Οι χώρες που συμμετείχαν στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα στην πόλη Μπελέμ στον Αμαζόνιο υιοθέτησαν την κεντρική απόφαση της COP30 χωρίς οδικό χάρτη για την έξοδο από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων που ζητούσαν οι Ευρωπαίοι και οι σύμμαχοί τους.
Το κείμενο, προϊόν οδυνηρού συμβιβασμού έπειτα από διαπραγματεύσεις δύο εβδομάδων, υιοθετήθηκε με συναίνεση, καθώς καμία από τις 200 περίπου χώρες μέλη της συμφωνίας του Παρισιού δεν εξέφρασαν αντίρρηση πριν ο πρόεδρος της διάσκεψης Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο κηρύξει τη λήξη των εργασιών.
Στο κείμενο ζητείται ο τριπλασιασμός της χρηματοδότησης για την προσαρμογή των αναπτυσσόμενων χωρών κατά τα επόμενα δέκα χρόνια, ένα από τα αιτήματα που εκφράσθηκαν εξαιρετικά πιεστικά για τις εργασίες της COP30.
«Η επιστήμη υπερίσχυσε, η διεθνής συνεργασία νίκησε», δήλωσε ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα από το Γιοχάνερμπουργκ πριν ακόμη την οριστική υιοθέτηση του ανακοινωθέντος της COP30.
Το κείμενο της απόφασης χαιρετίζει τη συμφωνία του Παρισιού και την κλιματική συνεργασία, αλλά δεν καλεί σε επιτάχυνση της δράσης παρά σε εθελοντική βάση και δεν κάνει παρά έμμεση αναφορά στην έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα.
«Οφείλουμε να το υποστηρίξουμε διότι, τουλάχιστον, μας οδηγεί προς τη σωστή κατεύθυνση», είχε προηγουμένως δηλώσει ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα έπειτα από ολονύκτιες διαπραγματεύσεις και μία συντονιστική συνεδρίαση των 27. «Δεν θα κρύψουμε ότι θα προτιμούσαμε κάτι περισσότερο και πάνω απ’ όλα περισσότερη φιλοδοξία».
Εθελοντικές προσπάθειες για την αποχώρηση από τα ορυκτά καύσιμα
Η COP30 δίνει το έναυσμα για τη δημιουργία μιας νέας «εθελοντικής πρωτοβουλίας», στην οποία θα συμμετέχουν οι χώρες που θέλουν να συνεργασθούν για μία αποφασιστικότερη μείωση των εκπομπών άνθρακα με στόχο τον περιορισμό της υπερθέρμανσης κατά +1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Η πρωτοβουλία οφείλει να λάβει υπόψη τη δέσμευση της COP28 του 2023 για σταδιακή εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων — χωρίς, ωστόσο, απερίφραστη αναφορά στη δέσμευση αυτή ώστε να αποφευχθούν οι εντάσεις στις διαπραγματεύσεις.
Παρά την πίεση από πάνω από 80 χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και των νησιωτικών κρατών, η COP30 δεν υιοθέτησε οδικό χάρτη για την έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα.
Σε απάντηση, ο πρόεδρος της COP30 Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο ανακοίνωσε την πρόθεσή του για την κατάρτιση ενός τέτοιου οδικού χάρτη —καθώς και ενός σχεδίου κατά της αποψίλωσης των δασών— για όσες χώρες επιθυμούν να συμμετάσχουν, διευκρινίζοντας όμως ότι δεν πρόκειται για συλλογική απόφαση των μελών της COP.
Οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις της μετάβασης
Για πρώτη φορά, οι εμπορικές εντάσεις που συνοδεύουν την ενεργειακή μετάβαση θα αποτελέσουν αντικείμενο τριετούς διαλόγου στο πλαίσιο των συνομιλιών για το κλίμα.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται πολιτική επιτυχία για την Κίνα, η οποία, μαζί με άλλες αναδυόμενες εξαγωγικές οικονομικές δυνάμεις όπως η Ινδία, αμφισβητεί επί χρόνια τους περιβαλλοντικούς εμπορικούς φραγμούς, κυρίως τον φόρο του άνθρακα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
