Την Πέμπτη, η Σύνοδος Κορυφής των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν αναμένεται να δώσει ομόφωνη συμφωνία για την αποδέσμευση δανείου ύψους 210 δισ. ευρώ προς την εμπόλεμη Ουκρανία, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Το χάσμα απόψεων που έχει προκύψει ανάμεσα στα κράτη-μέλη για τον τρόπο χρηματοδότησης του Κιέβου προκύπτει ενώ η Ενωση επιχειρεί να προσαρμοστεί σε μια νέα παγκόσμια τάξη, στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ «απομακρύνονται από εμάς», όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ.
Η Ε.Ε. θα υποστεί «σοβαρή ζημιά για χρόνια» αν δεν καταφέρει να συνάψει συμφωνία για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε συνέντευξη στη γερμανική τηλεόραση. «Θα δείξουμε στον κόσμο ότι, σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή της ιστορίας μας, είμαστε ανίκανοι να σταθούμε ενωμένοι και να δράσουμε για να υπερασπιστούμε τη δική μας πολιτική τάξη στην ευρωπαϊκό ήπειρο», πρόσθεσε.
Αναλυτές και αξιωματούχοι συμφωνούν ότι η αποτυχία σύναψης συμφωνίας θα ήταν καταστροφική για την εικόνα της Ενωσης, δεδομένου του μηνύματος που θα έστελνε όχι μόνο στην κυβέρνηση Τραμπ (η οποία, στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας που δημοσίευσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ανέφερε ότι θα υποστηρίξει τις ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις) αλλά και στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος αμφισβητεί ανοιχτά την εδαφική ακεραιότητα πρώην σοβιετικών κρατών.
Σύμφωνα με τέσσερις αξιωματούχους της Ε.E. που επικαλείται το Politico, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ φέρονται να πιέζουν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις –τουλάχιστον εκείνες που θεωρούν ιδεολογικά πιο φιλικές– να απορρίψουν το σχέδιο αποδέσμευσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με τέσσερις αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Θέλουν να μας αποδυναμώσουν», δήλωσε από την πλευρά του ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος με γνώση των διατλαντικών σχέσεων και των προετοιμασιών για τη Σύνοδο Κορυφής.
Η διαφωνία του Βελγίου
Οταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο, δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τα δεσμευμένα κεφάλαια, επειδή το Βέλγιο αντιτάχθηκε στο τότε σχέδιο. Δύο μήνες αργότερα το αδιέξοδο παραμένει, με το Politico να σχολιάζει ότι «είναι σαφές πως το πρόβλημα της Ε.Ε. δεν είναι πραγματικά το Βέλγιο, αλλά ο Τραμπ».
Τις τελευταίες ημέρες, η Κομισιόν φέρεται να κάνει μια τελευταία προσπάθεια να πείσει τα κράτη-μέλη της Ενωσης να υποστηρίξουν το δάνειο από τα ρωσικά παγωμένα στοιχεία τα οποία κατά συντριπτική πλειοψηφία βρίσκονται υπό τον έλεγχο της τράπεζας Euroclear στις Βρυξέλλες. Η βελγική κυβέρνηση, ωστόσο, αντιτίθεται στη χρήση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων φοβούμενη ότι θα υποχρεωθεί να επιστρέψει το σύνολο του ποσού εάν η Ρωσία επιχειρήσει να ανακτήσει τα χρήματα δικαστικά. Παρά τις προσπάθειες της Κομισιόν για παροχή σειράς εγγυήσεων, οι Βρυξέλλες συνεχίζουν να πιστεύουν ότι δεν είναι αρκετές.
Πλέον, οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας αντί να αυξηθούν έχουν μειωθεί, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος. «Ηθελα να κλάψω», είπε για την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, οι οποίοι προετοιμάζονταν για τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών.
