Μυστικές συναντήσεις μεταξύ του κορυφαίου διαπραγματευτή ειρήνης της Ουκρανίας και της ηγεσίας του FBI εντείνουν την αβεβαιότητα στις κρίσιμες συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με διπλωμάτες και αξιωματούχους που έχουν γνώση του θέματος.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Ρουστέμ Ουμέροφ, ταξίδεψε τρεις φορές στο Μαϊάμι προκειμένου να συναντηθεί με τον κορυφαίο απεσταλμένο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και να συζητήσει την πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις ΗΠΑ, ο Ουμέροφ είχε επίσης κρυφές συναντήσεις με τον διευθυντή του FBI, Κας Πατέλ, και τον αναπληρωτή διευθυντή, Νταν Μποντζίνο.
Η ατζέντα
Οι συναντήσεις αυτές έχουν ανησυχήσει δυτικούς αξιωματούχους, οι οποίοι δηλώνουν ότι αγνοούν τον σκοπό τους. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Ουμέροφ και άλλοι Ουκρανοί αξιωματούχοι προσέγγισαν τον Πατέλ και τον Μποντζίνο ελπίζοντας να εξασφαλίσουν αμνηστία για πιθανές κατηγορίες διαφθοράς. Αλλοι φοβούνται ότι αυτό το νεοσύστατο κανάλι επικοινωνίας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άσκηση πίεσης στην κυβέρνηση Ζελένσκι ώστε να αποδεχθεί την ειρηνευτική συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία περιλαμβάνει σκληρές παραχωρήσεις από την πλευρά του Κιέβου.
Η πρέσβειρα της Ουκρανίας στην Ουάσιγκτον, Ολγα Στεφανίσινα, επιβεβαίωσε τη συνάντηση του Ουμέροφ με το FBI και δήλωσε στη Washington Post ότι «αφορούσε αποκλειστικά ζητήματα εθνικής ασφάλειας» που δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν.
Αξιωματούχος του FBI ανέφερε ότι στις συναντήσεις συζητήθηκαν κοινά συμφέροντα των δύο χωρών στον τομέα της επιβολής του νόμου και της εθνικής ασφάλειας. Το ζήτημα της διαφθοράς στην Ουκρανία τέθηκε σε μία από τις συναντήσεις, αλλά δεν αποτέλεσε τον βασικό άξονα των συζητήσεων. Οποιαδήποτε υπόνοια ότι οι συζητήσεις του Πατέλ ήταν ακατάλληλες είναι «πλήρης ανοησία», πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Σκληρή κριτική
Οι δύο επικεφαλής του FBI έχουν κατά καιρούς επικρίνει δημόσια την Ουκρανία. Πιο συγκεκριμένα, τον Μάρτιο, ο Πατέλ αμφισβήτησε το ύψος της αμερικανικής βοήθειας προς τη χώρα και κάλεσε το Κογκρέσο να ερευνήσει εάν υπήρξε κατάχρηση αμερικανικών κονδυλίων. Ο Μποντζίνο έχει κατηγορήσει τον Ζελένσκι ότι συγκάλυψε φερόμενες διεφθαρμένες δραστηριότητες του γιου του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν, ο οποίος είχε συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο ουκρανικής ενεργειακής εταιρείας.
«Ο Τραμπ είναι πολύ καχύποπτος απέναντι στον Ζελένσκι λόγω όσων έκανε ο ίδιος και κάποιοι στην κυβέρνησή του για να συγκαλύψουν την υπόθεση Μπάιντεν», είχε δηλώσει ο Μποντζίνο τον Φεβρουάριο.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επικοινωνούν τακτικά με παγκόσμιους ηγέτες για ζητήματα εθνικής ασφάλειας κοινού ενδιαφέροντος» και πρόσθεσε ότι η ομάδα εθνικής ασφάλειας του Τραμπ βρίσκεται σε επαφή τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία με στόχο μια ειρηνευτική συμφωνία. Οσοι εκφράζουν ανησυχίες για τις συναντήσεις με το FBI «δεν έχουν γνώση αυτών των διπλωματικών συνομιλιών και δεν ξέρουν για τι μιλούν».
«Είναι ανόητο να συνδέονται τα πάντα με τη διαφθορά»
Εκπρόσωπος του γραφείου Ζελένσκι αρνήθηκε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες συναντήσεις, τονίζοντας ωστόσο ότι «είναι ανόητο να συνδέονται τα πάντα με τη “διαφθορά”». Η New York Post είχε γράψει για τη συνάντηση Ουμέροφ – Πατέλ σε άρθρο της στις 28 Νοεμβρίου. Η συνάντηση του Ουμέροφ με τον Μποντζίνο δεν είχε αναφερθεί έως τώρα.
