Οι ΗΠΑ κατάσχεσαν στον Ατλαντικό ένα δεξαμενόπλοιο υπό ρωσική σημαία έπειτα από καταδίωξη πολλών εβδομάδων, στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού πλοίων που συνδέονται με τη Βενεζουέλα, προκαλώντας την αντίδραση της Μόσχας.
Λίγη ώρα αργότερα, η αμερικανική διοίκηση ανακοίνωσε την κατάσχεση δεύτερου δεξαμενόπλοιου στην Καραϊβική, κλιμακώνοντας την επιχείρηση κατά του αποκαλούμενου σκιώδους στόλου που συνδέεται με τη Βενεζουέλα, χώρα με τεράστια αποθέματα πετρελαίου, τα οποία η Ουάσιγκτον επιδιώκει να θέσει υπό τον έλεγχό της μετά την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο.
Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το δεύτερο πλοίο, με την ονομασία «Sophia», «διενεργούσε παράνομες δραστηριότητες» τη στιγμή της επιβίβασης, χωρίς να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες.
Η αμερικανική Ακτοφυλακή, η οποία είχε τον επιχειρησιακό έλεγχο και στις δύο επιχειρήσεις, συνοδεύει το πλοίο προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
BREAKING: SOUTHCOM announces the seizure of another vessel: M/T Sophia.pic.twitter.com/gOh0ucVW54
— Clash Report (@clashreport) January 7, 2026
Η επιχείρηση
Κατά την επιχείρηση που διεξήχθη το πρωί μεταξύ Ισλανδίας και Σκωτίας, μέλη της αμερικανικής Ακτοφυλακής αναχαίτισαν δεξαμενόπλοιο με άδειες δεξαμενές, το οποίο καταδίωκαν από τις 21 Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ρωσία είχε κινητοποιήσει στρατιωτικά πλοία για τη συνοδεία του.
Σε ανάρτηση στο X, η Διοίκηση Ευρώπης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ανέφερε ότι η διοίκηση Τραμπ κατάσχεσε το πλοίο «Bella 1» (πλέον υπό ρωσική σημαία «Marinera») για παραβίαση αμερικανικών κυρώσεων.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι η επιχείρηση διεξήχθη από την αμερικανική Ακτοφυλακή και τις ένοπλες δυνάμεις, με τη συνδρομή αρχικά ειδικών δυνάμεων, οι οποίες στη συνέχεια αποχώρησαν αφήνοντας το πλοίο υπό τον έλεγχο της Ακτοφυλακής.
The @TheJusticeDept & @DHSgov, in coordination with the @DeptofWar today announced the seizure of
the M/V Bella 1 for violations of U.S. sanctions. The vessel was seized in the North Atlantic pursuant to a warrant issued by a U.S. federal court after being tracked by USCGC Munro. pic.twitter.com/bm5KcCK30X— U.S. European Command (@US_EUCOM) January 7, 2026
Στήριξη και από τη Βρετανία, ρωσικά πλοία στην περιοχή
Η επιχείρηση είχε τη στήριξη της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας του Ηνωμένου Βασιλείου και ενός βρετανικού στρατιωτικού σκάφους.
Ο Βρετανός υπουργός Αμυνας Τζον Χίλι δήλωσε ότι η συνδρομή αυτή εντάσσεται στις «παγκόσμιες προσπάθειες για αυστηρότερα μέτρα κατά της παράκαμψης των κυρώσεων» και ότι παρασχέθηκε κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ.
Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονταν και ρωσικά πολεμικά σκάφη, μεταξύ των οποίων και υποβρύχιο, χωρίς ωστόσο να σημειωθεί αντιπαράθεση.
Η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ παρουσίασε τις κατασχέσεις ως αναγκαίες για τη «διατάραξη της χρηματοδότησης της ναρκοτρομοκρατίας».
Ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι η παράνομη μεταφορά βενεζουελανικού πετρελαίου ισοδυναμεί με «κλοπή από τον λαό της Βενεζουέλας» και άφησε να εννοηθεί ότι οι κατασχέσεις θα συνεχιστούν για κάθε εξαγωγή που δεν εγκρίνεται από τις ΗΠΑ. Τόνισε δε ότι «ο αποκλεισμός βενεζουελανικού πετρελαίου που είναι παράνομο και υπόκειται σε κυρώσεις παραμένει σε πλήρη ισχύ οπουδήποτε στον κόσμο».
Η ρωσική αντίδραση
Η Μόσχα κατήγγειλε άμεσα την επιχείρηση, τονίζοντας ότι βάσει του Διεθνούς Δικαίου «κανένα κράτος δεν έχει το δικαίωμα να κάνει χρήση βίας σε βάρος πλοίων που είναι δεόντως καταχωρισμένα στη δικαιοδοσία άλλων κρατών» και ζήτησε την «ταχεία επιστροφή» των Ρώσων μελών του πληρώματος.
