Στο πλαίσιο της… συναλλακτικής πολιτικής της οποίας ηγείται ο Ντόναλντ Τραμπ και έπειτα από τις επανειλημμένες διακηρύξεις της Δανίας πως η Γροιλανδία δεν τίθεται προς πώληση, ο Αμερικανός πρόεδρος και οι επιτελείς του εξετάζουν την εναλλακτική της… εξαγοράς.
Με φόντο τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο πως η Ουάσιγκτον θα προτιμούσε να προχωρήσει σε αγορά του υπερπόντιου αυτού εδάφους της Δανίας, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να καταβάλει στους κατοίκους της Γροιλανδίας έως και 100.000 δολάρια ανά άτομο, σε μια εκστρατεία «πειθούς» να αποσχισθούν από τη Δανία και να ενταχθούν στις ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters.
Αλλά ακόμη και ως υπόθεση που προϋποθέτει την παρουσία ενός πρόθυμου πωλητή και ενός πρόθυμου εξαγοραζόμενου, η συζήτηση για την πώληση ενός αυτόνομου εδάφους όπως η Γροιλανδία συναντά άμεσα και προφανή προσκόμματα, όπως το αν και πώς μπορεί να τιμολογηθεί ένα έδαφος.
«Δεν υπάρχει αγορά για την πώληση και την εξαγορά χωρών», σημειώνει ο Νικ Κούνις, επικεφαλής οικονομολόγος της δανέζικης τράπεζας ABN AMRO, προσθέτοντας πως δεν υφίσταται αποδεκτό πλαίσιο για την αποτίμηση της αξίας χωρών.
Ιστορικά προηγούμενα
Η απόπειρα ανάλυσης ιστορικών προηγούμενων, για τον καθορισμό μιας εύλογης τιμής για τη Γροιλανδία, δεν αποδεικνύεται αποτελεσματική, σύμφωνα με το Reuters.
Το 1946, οι ΗΠΑ προσφέρθηκαν να αγοράσουν το τεράστιο, πλούσιο σε ορυκτά νησί της Αρκτικής από τη Δανία έναντι 100 εκατομμυρίων δολαρίων – μια προσφορά που και τότε απορρίφθηκε.
Σε σημερινές τιμές, η προσφορά εκείνη αντιστοιχεί σε περίπου 1,6 δισ. δολάρια. Ωστόσο, το ποσό, ούτως ή άλλως επουσιώδες για την αγορά μιας χώρας, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση αναφοράς λόγω της τεράστιας ανάπτυξης τόσο της αμερικανικής όσο και της δανικής οικονομίας κατά τις οκτώ δεκαετίες που μεσολάβησαν έκτοτε. Επιπλέον, δεν αντικατοπτρίζει καμία σχετική «αξία» της Γροιλανδίας και των πόρων της στην παγκόσμια οικονομία της δεκαετίας του 2020.
Χρήσιμα προηγούμενα δεν αποδεικνύονται ούτε η αγορά από τους Γάλλους έναντι 15 εκατ. δολαρίων της Λουιζιάνα το 1803 ούτε της Αλάσκας από τους Ρώσους, το 1867, κυρίως γιατί αμφότερες Γαλλία και Ρωσία επέλεξαν να πουλήσουν αυτά τα εδάφη.
Και παρότι είναι σαφές πως τα ποσά αυτά θα ήταν πολύ υψηλότερα σε σημερινές τιμές, το πόσο υψηλότερα θα ήταν, εξαρτάται μεταβλητές όπως ο πληθωρισμός, η ανατίμηση των τιμών των γαιών και η ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών.
To Reuters αποπειράται την υπόθεση μιας εταιρικής εξαγοράς με βάση τα έσοδα που μπορεί να αποφέρει ο στόχος.
