Σοκαρισμένος και βαθιά προβληματισμένος δηλώνει στην «Κ» ο τέως πρωθυπουργός της Αυστραλίας και πρώην αρχηγός των Φιλελευθέρων, Σκοτ Μόρισον. Mία εβδομάδα μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στην παραλία Μποντάι, με 16 νεκρούς και περισσότερους από 40 τραυματίες, η αυστραλιανή κοινωνία μετράει τις πληγές της και η ευθύνη βαραίνει την κυβέρνηση των Εργατικών, επειδή αγόνησε τις προειδοποιήσεις για την έξαρση του αντισημιτισμού.
– Σε πρόσφατη δήλωσή σας περιγράψατε την τρομοκρατική επίθεση στην παραλία Μποντάι ως μία από τις «πιο σκοτεινές ημέρες για την Αυστραλία». Πώς είναι η κατάσταση μετά την επίθεση;
– Η πρώτη μας αντίδραση ήταν το σοκ. Την επομένη αρχίσαμε να ακούμε ιστορίες απίστευτης γενναιότητας, θάρρους και συμπόνιας, όπως για τον άνθρωπο που ακινητοποίησε τον δράστη και τραυματίστηκε σοβαρά κατά την προσπάθειά του. Υπήρξε κύμα υποστήριξης και συμπάθειας προς την εβραϊκή κοινότητα. Οι άνθρωποι προσπαθούν να επεξεργαστούν όσα έχουν συμβεί, καθώς η Αυστραλία είναι μια ιδιαίτερα ειρηνική χώρα. Διαθέτουμε από τους αυστηρότερους νόμους για την οπλοκατοχή στον κόσμο. Μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 υπήρξε έξαρση του αντισημιτισμού. Παρότι δεν μπορεί να υπάρξει άμεση σύνδεση με την επίθεση, πολλοί θα την κάνουν, το κάνουν ήδη. Μέχρι σήμερα, η απάντηση του πρωθυπουργού σε όλα αυτά ήταν να επικεντρωθεί στον νόμο περί οπλοκατοχής. Ομως το όπλο που χρησιμοποιήθηκε την Κυριακή ήταν ο αντισημιτισμός. Αυτός είναι που πρέπει να αφοπλιστεί. Ολο αυτό το διάστημα, οι Εβραίοι της Αυστραλίας νιώθουν εγκαταλελειμμένοι.
– Πώς φτάσαμε στην επίθεση;
– Τα αντισημιτικά επεισόδια στην Αυστραλία τα τελευταία δύο χρόνια είναι δεκαπλάσια. Μετά την 7η Οκτωβρίου έχει γιγαντωθεί ένα είδος αντι-σιωνιστικού και αντι-ισραηλινού αισθήματος, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει μια κουλτούρα ανοχής στον αντισημιτισμό. Πάντα υπήρχαν περιστατικά αντισημιτισμού στην Αυστραλία, όμως ποτέ δεν έχω δει τόσο αυξημένα επίπεδα αντισημιτισμού στο Σίδνεϊ, όσο τα τελευταία δύο με τρία χρόνια. Μεγάλωσα δίπλα σε Εβραίους και δεν είχα βιώσει ποτέ κάτι παρόμοιο. Το αίσθημα φόβου και απομόνωσής τους είναι πρωτόγνωρο.
– Η ισραηλινή κυβέρνηση επέκρινε σφόδρα την κυβέρνηση των Εργατικών, επειδή είχε προειδοποιήσει εκ των προτέρων τις Αρχές για τις απειλές εις βάρος της εβραϊκής κοινότητας. Συμφωνείτε ότι η κυβέρνηση απέτυχε πλήρως;
– Ναι. Δεν θέλω να συγχέω τις απόψεις των ανθρώπων για τη συμπεριφορά του Ισραήλ με τον αντισημιτισμό, τα διαχωρίζω. Και πρέπει να επισημάνω ότι δεν έχουμε δει σε αυτή τη χώρα έκρηξη αντιρωσικών συναισθημάτων που να στρέφεται εναντίον ρωσικών επιχειρήσεων ή της ρωσικής κοινότητας λόγω των ενεργειών του Βλαντιμίρ Πούτιν. Ωστόσο τίθεται ένα εύλογο ερώτημα: Γιατί οι ενέργειες του Ισραήλ έχουν οδηγήσει σε τόσο βίαιη ρητορική και σε βία εναντίον Εβραίων στην Αυστραλία, καθώς και σε πολλές άλλες χώρες; Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό συνδέεται με τον αντισημιτισμό και ειδικότερα με τον ισλαμικό αντισημιτισμό.