Το ρωσικό υπουργείο Μεταφορών ανακοίνωσε ότι έχασε την επαφή με το πλοίο «Marinera» μετά την επιβίβαση αμερικανικών δυνάμεων. Ο Ρώσος βουλευτής Αντρέι Κλίσας χαρακτήρισε την κατάσχεση «ξεκάθαρη πράξη πειρατείας».
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, σε ανακοίνωση που δημοσιοποίησε μέσω του κρατικού πρακτορείου TASS, κάλεσε τις ΗΠΑ να «διασφαλίσουν ανθρώπινη και αξιοπρεπή μεταχείριση» των Ρώσων πολιτών που βρίσκονται στο δεξαμενόπλοιο που κατασχέθηκε, και να σεβαστούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους.
Το υπουργείο ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να εμποδίσουν την ταχεία επιστροφή των Ρώσων από το πλοίο στη χώρα τους.
Η «ταυτότητα» των πλοίων
Για την Ουάσιγκτον το πλοίο ονομάζεται «Bella 1» και τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2024 για φερόμενες διασυνδέσεις με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ.
Η Νόεμ ανέφερε ότι το πλοίο άλλαξε σημαία και ονομασία «σε μια απεγνωσμένη και μάταιη προσπάθεια να αποφύγει τη Δικαιοσύνη».
Η Ρωσία, αντιθέτως, το αποκαλεί «Marinera» και υποστηρίζει ότι έλαβε στις 24 Δεκεμβρίου «προσωρινή άδεια» να πλέει υπό ρωσική σημαία.
Το δεύτερο δεξαμενόπλοιο, το «Sophia», ήταν σύμφωνα με την Ουάσιγκτον «χωρίς σημαία και υπό καθεστώς κυρώσεων».
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι το Καράκας συνεργάζεται με την Ουάσιγκτον για το ζήτημα.
Ο στόχος των ΗΠΑ
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «τρέχουν πλέον» τη Βενεζουέλα μετά την απαγωγή Νικολάς Μαδούρο το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι η διοίκηση Τραμπ βρίσκεται σε στενή επικοινωνία με τις μεταβατικές αρχές της Βενεζουέλας και ότι οι αποφάσεις τους «θα συνεχίσουν να υπαγορεύονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Οπως τόνισε ο Χέγκσεθ, «μόνο το νόμιμο και θεμιτό εμπόριο ενέργειας -όπως καθορίζεται από τις ΗΠΑ- θα επιτρέπεται».
Στα μέσα Δεκεμβρίου, ο Τραμπ είχε διατάξει «ολικό και πλήρη αποκλεισμό» όλων των δεξαμενόπλοιων που τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις στο να εισέρχονται ή να εξέρχονται από τη Βενεζουέλα.
Παρά τη σύλληψη Μαδούρο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δεσμευτεί ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει, ώστε να αυξηθεί η πίεση στη μεταβατική κυβέρνηση της χώρας.
Στις αρχές Δεκεμβρίου, η αμερικανική Ακτοφυλακή είχε κατασχέσει το δεξαμενόπλοιο «Skipper», υπό σημαία Γουιάνας, και το είχε συνοδεύσει στον Κόλπο του Μεξικού, κοντά στο λιμάνι του Γκάλβεστον.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει υποστηρίξει ότι το πλοίο αυτό ήταν μέρος δικτύου που στήριζε δραστηριότητες τρομοκρατίας συνδεδεμένες με το Ιράν.
Η διοίκηση Τραμπ έχει δεχθεί ερωτήματα για τη νομιμότητα των κατασχέσεων και για το αν ενδέχεται να προκαλέσουν παρέμβαση της Ρωσίας ή άλλων χωρών.
The Economist: Ο Τραμπ καταδιώκει τον σκιώδη στόλο
Ηταν μια καταδίωξη σε αργή κίνηση. Τον περασμένο μήνα στην Καραϊβική, η αμερικανική Ακτοφυλακή επιχείρησε να επιβιβαστεί στο δεξαμενόπλοιο «Bella 1», ένα πλοίο που χρησιμοποιούνταν για λαθρεμπόριο πετρελαίου κατά παράβαση των αμερικανικών κυρώσεων. Η προσπάθεια απέτυχε. Εβδομάδες αργότερα, το ίδιο πλοίο εμφανίστηκε στον Ατλαντικό με νέο όνομα –«Marinera»– και νέα σημαία, ρωσική. Ενα ρωσικό υποβρύχιο κατευθυνόταν προς την περιοχή για να το προστατεύσει. Ομως στις 7 Ιανουαρίου αμερικανικές δυνάμεις κινήθηκαν πριν προλάβουν να φτάσουν οι Ρώσοι, κατέβηκαν από ελικόπτερα πάνω στο πλοίο κοντά στην Ισλανδία και το κατέλαβαν. Την ίδια ημέρα, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, αμερικανικές δυνάμεις κατέσχεσαν και δεύτερο τάνκερ, το «Sophia», σε ύδατα της Καραϊβικής. Οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν την πιο πρόσφατη επίδειξη ισχύος των ΗΠΑ μετά την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου.
