ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Πλήρη συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις του ειρηνευτικού σχεδίου για την Ουκρανία απαίτησαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, ιδιαίτερα σε θέματα που εμπίπτουν άμεσα στη δικαιοδοσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως οι κυρώσεις εναντίον της Μόσχας, αλλά και τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται σε κράτη-μέλη. Και τα δύο αυτά στοιχεία, καθώς και η ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας στην Ε.Ε., περιλαμβάνονταν στο αρχικό σχέδιο 28 σημείων των ΗΠΑ και στο οποίο δεν είχε καμιά συμμετοχή η Ε.Ε., γεγονός που προκάλεσε αιφνιδιασμό στις Βρυξέλλες για τυχόν απομόνωση του μπλοκ από τις συνομιλίες που αφορούν τη μελλοντική ασφάλεια της Ευρώπης.
Κάποια από τα αμφιλεγόμενα αυτά σημεία συζητήθηκαν την Κυριακή μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων στη Γενεύη, όπου σε δεύτερη φάση των συνομιλιών συμμετείχαν οι σύμβουλοι εθνικής ασφαλείας Γαλλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και οι επικεφαλής των γραφείων των προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν, Πέδρο Λούρτι και Μπγιορν Ζάιμπερτ αντιστοίχως.
Νέο μομέντουμ
«Υπάρχει νέο μομέντουμ στις διαπραγματεύσεις», σημείωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, μετά την έκτακτη συνεδρίαση –μέσω τηλεδιάσκεψης– των Ευρωπαίων ηγετών με δική του πρωτοβουλία χθες, ώστε να ενημερωθούν για το αποτέλεσμα των συνομιλιών στη Γενεύη. Ο Αντόνιο Κόστα έκανε λόγο για «πρόοδο» στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας, όμως σημείωσε ότι «κάποια θέματα θα πρέπει να επιλυθούν». Τόνισε, εξάλλου, ότι «είναι ξεκάθαρο πως ζητήματα που αφορούν άμεσα την Ε.Ε., όπως οι κυρώσεις, η διεύρυνση και τα “παγωμένα” περιουσιακά στοιχεία απαιτούν πλήρη συμμετοχή και αποφάσεις της Ε.Ε.».
Για «καλή πρόοδο» στις συνομιλίες της Γενεύης έκανε λόγο και η πρόεδρος της Κομισιόν, όμως σημείωσε και εκείνη ότι «απομένουν αρκετά να γίνουν». Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τις «κόκκινες γραμμές» της Ε.Ε., ότι δηλαδή «το έδαφος και η κυριαρχία της Ουκρανίας πρέπει να γίνονται σεβαστά» και ότι «μόνο η Ουκρανία ως κυρίαρχη χώρα μπορεί να λάβει αποφάσεις σχετικά με τις ένοπλες δυνάμεις της». Επεσήμανε «την κεντρική θέση της Ευρώπης στο μέλλον της Ουκρανίας», ενώ έδωσε εκ νέου έμφαση στην ανάγκη επιστροφής όλων των απαχθέντων από ρωσικές ένοπλες δυνάμεις παιδιών από την Ουκρανία.
Σε κάθε περίπτωση, στη διάρκεια των συνομιλιών στη Γενεύη οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιχείρησαν να τροποποιήσουν τα πιο προβληματικά σημεία του κειμένου. Κάποιες πληροφορίες ανέφεραν ότι κατατέθηκε αντιπρόταση εκ μέρους της Ε.Ε., όμως στις Βρυξέλλες αρμόδιες πηγές έκαναν λόγο για συνολική στρατηγική, ώστε να περάσουν όσο το δυνατόν πιο ευνοϊκοί όροι για την Ουκρανία. «Δεν μιλάμε για αντιπροτάσεις. Αυτό που έχει σημασία στο τέλος είναι το περιεχόμενο ενός ειρηνευτικού σχεδίου», τόνισε χθες η εκπρόσωπος της Κομισιόν Πάουλα Πίνιο. Η ίδια δεν θέλησε να εξηγήσει τα επόμενα βήματα των παράλληλων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ευρωπαίων, Ουκρανών και Αμερικανών.
Η συνέχεια
Τα επόμενα βήματα θα καθοριστούν πιθανότατα σήμερα στη διάρκεια συνεδρίασης μέσω τηλεδιάσκεψης της «συμμαχίας των προθύμων», που έχει συγκαλέσει ο Γάλλος πρόεδρος. Ο Ουκρανός πρόεδρος, άλλωστε, θέλει τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των Ευρωπαίων, ώστε να «μετριαστεί» η ρωσική επιρροή στον Λευκό Οίκο και η οποία οδήγησε στη σύνταξη του αρχικού ειρηνευτικού σχεδίου 28 σημείων, που ευνοούσε κυρίως τη Μόσχα. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ωστόσο, τόνισε ότι «είναι κρίσιμο κάθε κοινή δράση με τους εταίρους μας να μελετηθεί διεξοδικά».
Για τους Ευρωπαίους, σημαντικό σημείο –εκτός από τις εγγυήσεις «ασφαλείας» προς την Ουκρανία– αποτελεί το ζήτημα των «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας, καθώς το αρχικό σχέδιο καλούσε σε «απελευθέρωσή» τους, προς όφελος όμως και των ΗΠΑ. Η Ε.Ε. θεωρεί εξαρχής ότι η Μόσχα θα πρέπει να καταβάλει αποζημιώσεις για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει στην Ουκρανία και για τον λόγο αυτό η Κομισιόν έχει προτείνει ως μια επιλογή «δάνειο αποζημιώσεων» προς το Κίεβο ύψους 140 δισ. ευρώ μέσω χρήσης των «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας. Πάντως, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναγνώρισε την Κυριακή ότι υπάρχουν «θέματα», όπως τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία αποκάλεσε «μετοχές», που όπως είπε χρειάζονται ξεχωριστές διαπραγματεύσεις με τους συμμάχους στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ.