«Ακόμα δύσκολο», εκτιμάται στο δημοσίευμα. «Η κεντρική τράπεζα της Δανίας υπολόγισε το μέγεθος του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) της Γροιλανδίας που βασίζεται στην αλιεία σε μόλις 3,6 δισ.δολάρια το 2023, περίπου το ένα δέκατο του ΑΕΠ της μικρότερης γειτονικής της χώρας στην Αρκτική, της Ισλανδίας. Ακόμα και αν αυτό ήταν το σημείο εκκίνησης για μια τιμή, ποιο πολλαπλάσιο θα χρησιμοποιούσατε για να καθορίσετε μια τιμή με βάση αυτό;».
Ορυκτός πλούτος
Και το Reuters συνεχίζει με τα κρίσιμα ερωτήματα: «Πώς θα εξηγούσε κανείς το γεγονός ότι οι δανικές επιδοτήσεις καλύπτουν περίπου το ήμισυ του δημόσιου προϋπολογισμού της Γροιλανδίας, χρηματοδοτώντας νοσοκομεία και σχολεία και υποστηρίζοντας τις υποδομές του αραιοκατοικημένου εδάφους;»
Η απάντηση ίσως κρύβεται στον ορυκτό πλούτο του αρκτικού νησιού – που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, χαλκό, διαμάντια, χρυσό, σιδηρομετάλλευμα, σπάνιες γαίες, βολφράμιο.
Παρότι ο Τραμπ έχει αρνηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για τα ορυκτά και ενεργειακά αποθέματα της Γροιλανδίας, επιμένοντας στη θεωρία της ασφάλειας, σύμφωνα με το Reuters τον περασμένο Οκτώβριο η κυβέρνησή του πραγματοποίησε συζητήσεις σχετικά με την απόκτηση μεριδίου στην Critical Metals Corp, μια εταιρεία που στοχεύει στην κατασκευή του μεγαλύτερου έργου σπάνιων γαιών στο νησί.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αξία των ορυκτών και ενεργειακών αποθεμάτων της Γροιλανδίας ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ή και περισσότερο. Παρότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί πλήρεις γεωλογικές μελέτες και σε ολόκληρο το νησί για την αποτίμηση του ορυκτού του πλούτου, μια έρευνα του 2023 κατέδειξε πως το νησί διαθέτει 25 από τα 34 ορυκτά που θεωρούνται «κρίσιμες πρώτες ύλες» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι εξορυκτικές και ενεργειακές εταιρείες έχουν μακρά ιστορία στο να βάζουν «τιμή» σε εδάφη και ιδιοκτησίες. Ωστόσο, στην περίπτωση της Γροιλανδίας, προκύπτουν τουλάχιστον δύο προβλήματα.
Αφενός, η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου απαγορεύεται στη Γροιλανδία για περιβαλλοντικούς λόγους, ενώ η ανάπτυξη του εξορυκτικού τομέα της χώρας έχει «κολλήσει» σε γραφειοκρατικές διαδικασίες και αντιδράσεις από τους αυτόχθονες πληθυσμούς. Αφετέρου, οι συμφωνίες εξόρυξης και ενέργειας δεν περιλαμβάνουν την εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας, κάτι που στην περίπτωση αυτή περιπλέκεται περαιτέρω από την παρουσία των Γροιλανδών Ινουίτ, οι οποίοι επίσης διεκδικούν δικαιώματα κτήσης.
«Επειδή προστίθενται άυλες έννοιες του πολιτισμού και της ιστορίας των αυτοχθόνων πληθυσμών, τότε δεν μπορείς – δεν υπάρχει τρόπος να αποτιμήσεις» τη Γροιλανδία, σημειώνει ο Αντρές Οστχάγκεν, Διευθυντής Έρευνας για την Αρκτική και την Ωκεάνια Πολιτική στο Ινστιτούτο Fridtjof Nansen στη Νορβηγία. «Γι’ αυτό και η ιδέα αυτή είναι γελοία».
Προς το παρόν, η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ότι όλες οι επιλογές είναι ανοιχτές – συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης – για να αποκτήσει τον έλεγχο ενός εδάφους που, όπως υποστηρίζει, είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Πηγή: Reuters
