ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ. Σφοδρές αντιδράσεις, ακόμη και στο εσωτερικό του Ισραήλ, προκαλούν οι δηλώσεις του υπουργού Αμυνας της χώρας, Ισραελ Κατς, περί επανεποικισμού της Γάζας. Αν και στη συνέχεια ανακάλεσε τα επίμαχα σχόλια, ο Γκάντι Αϊζενκοτ, πρώην επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων και σημερινός πρόεδρος κόμματος της αντιπολίτευσης, τον κατηγόρησε ότι «πέρασε ακόμη μία ημέρα να δρα ενάντια στην ευρεία εθνική συναίνεση». «Ενώ η κυβέρνηση ψηφίζει με το ένα χέρι υπέρ του σχεδίου Τραμπ, με το άλλο πουλάει μύθους για οικισμούς στη Λωρίδα της Γάζας», έγραψε στο Χ. Στη συνέχεια ο υπουργός Αμυνας του Ισραήλ διέψευσε οποιαδήποτε πρόθεση επανεποικισμού της Λωρίδας της Γάζας. Μιλώντας σε οικισμό στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη δήλωσε ότι ο στρατός δεν θα αποχωρήσει ποτέ πλήρως από ολόκληρη τη Γάζα και πως σχεδιάζει να αναπτύξει έναν τύπο μονάδας –τη Ναχάλ– η οποία ιστορικά έχει διαδραματίσει ρόλο στη δημιουργία ισραηλινών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των εποικισμών.
Αφότου ορισμένα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν τη δήλωση ως σχέδιο επανεποικισμού της Γάζας (σημειώνεται ότι το Ισραήλ διέλυσε τους εποικισμούς του στη Γάζα το 2005), ο Κατς εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανέφερε ότι «η κυβέρνηση δεν έχει καμία πρόθεση να εγκαθιδρύσει εποικισμούς στη Λωρίδα της Γάζας».
Σύμφωνα με το ειρηνευτικό σχέδιο, που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και υπεγράφη από το Ισραήλ και τη Χαμάς τον Οκτώβριο, ο ισραηλινός στρατός θα αποσυρθεί σταδιακά και πλήρως από τον παράκτιο θύλακο και το Ισραήλ δεν θα εγκαταστήσει εκεί ισραηλινούς οικισμούς. Το σχέδιο, ωστόσο, προβλέπει την παρουσία ενός ισραηλινού «μηχανισμού ασφαλείας, που θα παραμείνει έως ότου η Γάζα καταστεί επαρκώς ασφαλής από οποιαδήποτε αναζωπυρούμενη τρομοκρατική απειλή». Ο εκπρόσωπος της Χαμάς, Χαζέμ Κάσεμ, υπογράμμισε ότι η ανακοίνωση του Κατς συνιστά «κατάφωρη παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός» και «έρχεται σε πλήρη αντίθεση» με το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει επανειλημμένως αποκλείσει το ενδεχόμενο επανίδρυσης εποικισμών στη Γάζα, αν και ορισμένα ακροδεξιά μέλη του κυβερνητικού συνασπισμού του επιδιώκουν την εκ νέου κατοχή της περιοχής. Ο Κατς έκανε τις αρχικές δηλώσεις του στον οικισμό Μπεΐτ Ελ της Δυτικής Οχθης, όπου ανακοίνωσε την κατασκευή 1.200 νέων κατοικιών. «Οταν έρθει η ώρα, στη βόρεια Γάζα θα εγκαθιδρύσουμε μονάδες Ναχάλ (στρατιωτικές) αντί για τις (ισραηλινές) κοινότητες που εκτοπίστηκαν. Θα το κάνουμε με τον σωστό τρόπο, τη σωστή στιγμή», είπε. Στη διευκρινιστική δήλωσή του ο Κατς ανέφερε ότι «το σχόλιο για ενσωμάτωση της Ναχάλ στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας απομονώθηκε από τα συμφραζόμενα, αφού αφορούσε μόνο τον τομέα της ασφάλειας».
Πολλά τα προβλήματα εφαρμογής του σχεδίου Τραμπ για την ειρήνευση, ενόψει της συνάντησής του την επόμενη εβδομάδα με τον Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο.
Τα εμπόδια
Οι δηλώσεις του υπογραμμίζουν πάντως τα σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζει το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα, ενόψει της συνάντησής του την επόμενη εβδομάδα με τον Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο. Το σχέδιο του Τραμπ εξασφάλισε την κατάπαυση του πυρός τον Οκτώβριο και την απελευθέρωση των εναπομεινάντων εν ζωή ομήρων που είχαν απαχθεί κατά τις επιδρομές της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ωστόσο υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις προόδου ως προς την επίτευξη των υπόλοιπων στόχων. Η Χαμάς μέχρι στιγμής αρνείται να αφοπλιστεί, όπως απαιτεί το σχέδιο, το οποίο προβλέπει επίσης τη δημιουργία μιας μεταβατικής Αρχής και την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης.
Ο Κατς στο Μπεΐτ Ελ τόνισε: «Βρισκόμαστε βαθιά μέσα στη Γάζα και δεν θα φύγουμε ποτέ από ολόκληρη τη Γάζα. Δεν εμπιστευόμαστε κανέναν άλλον να προστατεύσει τους πολίτες μας», επισημαίνοντας ότι, κατά τον ίδιο, υπάρχει επίσης ανάγκη παρουσίας στον Λίβανο και στη Συρία.
Η οικοδόμηση ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Οχθη έχει επιταχυνθεί επί πρωθυπουργίας Νετανιάχου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Ισραήλ οδεύει προς εκλογικό έτος το 2026 και οι έποικοι αποτελούν μέρος της εκλογικής βάσης του Λικούντ, του κόμματος του Κατς και του Νετανιάχου. Παλαιστίνιος αξιωματούχος καταδίκασε τις αρχικές δηλώσεις του Κατς χαρακτηρίζοντάς τες επικίνδυνη κλιμάκωση.