Οι συζητήσεις διεξάγονται σε μια κρίσιμη στιγμή για την Ουκρανία, η οποία δέχεται πίεση από την κυβέρνηση Τραμπ να αποδεχθεί πρόταση τερματισμού του πολέμου με σημαντικές συνέπειες για τα σύνορα και την εδαφική της ακεραιότητα.
Το σκάνδαλο των 100 εκατ.
Παράλληλα, η χώρα αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο Ζελένσκι, το 2019. Τον περασμένο μήνα, Ουκρανοί ερευνητές κατήγγειλαν ότι 100 εκατ. δολάρια υπεξαιρέθηκαν από τον ενεργειακό τομέα μέσω μιζών και παράνομων πληρωμών.
Οκτώ άτομα, μεταξύ των οποίων και πρώην επιχειρηματικός εταίρος του Ζελένσκι, κατηγορούνται για υπεξαίρεση και ξέπλυμα χρήματος. Ο κορυφαίος συνεργάτης του Ζελένσκι, Αντρίι Γερμάκ, παραιτήθηκε στα τέλη Νοεμβρίου μετά από έφοδο στο σπίτι του. Αλλος στενός πρώην σύμμαχος, ο Ολεξίι Τσερνίσοφ, κατηγορείται ότι έλαβε μίζες ύψους 1,3 εκατ. δολαρίων.
«Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα διαφθοράς εκεί», δήλωσε ο Τραμπ αυτή την εβδομάδα, σημειώνοντας ότι το σκάνδαλο έχει πυροδοτήσει αιτήματα για εκλογές στην Ουκρανία.
Στο κάδρο και ο Ουμέροφ
Υπάρχουν εικασίες εντός και εκτός Ουκρανίας για το εάν ο Ουμέροφ, που είναι και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας, ενδέχεται να εμπλέκεται στην έρευνα υπεξαίρεσης, ιδίως καθώς η έρευνα επεκτείνεται στον αμυντικό τομέα. Ο Ουμέροφ είχε διατελέσει υπουργός Αμυνας.
«Με εξέπληξε που τον έστειλαν να διαπραγματευτεί, δεδομένων όλων όσα αναφέρονται για πιθανή εμπλοκή του», δήλωσε η Αντζελα Στεντ, πρώην αξιωματούχος πληροφοριών και ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο Georgetown.
Ο Ουκρανός βουλευτής της αντιπολίτευσης Βολοντίμιρ Αρίεφ χαρακτήρισε ανεύθυνη τη διατήρηση του Ουμέροφ στη θέση του διαπραγματευτή. «Ενα πρόσωπο που κατηγορείται για διαφθορά δεν πρέπει να προεδρεύει σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις», τόνισε.
Οι υποστηρικτές του Ουμέροφ υποστηρίζουν ότι η παρουσία του αποτελεί πλεονέκτημα για το Κίεβο, καθώς η ήπια συμπεριφορά του και τα άπταιστα αγγλικά του έχουν δημιουργήσει μια καλή σχέση με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ωστόσο, οι συναντήσεις με το FBI έχουν εντείνει τις υποψίες των δυτικών συμμάχων λόγω της παρουσίας του Πατέλ, ο οποίος είχε συνδεθεί με την απειλή διακοπής της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία.
«Είναι ώρα να τελειώσει αυτός ο πόλεμος»
Η Φιόνα Χιλ, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ, δήλωσε ότι η επανεμφάνιση του Πατέλ «θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία στην Ευρώπη». Αξιωματούχοι του FBI συνεργάζονται εδώ και χρόνια με το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας (NABU), ωστόσο, συναντήσεις αυτού του επιπέδου είναι ασυνήθιστες.
«Είναι ασυνήθιστο κάποιος σε αυτή τη θέση να συναντάται με την ηγεσία του FBI», σημείωσε ο Σαμ Τσάραπ του Rand Corporation.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις καθυστερούν, ρωσικές δυνάμεις κερδίζουν εδάφη στην ανατολική Ουκρανία, εκμεταλλευόμενες ελλείψεις του Κιέβου σε πυρομαχικά και προσωπικό, ενώ συνεχίζονται οι βομβαρδισμοί ενεργειακών υποδομών.
Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι η υπομονή του εξαντλείται.
«Χάνετε χιλιάδες ανθρώπους την εβδομάδα», δήλωσε. «Είναι ώρα να τελειώσει αυτός ο πόλεμος».
