2017: Ο Ντόναλντ Τραμπ, ως αουτσάιντερ, μετακόμιζε στην Ουάσιγκτον και η Ντέλσι Ροντρίγκες έβλεπε μια ευκαιρία στην αλλαγή ηγεσίας.
Τότε υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας, η Ροντρίγκες έδωσε εντολή στην Citgo –θυγατρική της κρατικής εταιρείας πετρελαίου– να κάνει δωρεά 500.000 δολαρίων για την ορκωμοσία του προέδρου.
Με τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο να αγωνίζεται ακόμη και για τα βασικά της Βενεζουέλας, η Ροντρίγκες πόνταρε σε μια συμφωνία που θα άνοιγε την πόρτα στις αμερικανικές επενδύσεις.
Περίπου την ίδια περίοδο, και μετά την πρόσληψη του πρώην διευθυντή της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ ως λομπίστα για τη Citgo, προσέγγισε τους Ρεπουμπλικανούς στο Κογκρέσο, επιχειρώντας να εξασφαλίσει μια συνάντηση με τον επικεφαλής της Exxon. Η εκστρατεία αυτή γοητείας απέτυχε.
Λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Τραμπ, υπό την πίεση του τότε γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο, έθετε ως μία από τις προτεραιότητες της διοίκησής του την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα. Η εξέλιξη αυτή ευνόησε τη Ροντρίγκες, αναδεικνύοντάς την ως ένα εξέχον πρόσωπο στους επιχειρηματικούς και πολιτικούς κύκλους των ΗΠΑ.
«Είναι ιδεολόγος, πλην όμως πρακτική», σημειώνει στο Associated Press ο Λι ΜακΚλένι, πρώην ανώτατος διπλωμάτης στο Καράκας την περίοδο εκείνη. «Γνώριζε ότι η Βενεζουέλα έπρεπε να βρει έναν τρόπο να επαναφέρει μια ετοιμοθάνατη οικονομία πετρελαίου και φαινόταν πρόθυμη να συνεργαστεί με την κυβέρνηση Τραμπ για να το πετύχει αυτό».
«Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, πλέον ως μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, το μήνυμα της Ροντρίγκες –ότι το Καράκας είναι ανοιχτό στις επιχειρήσεις– φαίνεται να έχει πείσει τον Τραμπ», προσθέτει ο ΜακΚλένι.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, όπως συνηθίζει, τήρησε αντικρουόμενη στάση απέναντί της, κινούμενος από την κολακεία στην απειλή, από τη μία επαινώντας την ως «ευγενική» εταίρο, από την άλλη απειλώντας την με «παρόμοια τύχη με εκείνη του πολιτικού προϊσταμένου της», αν δεν παράσχει στις ΗΠΑ «πλήρη πρόσβαση» στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας.
Ο αντάρτης πατέρας και η ένταξη στην Αριστερά
Η Ροντρίγκες εντάχθηκε αργά στο αριστερό κίνημα του Ούγκο Τσάβες, ακολουθώντας τα βήματα του μεγαλύτερου αδελφού της, Χόρχε Ροντρίγκες – ενώπιον του οποίου, ως προέδρου της βενεζουελάνικης Εθνοσυνέλευσης, ορκίστηκε μεταβατική πρόεδρος τη Δευτέρα.
Η τραγωδία που έζησαν στην παιδική τους ηλικία σφυρηλάτησε την πολιτική τους ταυτότητα για το υπόλοιπο της ζωής τους. Το 1976 –όταν, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες και οι Αμερικανοί πολιτικοί ασκούσαν μεγάλη επιρροή στη Βενεζουέλα– μια ομάδα ανταρτών απήγαγε έναν Αμερικανό επιχειρηματία, ο οποίος διασώθηκε τελικά τρία χρόνια αργότερα σε ζούγκλα της Βενεζουέλας. Ο πατέρας της Ροντρίγκες, αριστερός αντάρτης και ηγέτης του επαναστατικού κόμματος Liga Socialista, συνελήφθη, βασανίστηκε κατά την ανάκριση και κατέληξε, ενώ τελούσε υπό κράτηση.
Σύμφωνα με τον ΜακΚλένι, η Ροντρίγκες επικαλείτο τη δολοφονία του πατέρα της στις συναντήσεις τους, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για το ότι έμεινε ορφανή σε ηλικία 7 ετών. Σύμφωνα με το ΑΡ, το έγκλημα αυτό θα ριζοσπαστικοποιούσε έναν άλλο αριστερό της εποχής: τον Μαδούρο.