Σε τροχιά σύγκρουσης
Οι διαφωνίες πάντως για τον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας δεν έρχονται μόνο από το Βέλγιο αλλά και από άλλα κράτη-μέλη. Και μπορεί το Βέλγιο να αντιτίθεται για λόγους οικονομικούς, οι άλλες πρωτεύουσες, ωστόσο, που αρνούνται να συμφωνήσουν έχουν μάλλον γεωπολιτικά κίνητρα. Η αμερικανική εκστρατεία επιρροής, στο πλαίσιο της οποίας αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ παρακάμπτουν τις Βρυξέλλες και επικοινωνούν παρασκηνιακά με τις πρωτεύουσες, οδήγησε την Ιταλία, τη Βουλγαρία, τη Μάλτα και την Τσεχία να ενταχθούν στην ομάδα των χωρών που διαφωνούν.
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων της Τρίτης, αξιωματούχοι και ηγέτες της Ε.Ε. φέρεται να έθεσαν ακόμα και το ενδεχόμενο να επιβάλουν το δάνειο με ειδική πλειοψηφία, αγνοώντας έτσι τις αντιρρήσεις ορισμένων χωρών. Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αυτό θα προκαλούσε σοβαρή ρωγμή στη δομή της Ενωσης και θα οδηγούσε πιθανόν ακόμα και σε πραγματική κρίση συνοχής. Μια άλλη εναλλακτική λύση είναι ορισμένες χώρες να προσφέρουν απλώς περιορισμένα διμερή δάνεια προς το Κίεβο.
«Είναι σημαντικό να συμμετάσχει το Βέλγιο στη συμφωνία, αλλά ας δούμε», δήλωσε η πρωθυπουργός της Λετονίας, Εβίκα Σιλίνα. «Αν αυτή [η ειδική πλειοψηφία] είναι η μόνη [επιλογή], γιατί όχι;», συνέχισε.
«Είναι σημαντικό για την Ε.Ε. να δείξει τη δύναμή της καθώς και την ικανότητά της να λαμβάνει αποφάσεις, διότι εργαζόμαστε ήδη εδώ και αρκετό καιρό και υποσχεθήκαμε στην Ουκρανία ότι θα τη βοηθήσουμε με οικονομικούς πόρους και τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία είναι πραγματικά μια καλή πηγή», είπε. «Οσον αφορά το Βέλγιο, νομίζω ότι δεν επιθυμώ να γίνει μια δεύτερη Ουγγαρία», τόνισε.
Τι επιδιώκουν οι Αμερικάνοι;
Σύμφωνα με σχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας για το ουκρανικό που διέρρευσε και το οποίο διαπραγματεύτηκαν ο Λευκός Οίκος και το Κρεμλίνο, η Ουάσιγκτον θέλει να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας για να χρηματοδοτήσει τις προσπάθειες ανασυγκρότησης της Ουκρανίας, υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ωστόσο, η αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων προς την Ουκρανία ως μέρος ενός ευρωπαϊκού δανείου θα επέτρεπε ουσιαστικά στο Κίεβο να αποφασίσει το ίδιο το πού θα κατευθύνει τα χρήματα. Την ίδια στιγμή, η Γαλλία πιέζει για μια οικονομική προσέγγιση που θα δίνει προτεραιότητα στην Ευρώπη όσον αφορά τις ουκρανικές δαπάνες για όπλα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, είναι σαφές ότι η Ουκρανία έχει απόλυτη ανάγκη από τεράστια χρηματικά ποσά καθώς αντιμετωπίζει έλλειμμα προϋπολογισμού ύψους 71,7 δισεκατομμυρίων ευρώ το επόμενο έτος. Εάν τα χρήματα δεν αρχίσουν να ρέουν προς το Κίεβο μέχρι τον Απρίλιο, θα πρέπει να υπάρξουν μειώσεις στις δημόσιες δαπάνες κάτι που όχι μόνο θα πλήξει το ηθικό του πληθυσμού αλλά και την ικανότητα της ίδια της Ουκρανίας να συνεχίσει να προβάλλει ουσιαστική άμυνα στα μέτωπα με τη Ρωσία.