Το «Bella 1» έχει μακρά και περίπλοκη ιστορία. Ανήκει σε νεοσύστατη ρωσική εταιρεία και το 2024 τέθηκε υπό αμερικανικές κυρώσεις για τη φερόμενη εμπλοκή του σε εταιρεία-βιτρίνα της Χεζμπολάχ. Από τα τέλη του 2020 έχει μεταφέρει πάνω από 20 εκατ. βαρέλια ιρανικού και 5 εκατ. βαρέλια βενεζουελανικού πετρελαίου προς την Κίνα, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Kpler, με τα κέρδη να φέρεται να χρηματοδοτούν τη Χεζμπολάχ και τη Δύναμη Κουντς του Ιράν, οργανώσεις που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ διατηρούν το πετρελαϊκό εμπάργκο στη Βενεζουέλα για να υποχρεώσουν το καθεστώς μετά τον Μαδούρο να συμφωνήσει με τις απαιτήσεις τους.
Το «Bella 1» δεν πιστεύεται ότι μετέφερε πετρέλαιο. Τον Αύγουστο είχε εντοπιστεί στο Ιράν, όπου φέρεται να φόρτωσε πετρέλαιο από το νησί Χαργκ εκπέμποντας ψευδή σήματα θέσης. Το ξεφόρτωσε στον Κόλπο του Ομάν, πιθανώς σε άλλο πλοίο, και κατευθύνθηκε προς την Καραϊβική. Μετά την κατάσχεση άλλου τάνκερ τον Δεκέμβριο, έκανε αναστροφή, κινήθηκε ξανά προς τη Βενεζουέλα για να φορτώσει και, όταν ήρθε αντιμέτωπο με την Ακτοφυλακή, διέφυγε, εξαφανιζόμενο από τα συστήματα παρακολούθησης. Οταν επανεμφανίστηκε, έστριψε βόρεια, πιθανότατα με προορισμό το Μουρμάνσκ.
Παρατηρητές πτήσεων κατέγραψαν εν τω μεταξύ κύμα αμερικανικών στρατιωτικών πτήσεων προς τη Βρετανία, που ερμηνεύτηκε ως προετοιμασία για εναέρια επιχείρηση κατάληψης. Εκτιμάται ότι χρησιμοποιήθηκαν αεροσκάφη P-8 για τον εντοπισμό του πλοίου και AC-130 για υποστήριξη. Η Διοίκηση Ευρώπης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από μονάδες του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας με τη συνδρομή του υπουργείου Πολέμου.
Νομικά, το «Bella 1» θεωρείται πιθανότατα θεμιτός στόχος. Είχε ισχυριστεί ότι έφερε σημαία Γουιάνας, κάτι που φέρεται να ήταν τέχνασμα. Σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, ένα «άνευ ιθαγένειας» πλοίο μπορεί να επιβιβαστεί σε διεθνή ύδατα. Στα τέλη Δεκεμβρίου, το πλήρωμα ζωγράφισε ρωσική σημαία στο κύτος και το πλοίο καταχωρίστηκε στο ρωσικό νηολόγιο. Το άρθρο 92 της Σύμβασης απαγορεύει την αλλαγή σημαίας κατά τη διάρκεια ταξιδιού, ωστόσο η Ρωσία διαμαρτυρήθηκε για την κατάσχεση.
Η επιχείρηση προοιωνίζεται αντίστοιχες κινήσεις κατά άλλων πλοίων-χαμαιλέοντα. Πάνω από δώδεκα τάνκερ έχουν αλλάξει νηολόγιο τους τελευταίους μήνες προς τη Ρωσία, σε μια προσπάθεια αποτροπής κατασχέσεων, σύμφωνα με τη Windward. Παρά ταύτα, η επίδραση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου ήταν αμελητέα.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι στόχος του είναι να διασφαλίσει πρόσβαση των ΗΠΑ στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας για να πιέσει τις τιμές προς τα κάτω. Στις 6 Ιανουαρίου ανέφερε ότι η χώρα θα παραδώσει έως και 50 εκατ. βαρέλια στις ΗΠΑ, με τα έσοδα να ελέγχονται από τον ίδιο «προς όφελος του λαού της Βενεζουέλας και των Ηνωμένων Πολιτειών». Την επόμενη ημέρα, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα πωλούν στο εξής την παραγωγή της Βενεζουέλας στην αγορά επ’ αόριστον – και ενδεχομένως κάθε βαρέλι που θα κατασχέσουν στην ανοικτή θάλασσα.
Με πληροφορίες από Reuters, New York Times, Washington Post, BBC