Χρόνια αργότερα, ενώ ο Χόρχε Ροντρίγκες είχε γίνει ένας από τους αξιωματούχους του Ούγκο Τσάβες, εξασφάλισε για την αδελφή του μια θέση στο γραφείο του προέδρου.
Το 2006, κατά τη διάρκεια μιας ταραχώδους διεθνούς περιοδείας, ο Τσάβες την έδιωξε από το προεδρικό αεροπλάνο και της έδωσε εντολή να επιστρέψει από τη Μόσχα με δικά της έξοδα, σύμφωνα με δύο πρώην αξιωματούχους που συμμετείχαν στο ταξίδι. Ο Τσάβες ήταν εκνευρισμένος επειδή το πρόγραμμα των συναντήσεων της αντιπροσωπείας είχε καταρρεύσει και αυτό προκάλεσε μια διαμάχη με τη Ροντρίγκες, η οποία ήταν υπεύθυνη για την ατζέντα.
«Ηταν οδυνηρό να βλέπεις πώς μιλούσε ο Τσάβες για εκείνη», είπε ένας από τους πρώην αξιωματούχους. «Ποτέ δεν έλεγε κακό λόγο για τις γυναίκες, αλλά σε όλη τη διάρκεια της πτήσης για την επιστροφή δεν σταματούσε να λέει ότι ήταν αλαζονική, υπερόπτης και ανίκανη».
Λίγες ημέρες αργότερα απολύθηκε και δεν ανέλαβε ποτέ ξανά υψηλόβαθμη θέση στο πλευρό του Τσάβες.
Πολιτική ανάσταση
Χρόνια μετά, το 2013, μετά τον θάνατο του Τσάβες και την ανάληψη της εξουσίας, ο Μαδούρο «ανέστησε» την πολιτική καριέρα της Ροντρίγκες.
Νομικός με σπουδές σε Βρετανία και Γαλλία, η Ροντρίγκες έχει άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας. Και η ζωή της για χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες τής έδωσε πλεονέκτημα μεταξύ των μελών του «Τσαβισμού».
Ο κοσμοπολιτισμός, τα ακριβά γούστα της και η αγάπη της για την ακριβή μόδα κατέστησαν τη Ροντρίγκες την αγαπημένη των λεγόμενων «boligarchs» – μιας νέας ελίτ που έκανε περιουσία κατά τη διάρκεια της μπολιβαριανής επανάστασης του Τσάβες.
Ενας από αυτούς, ο μεγιστάνας των μέσων ενημέρωσης, Ραούλ Γκορίν, εργάστηκε εντατικά στις παρασκηνιακές προσπάθειες της Ροντρίγκες να αποκαταστήσει τις σχέσεις με την Αμερική (της πρώτης θητείας) του Τραμπ και συνέβαλε στην οργάνωση μιας μυστικής επίσκεψης του βουλευτή Πιτ Σέσιονς, Ρεπουμπλικανού από το Τέξας, στο Καράκας τον Απρίλιο του 2018 για μια συνάντηση με τον Μαδούρο. Λίγους μήνες αργότερα, οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς των ΗΠΑ αποσφράγισαν την πρώτη από τις δύο κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος εναντίον του Γκορίν.
Μετά την προαγωγή της από τον Μαδούρο σε αντιπρόεδρο, το 2018, η Ροντρίγκες απέκτησε τον έλεγχο μεγάλου μέρους της πετρελαϊκής οικονομίας της Βενεζουέλας. Για να μπορέσει να διαχειριστεί τη βιομηχανία-αιχμή της βενεζουελάνικης οικονομίας, προσέλαβε ξένους συμβούλους με εμπειρία στις παγκόσμιες αγορές. Μεταξύ αυτών ήταν δύο πρώην υπουργοί Οικονομικών του Ισημερινού, οι οποίοι βοήθησαν στη διαχείριση μιας οικονομίας «δολαριοποιημένης» και εξαγωγικής. Ενας άλλος βασικός συνεργάτης ήταν ο Γάλλος δικηγόρος Νταβίντ Σάιντ, ο οποίος εδώ και χρόνια προσπαθεί να επαναδιαπραγματευτεί το εξωτερικό χρέος της Βενεζουέλας εν μέσω των επώδυνων αμερικανικών κυρώσεων που καθιστούν αδύνατη την αποπληρωμή των επενδυτών της Γουόλ Στριτ.