– Επομένως, οι ενέργειες της κυβέρνησης σχετικά με την αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους και οι κατηγορίες εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού μπορεί να συνέβαλαν στην ενθάρρυνση των εξτρεμιστικών στοιχείων;
– Θα έλεγα ότι αυτή ήταν η ακούσια συνέπεια. Η κυβέρνησή μου ακολούθησε ακριβώς την αντίθετη πολιτική από τη σημερινή. Αν ήμουν ακόμη στην εξουσία, θα υποστηρίζαμε το Ισραήλ και δεν θα αναγνωρίζαμε παλαιστινιακό κράτος. Η παρούσα κυβέρνηση έχει ανατρέψει όλες αυτές τις θέσεις. Ετσι, όταν η κυβέρνηση δηλώνει τώρα ότι θέλει να εξαλείψει τον αντισημιτισμό, τα λόγια της εκλαμβάνονται από την εβραϊκή κοινότητα ως κενά, επειδή δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική δράση για να τη στηρίξει. Εχουμε δει συναγωγές στη Μελβούρνη να καίγονται ενώ υπήρχαν άνθρωποι μέσα. Η Αυστραλία όμως υπήρξε στο παρελθόν καταφύγιο για επιζώντες του Ολοκαυτώματος και η «Λίστα του Σίντλερ» γράφτηκε από Αυστραλό.
Οταν η κυβέρνηση δηλώνει τώρα ότι θέλει να εξαλείψει τον αντισημιτισμό, τα λόγια της εκλαμβάνονται από την εβραϊκή κοινότητα ως κενά, επειδή δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική δράση για να τη στηρίξει.
– Ο νεαρός τρομοκράτης, ο γιος, ήταν μέλος ομάδας που έκανε κήρυγμα στους δρόμους. Αρα η ριζοσπαστικοποίηση είναι παντού. Ανησυχείτε ότι υπό αυτές τις συνθήκες ενδέχεται να συμβούν νέα περιστατικά;
– Ναι, ανησυχώ και πάντα ανησυχούσα, κυρίως για την εγχώρια τρομοκρατία. Ο ηλικιωμένος δράστης που σκοτώθηκε στον τόπο της επίθεσης είχε έρθει στην Αυστραλία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 με φοιτητική βίζα από την Ινδία, ενώ ο γιος του γεννήθηκε εδώ. Ομάδες που αποκόπτονται από την υπόλοιπη κοινωνία μπορούν να γίνουν επικίνδυνες, όταν υιοθετούν ακραίες ιδεολογίες. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει σε μεγάλα τμήματα της ισλαμικής κοινότητας στην Αυστραλία. Οι υπηρεσίες ασφαλείας και ενσωμάτωσης εργάζονται σκληρά για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα. Ωστόσο, τα γεγονότα της περασμένης Κυριακής δείχνουν ότι δεν έχουμε σημειώσει την πρόοδο που ελπίζαμε. Η ουσιαστική πρόκληση είναι η καταπολέμηση μιας κουλτούρας μίσους σε ορισμένες κοινότητες της Αυστραλίας. Επιπλέον, πρέπει να επανεξετάσουμε τη διαδικασία υποδοχής. Θα κλείσω με αυτό: Οσο ανησυχητική κι αν είναι η έξαρση του αντισημιτισμού, η Αυστραλία θα νικήσει. Το αποδεικνύει το γεγονός ότι ένας από τους ανθρώπους που εξουδετέρωσαν τον δράστη ήταν Σύρος, μουσουλμάνος.
Οσο ανησυχητική κι αν είναι η έξαρση του αντισημιτισμού, η Αυστραλία θα νικήσει. Το αποδεικνύει το γεγονός ότι ένας από τους ανθρώπους που εξουδετέρωσαν τον δράστη ήταν Σύρος, μουσουλμάνος.
