες δώσει και την πληροφορία ότι οι Φρουροί της Επανάστασης συνέλαβαν αλλοδαπό ως ύποπτο κατασκοπείας υπέρ του Ισραήλ, εντείνοντας το αφήγημα της Τεχεράνης περί ξένου δακτύλου πίσω από την αναταραχή.
The entire local government municipality building in the Northern Iranian city of Karaj is currently engulfed in flames, as anti-government protests appear to be on the verge of overflowing in Iran. pic.twitter.com/6tuFMFWj8e
— OSINTdefender (@sentdefender) January 9, 2026
Η μεγαλύτερη κοινωνική εξέγερση των τελευταίων ετών
Η πτώση του ιρανικού ριάλ σε ιστορικό χαμηλό στις 28 Δεκεμβρίου άνοιξε τον ασκό του Αιόλου για ένα κύμα διαδηλώσεων που μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες εξαπλώθηκε από τα παζάρια της Τεχεράνης και τα πανεπιστήμια των μεγάλων πόλεων μέχρι τις φτωχότερες επαρχίες και τα παραμεθόρια αστικά κέντρα της χώρας.
Επιχειρηματίες, φοιτητές, εργαζόμενοι και άνεργοι, από τη μεσαία τάξη μέχρι τα πιο εξαθλιωμένα στρώματα, βγήκαν στους δρόμους σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις, σε μια κινητοποίηση που οι ίδιοι οι διαδηλωτές χαρακτηρίζουν πιο απειλητική για το καθεστώς από κάθε προηγούμενο κύμα μετά το 2009.
Στο ιστορικό παζάρι της Τεχεράνης, έμποροι οργάνωσαν απεργία μέσα σε λίγες ώρες από την κατάρρευση του νομίσματος, κλείνοντας μαγαζιά και βγαίνοντας στους δρόμους. Βίντεο που επαληθεύθηκαν από τους New York Times δείχνουν εμπόρους να φωνάζουν συνθήματα και να εγκαταλείπουν συντεταγμένα τα καταστήματά τους.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λογαριασμοί που μέχρι πρότινος διαφήμιζαν ρούχα και δερμάτινα, άρχισαν να αναρτούν εικόνες από άδεια σοκάκια και πανό με το σύνθημα «Ελευθερία για το Ιράν».
Η οικονομική ασφυξία αποτελεί τον κοινό παρονομαστή. Ο πληθωρισμός κινείται πάνω από το 40% για περισσότερο από μια δεκαετία, ενώ, όπως σημειώνει ο οικονομολόγος Μαχντί Γκοντσί, τα εισοδήματα των πολιτών έχουν περιοριστεί στο ένα τρίτο ή και στο ένα τέταρτο σε σχέση με το παρελθόν.
Η κρίση επιτείνεται από τις κυρώσεις ΗΠΑ και Ευρώπης, το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά και τις επιπτώσεις του πολέμου του Ιουνίου, όταν ισραηλινές επιθέσεις έπληξαν πυρηνικές εγκαταστάσεις και σκότωσαν κορυφαία στελέχη του μηχανισμού ασφαλείας.
Το κλίμα φόβου δεν εμπόδισε τη ριζοσπαστικοποίηση των αιτημάτων. Στα αρχικά συνθήματα για τις τιμές και το νόμισμα προστέθηκαν κραυγές όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Θάνατος στον Χαμενεΐ», ενώ σε ορισμένες περιοχές ακούστηκαν ακόμη και εκκλήσεις υπέρ της επιστροφής της οικογένειας Παχλαβί.
Η εξάπλωση των κινητοποιήσεων συνοδεύτηκε από ολοένα και πιο αιματηρή καταστολή.
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν επιχείρησε αρχικά να εμφανιστεί συμφιλιωτικός, αντικαθιστώντας τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας και ανακοινώνοντας μηνιαία επιδότηση περίπου 7 δολαρίων, μέτρο που οι οικονομολόγοι χαρακτηρίζουν συμβολικό.
Η Τεχεράνη απάντησε κατηγορώντας Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ για υποκίνηση «υπονομευτικών ενεργειών». Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και οι ηγέτες Γαλλίας, Βρετανίας και Γερμανίας καταδίκασαν τη βίαιη καταστολή, ενώ ο ΟΗΕ δήλωσε «βαθιά ανήσυχος» για την απώλεια ζωών.
Παρά το γενικευμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο και την απαγόρευση πρόσβασης ξένων δημοσιογράφων, οι μαρτυρίες διαδηλωτών συγκλίνουν στο ότι αυτή τη φορά «ο φόβος έχει σπάσει».
Όπως είπε 40χρονος διαδηλωτής από το Ιλάμ: «Ή θα πεθάνουμε ή θα φύγουμε από αυτές τις συνθήκες. Δεν υπάρχει περίπτωση να σταματήσουν αυτές οι διαδηλώσεις».
Το καθεστώς εξακολουθεί να διαθέτει έναν τεράστιο μηχανισμό ασφαλείας, όμως οι ίδιες οι δυνάμεις επιβολής, σύμφωνα με διαδηλωτές, πλήττονται από τον ίδιο πληθωρισμό και την ίδια ανέχεια, γεγονός που εξηγεί τις στιγμές δισταγμού που καταγράφονται σε ορισμένες περιοχές.
Με πληροφορίες: WSJ, New York Times, BBC