«Θυσίασε την προσωπική της ζωή για την πολιτική της καριέρα», λέει ένας πρώην φίλος της.
Ευελιξία και προσαρμοστικότητα
Καθώς συγκέντρωνε περισσότερη εξουσία, συγκρούστηκε –και συνέτριψε– τους εσωτερικούς αντιπάλους– μεταξύ των οποίων ο άλλοτε πανίσχυρος υπουργός Πετρελαίου, Ταρέκ Ελ Αϊσαμί, ο οποίος καταδικάστηκε σε φυλάκιση το 2024, στο πλαίσιο της εκστρατείας πάταξης της διαφθοράς υπό τη Ροντρίγκες.
Στον de facto ρόλο της ως επικεφαλής των χειρισμών της κυβέρνησης, η Ροντρίγκες αποδείχθηκε πιο ευέλικτη και αξιόπιστη συνεργάτης από τον Μαδούρο, λένε οι γνωρίζοντες, με κάποιους να την παρομοιάζουν με τον Ντενγκ Σιαοπίνγκ, τον αρχιτέκτονα της σύγχρονης Κίνας.
Ο Χανς Χιουμς, διευθύνων σύμβουλος της Greylock Capital Management, δήλωσε ότι η εμπειρία της θα της είναι πολύ χρήσιμη στην προσπάθειά της να επανεκκινήσει την οικονομία, να γεφυρώσει τα χάσματα στους κύκλους του Τσαβισμού και να προστατεύσει τη Βενεζουέλα από τους αυστηρότερους όρους που επιβάλλει ο Τραμπ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιβολή μιας κυβέρνησης υπό την ηγεσία της αντιπολίτευσης αυτήν τη στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει αιματοχυσία, ανάλογη με αυτή που εκτυλίχθηκε στο Ιράκ μετά την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν από τις αμερικανικές δυνάμεις και τη σύσταση μιας προσωρινής κυβέρνησης που περιλάμβανε πολλούς ηγέτες, εξόριστους για χρόνια.
«Εχουμε δει στο παρελθόν πώς οι για χρόνια εκπατρισμένοι πιστεύουν ότι στην πατρίδα τους τα πράγματα πρέπει να γίνουν όπως ήταν πριν φύγουν», σημειώνει ο Χιουμς – ο οποίος έχει συναντηθεί με τον Μαδούρο και τη Ροντρίγκες σε πολλές περιστάσεις. «Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται κανείς ανθρώπους που ξέρουν πώς να λειτουργούν με τα πράγματα όπως είναι τώρα και όχι όπως ήταν παλιά».
Το πού θα οδηγήσει τη Βενεζουέλα το στυλ διακυβέρνησης«ρεαλπολιτίκ» της Ροντρίγκες είναι αβέβαιο, λένε οι αναλυτές.
Την αβεβαιότητα εντείνει το γεγονός πως καμία πλευρά, ούτε η Ουάσιγκτον ούτε το Καράκας, έχουν μιλήσει για εκλογές – οι οποίες, όπως ορίζει το Σύνταγμα της Βενεζουέλας πρέπει να διενεργηθούν εντός 30 ημερών από την αφετηρία του κενού εξουσίας.
Ο Ελιοτ Εϊμπραμς, ο οποίος υπηρέτησε ως ειδικός απεσταλμένος στη Βενεζουέλα κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, δήλωσε ότι, με τις διάφορες φατρίες του Τσαβισμού ακόμη στην εξουσία, είναι αδύνατο να επιτευχθεί ο στόχος Τραμπ περί εκδίωξης των «εγκληματικών συμμοριών, των εμπόρων ναρκωτικών και των τρομοκρατών της Μέσης Ανατολής από το Δυτικό Ημισφαίριο».
«Τίποτα από όσα έχει πει ο Τραμπ δεν υποδηλώνει ότι η κυβέρνησή του εξετάζει το ενδεχόμενο μιας γρήγορης μετάβασης από την Ντέλσι. Κανείς δεν μιλάει για εκλογές», δήλωσε ο Εϊμπραμς. «Αν πιστεύουν ότι η Ντέλσι διαχειρίζεται τα πράγματα, κάνουν μεγάλο λάθος».
