Κάθε χρόνο, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα ο Economist επιλέγει τη «χώρα της χρονιάς».
Oχι την πιο ευτυχισμένη – αυτή θα ήταν σχεδόν πάντα κάποια σκανδιναβική, με προβλέψιμο αποτέλεσμα. Ούτε την πιο ισχυρή – αυτό θα οδηγούσε πάντα σε μια υπερδύναμη. Το κριτήριο είναι διαφορετικό: ποια χώρα βελτιώθηκε περισσότερο μέσα στη χρονιά, οικονομικά, πολιτικά ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο έχει ουσιαστική σημασία.
Το 2025 ήταν μια ταραγμένη χρονιά. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναστάτωσε το παγκόσμιο εμπόριο, ενώ αιματηρές συγκρούσεις σημάδεψαν περιοχές όπως η Γάζα και το Σουδάν. Παρ’ όλα αυτά, αρκετές χώρες κατάφεραν να διαχειριστούν τις δυσκολίες.
Ο Καναδάς εξέλεξε έναν τεχνοκράτη πρωθυπουργό αντί για έναν λαϊκιστή και αντιστάθηκε στις πιέσεις της Ουάσιγκτον. Στη Μολδαβία, οι ψηφοφόροι απέρριψαν φιλορωσικό κόμμα, παρά τις απειλές και την παραπληροφόρηση από τη Μόσχα. Ο Τραμπ μεσολάβησε για μια εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων.
Η Νότια Κορέα ανέκαμψε από μια σοβαρή απειλή κατά της δημοκρατίας της. Πριν από έναν χρόνο, ο πρόεδρος Γιουν Σουκ Γεόλ είχε επιχειρήσει να επιβάλει στρατιωτικό νόμο, στέλνοντας στρατεύματα για να κλείσουν το κοινοβούλιο. Οι βουλευτές, οι διαδηλωτές και οι θεσμοί άντεξαν και το 2025 ο έκπτωτος πλέον πρόεδρος παραπέμφθηκε σε δίκη για στάση.
Παράδειγμα αντιμετώπισης βίαιων προσπαθειών ανατροπής της συνταγματικής τάξης αποτέλεσε και η Βραζιλία. Τον Σεπτέμβριο, βραζιλιάνικο δικαστήριο επέβαλε ποινή κάθειρξης 27 ετών στον Ζαΐρ Μπολσονάρου, πρώην πρόεδρο που έχασε τις εκλογές του 2022, ισχυρίστηκε ότι νοθεύτηκαν και επιχείρησε πραξικόπημα για να παραμείνει στην εξουσία. Για μια χώρα που ταλανίστηκε από πραξικοπήματα τον 20ό αιώνα, ήταν η πρώτη φορά που ένας επίδοξος πραξικοπηματίας τιμωρήθηκε ουσιαστικά. Παράλληλα, η κυβέρνηση κατάφερε το 2025 να επιβραδύνει τον ρυθμό αποψίλωσης του Αμαζονίου, συμβάλλοντας στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, η φιλορωσική της εξωτερική πολιτική σκίασε το συνολικό της αποτύπωμα.
Οι δύο ισχυρότεροι διεκδικητές του τίτλου είναι πολύ διαφορετικοί: η Αργεντινή και η Συρία.
Η βελτίωση της Αργεντινής ήταν κυρίως οικονομική. Ο πρόεδρός της, Χαβιέρ Μιλέι, ξεκίνησε το 2023 ριζικές φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, επιδιώκοντας να βγάλει τη χώρα από περισσότερο από έναν αιώνα κρατισμού και στασιμότητας.
Τέτοιες μεταρρυθμίσεις –κατάργηση ελέγχων τιμών, περιορισμός δαπανών, άρση στρεβλωτικών επιδοτήσεων– είναι εξαιρετικά δύσκολες, ακριβώς επειδή είναι επώδυνες. Πολλοί πριν από αυτόν απέτυχαν. Ο Μιλέι, όμως, συνέχισε το 2025, και οι ψηφοφόροι συνέχισαν να τον στηρίζουν. Το ίδιο και οι ΗΠΑ, προσφέροντας οικονομική βοήθεια 20 δισ. δολαρίων για να αποτραπεί χρηματοπιστωτική κρίση.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: ο πληθωρισμός έπεσε από 211% το 2023 σε περίπου 30%. Το ποσοστό φτώχειας μειώθηκε κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες σε έναν χρόνο. Ο προϋπολογισμός τέθηκε υπό έλεγχο, το πέσο κινήθηκε προς ελεύθερη διακύμανση και οι περισσότερες κεφαλαιακές δεσμεύσεις καταργήθηκαν. Η Αργεντινή, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη: οι Περονιστές καραδοκούν να επιστρέψουν, ο Μιλέι έχει αυταρχικές τάσεις έναντι των επικριτών του και αντιμετωπίζει σκάνδαλα διαφθοράς. Αν όμως οι μεταρρυθμίσεις αντέξουν, μπορούν να αλλάξουν μόνιμα την πορεία της χώρας.
Η βελτίωση της Συρίας, αντίθετα, ήταν πολιτική. Μέχρι λίγο πριν από έναν χρόνο κυβερνιόταν από τον Μπασάρ αλ Ασαντ, δικτάτορα με στήριξη από Ιράν και Ρωσία. Οι φυλακές ήταν γεμάτες πολιτικούς κρατουμένους, η διαφωνία τιμωρούνταν με βασανιστήρια ή θάνατο, και ο εμφύλιος πόλεμος είχε στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 500.000 ανθρώπους. Πάνω από 6 εκατομμύρια είχαν εγκαταλείψει τη χώρα.
Τον Δεκέμβριο του 2024, ο Ασαντ αναγκάστηκε να διαφύγει καθώς αντάρτες κατέλαβαν την εξουσία.
Οταν ο Economist επέλεγε τη χώρα της χρονιάς τότε, ήταν πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί το μέλλον. Ο νέος ηγέτης, Αχμεντ αλ Σάρα, προερχόταν από τζιχαντιστικό υπόβαθρο και πολλοί φοβήθηκαν θεοκρατία ή χάος. Τίποτε από τα δύο δεν συνέβη.
Οι γυναίκες δεν υποχρεώθηκαν να καλύπτονται ή να μένουν στο σπίτι, η ψυχαγωγία –ακόμη και το αλκοόλ– επιτρέπεται, ενώ ο Αλ Σάρα κατάφερε να κρατήσει τη χώρα ενωμένη και να οικοδομήσει σχέσεις με τις ΗΠΑ και τα κράτη του Κόλπου. Με τη χαλάρωση των δυτικών κυρώσεων, η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει.
Τα προβλήματα παραμένουν σοβαρά. Ενοπλες ομάδες διέπραξαν δύο φρικιαστικές τοπικές σφαγές μειονοτήτων, με περίπου 2.000 νεκρούς. Η διακυβέρνηση παραμένει κλειστή και φυλετική και σε μια τόσο εύθραυστη χώρα πολλά μπορούν ακόμη να πάνε στραβά.
Παρά ταύτα, η Συρία του 2025 είναι σαφώς πιο ήρεμη και πιο ασφαλής από εκείνη του 2024. Ο φόβος δεν είναι πλέον καθολικός, η καθημερινή ζωή έχει σε μεγάλο βαθμό εξομαλυνθεί και περίπου 3 εκατομμύρια Σύροι έχουν επιστρέψει στη χώρα τους.
Με αυτά τα δεδομένα, ο Economist επιλέγει τη Συρία ως χώρα της χρονιάς 2025.
Πηγή: The Economist
