Η ενεργοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ στο μέτωπο της Ουκρανίας, όπως αυτή εκδηλώθηκε μετά την επανεκλογή του, ερμηνεύτηκε ως διάψευση της εκτίμησης ότι οι ΗΠΑ μετατοπίζουν το ενδιαφέρον τους από την Ευρώπη στην Ασία. Oμως, σε μια δεύτερη ανάγνωση, η πληθωρική πολιτική του Αμερικανού προέδρου στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ έχει ακριβώς αυτόν τον σκοπό: να «αποσυρθεί» από την Ευρώπη για να υλοποιήσει το περιβόητο «πίβοτ» (σ.σ. στροφή) προς την Ασία.
Ο Τζον Μερσχάιμερ, διακεκριμένος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, είναι ένας επιδραστικός διανοούμενος της γεωπολιτικής. Κατά καιρούς έχει προκαλέσει αντιδράσεις με τις τοποθετήσεις του για το Ουκρανικό, καθώς ανήκει στους πολιτικούς επιστήμονες που αναλύουν τον κόσμο αφού τον χωρίσουν σε διακριτές σφαίρες επιρροής των μεγάλων δυνάμεων. Δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τον Τραμπ. Θεωρεί, για παράδειγμα, παιδαριώδες λάθος το γεγονός ότι στη δεύτερη θητεία «χαστουκίζει» όχι τους πραγματικούς αντιπάλους, αλλά τους συμμάχους των ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος αντικατοπτρίζει με τις θέσεις του, σε μεγάλο βαθμό, το υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίζεται η εξωτερική πολιτική του Τραμπ. Μιλώντας σε συζήτηση που διοργάνωσε το Chicago Council on Global Affairs στις ΗΠΑ, ανέπτυξε το σκεπτικό που διέπει τη λεγόμενη ρεαλιστική σχολή της αμερικανικής διπλωματίας: «Η Ευρώπη δεν είναι πια το κεντρικό πεδίο δράσης για τις ΗΠΑ. Κι αυτό διότι, στην πραγματικότητα, η Ρωσία δεν αποτελεί σήμερα κίνδυνο, γιατί είναι μια αδύναμη μεγάλη δύναμη».
Η άποψη αυτή είναι βεβαίως εκ διαμέτρου αντίθετη με την εκτίμηση που επικρατεί στη Γηραιά Ηπειρο, όπου μόλις πρόσφατα ο Γερμανός υπουργός Αμυνας προειδοποίησε ότι «η Ευρώπη ίσως έζησε το τελευταίο ειρηνικό καλοκαίρι της», αντιμετωπίζοντας ως άμεση απειλή το σενάριο μιας ρωσικής επίθεσης στο ΝΑΤΟ. Ομως αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί την Κίνα την πραγματική απειλή. Εξ ου και ο όρος «πίβοτ», από την Ευρώπη στην Ασία, όπως για πρώτη φορά τον διατύπωσε η Χίλαρι Κλίντον το 2011. Η βιασύνη του Τραμπ να πετύχει μια συμφωνία με τη Ρωσία, όπως αυτή μετουσιώνεται στους δυσβάσταχτους όρους που προβλέπει για την Ουκρανία το σχέδιο των 28 σημείων, σχετίζεται ευθέως με το γεγονός ότι οι ΗΠΑ μετακινούνται από την εμπλοκή με την Κίνα στην ανάσχεση της Κίνας. Από την οικονομική συνεργασία μέσω της παγκοσμιοποίησης, στον ολομέτωπο ανταγωνισμό με τη νούμερο 2 χώρα στον κόσμο. Το σκηνικό όπου θα μπορούσε να εκτυλιχθεί μια συμβολική, όσο και πραγματική σύγκρουση των δύο τιτάνων δεν είναι άλλο από την Ταϊβάν.
«Η Κίνα επιχειρεί να διασφαλίσει ότι θα ηγεμονεύσει στην Ανατολική Ασία. Και είναι απολύτως λογικό. Οπως ακριβώς θέλουν και οι ΗΠΑ να ηγεμονεύσουν στο δυτικό ημισφαίριο. Εχουν και οι Κινέζοι το δικό τους δόγμα Μονρόε. Επομένως, η Κίνα επιθυμεί να σπρώξει τις ΗΠΑ μακριά από τη σφαίρα επιρροής της. Ο πραγματικός κίνδυνος εδώ είναι ότι οι ΗΠΑ μπορεί να μην περιοριστούν στη λογική της ανάσχεσης της Κίνας. Διαχρονικά, η Αμερική είναι μια αδίστακτη υπερδύναμη. Οπως κάθε υπερδύναμη. Μου πήρε καιρό να συνειδητοποιήσω ότι στον Ψυχρό Πόλεμο δεν θέλαμε απλώς την ανάσχεση της Σοβιετικής Ενωσης. Από την αρχή μέχρι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου θέλαμε την κατάρρευσή της. Γιατί έτσι λειτουργούν οι υπερδυνάμεις», παρατηρεί ο Μερσχάιμερ, προτού προειδοποιήσει για «ατελείωτα προβλήματα» στο σενάριο που οι ΗΠΑ θα χάσουν το μέτρο με την Κίνα: «Αν ήμουν σύμβουλος στον Λευκό Οίκο θα εισηγούμουν μεν την ανάσχεση, αλλά όχι την επιθετική πολιτική με στόχο την υποχώρηση της Κίνας. Αν, για παράδειγμα, η Κίνα θέλει να έχει καλές σχέσεις με το Βιετνάμ, εμείς δεν θα πρέπει να παρέμβουμε για να καταστρέψουμε αυτή τη σχέση. Ούτε θα πρέπει να μπούμε στον πειρασμό να εμφανίσουμε διχόνοια στο εσωτερικό της Κίνας. Η Ταϊβάν είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη περίπτωση, η οποία απαιτεί τεράστια προσοχή. Η Κίνα είναι μια διαφορετική ιστορία, και όσοι πιστεύουν πραγματικά ότι η σημερινή Ρωσία αποτελεί απειλή για την Ευρώπη ή για τις ΗΠΑ, αυτά είναι μπαρούφες».
Σημειωτέον, η όλη συζήτηση διεξάγεται την ώρα που -σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές- ο Αμερικανός πρόεδρος θα πρέπει να λάβει αποφασιστικά μέτρα για την ενίσχυση των συμμαχιών των ΗΠΑ στον Ινδο-Ειρηνικό πριν από τις συνομιλίες με τον Σι Τζινπίνγκ τον Απρίλιο.
Εκδηλώνεται στην Ουκρανία το αμερικανικό «πίβοτ» στην Ασία; Σε αντίθεση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος παίρνει τον χρόνο του βλέποντας βιαστικό τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν θέλει να χάσει άλλο χρόνο στην Ευρώπη. Δεν είναι μόνο το Νομπέλ Ειρήνης ή το μήνυμα στο εσωτερικό ότι το MAGA ξέρει να κλείνει τις υποθέσεις. Είναι η εδραιωμένη πλέον πεποίθηση της αμερικανικής διπλωματίας ότι η ηγεμονία των ΗΠΑ απειλείται ευθέως όχι από την επιθετικότητα του Πούτιν στην Ανατολική Ευρώπη, αλλά από την αλματώδη άνοδο, οικονομική και στρατιωτική, της Κίνας.
