Τον Ιανουάριο του 2025, τα πλοία «Besart» και «Aya Zanoubya» πλησίασαν το λιμάνι του Πόρτο Ρομάνο κοντά στο Δυρράχιο της Αλβανίας, με το δεύτερο να ρυμουλκείται λόγω ηλεκτρικής βλάβης που υποτίθεται ότι το εμπόδιζε να συνεχίσει προς τον προορισμό του. Το δηλωμένο φορτίο τους ήταν τσιμέντο, αλλά οι Αρχές εντέλει ανακάλυψαν κάτι άλλο: 600.000 λίτρα αδήλωτου πετρελαίου ντίζελ. Δεν ήταν η πρώτη φορά.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Balkan Insight, το Πόρτο Ρομάνο έχει επανειλημμένως αποτελέσει προορισμό εισαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων που προέρχονται από χώρες οι οποίες υπόκεινται σε κυρώσεις από τα Ηνωμένα Εθνη, την Ευρωπαϊκή Ενωση ή τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το «Aya Zanoubya» είχε αγκυροβολήσει στο ίδιο λιμάνι μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, στα μέσα Δεκεμβρίου, επικαλούμενο και πάλι τεχνικό πρόβλημα που εμπόδιζε το πλοίο να συνεχίσει προς τον δηλωμένο προορισμό του. Και πάλι, το δηλωμένο φορτίο του ήταν τσιμέντο.
«Η Ρωσία είναι η κύρια χώρα προέλευσης», δήλωσε ο Λορέντζο Μπανιόλι, επικεφαλής του Investigative Reporting Project Italy, το οποίο παρακολουθεί τις παράνομες μεταφορές πετρελαϊκών προϊόντων στη Μεσόγειο από το 2016. «Η Λιβύη είναι η δεύτερη πηγή, αλλά περίπου το ένα τρίτο του συνόλου του λαθραίου πετρελαίου προέρχεται από τη Ρωσία», συνεχίζει.
«Δύσκολα μπορεί να γίνει η παράνομη διακίνηση πετρελαϊκών προϊόντων, χωρίς να δωροδοκηθούν οι αξιωματούχοι»
Αν και η αλβανική αστυνομία δεν έδωσε επίσημη απάντηση για τις πληροφορίες αυτές, ένας αστυνομικός στο λιμάνι του Δυρραχίου δήλωσε ότι η παράνομη διακίνηση πετρελαϊκών προϊόντων συνήθως περιλαμβάνει ψευδείς δηλώσεις φορτίου και την επιλογή λιμανιών όπου οι έλεγχοι είναι χαλαροί. «Ωστόσο, αυτό δύσκολα μπορεί να γίνει χωρίς να δωροδοκηθούν οι αξιωματούχοι», δήλωσε ο αστυνομικός, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Ξετυλίγοντας το κουβάρι της υπόθεσης
Φωτογραφίες των δύο πλοίων στο Διαδίκτυο δείχνουν δύο παλαιά σκάφη, με το «Besart» να έχει εμφανή σημάδια σκουριάς. Το «Besart» ναυπηγήθηκε το 1981, ενώ το «Aya Zanoubya» το 1977. Και τα δύο είναι νηολογημένα στην Τανζανία, η οποία δέχεται στο ναυτικό μητρώο της σκάφη που δεν ανήκουν σε κατοίκους της νησιωτικής χώρας.
Οι εισαγγελικές αρχές αναφέρουν ότι και τα δύο πλοία ναυλώθηκαν από μια εταιρεία με την επωνυμία Batimarine Owner Ship, με έδρα το λιμάνι του Δυρραχίου.
Ο πλοίαρχος του «Besart», ο Σύρος Μοχάμεντ Καχίλαχ, δήλωσε στους ανακριτές ότι το πλοίο ξεκίνησε από την Τυνησία με 100 τόνους τσιμέντου, αλλά ότι του δόθηκε εντολή να γεμίσει τις δεξαμενές έρματος με λίγο πάνω από 400.000 λίτρα ντίζελ από τον διαχειριστή της Batimarine, τον Αλβανό υπήκοο Εντουαρτ Σκόρα. Σκοπός αυτής της κίνησης, όπως του είπε, ήταν να ρυμουλκήσει ένα άλλο πλοίο.
Ο Σκόρα συνελήφθη στις 26 Ιανουαρίου καθώς διέσχιζε τα σύνορα από το Κοσσυφοπέδιο προς την Αλβανία. Αρνήθηκε οποιαδήποτε πράξη, λέγοντας στους ανακριτές ότι το ντίζελ είχε διαρρεύσει στις δεξαμενές έρματος και ότι χρειαζόταν πολύ καύσιμο για ένα ταξίδι 98 ημερών προς την Τανζανία. Ο Σκόρα είπε επίσης ότι ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για το περιεχόμενο του πλοίου και όχι η Batimarine Owner Ship ή ο ιδιοκτήτης της εταιρείας, Φλοριάν Μπίμπα, Ελβετός πολίτης αλβανικής καταγωγής.
Πάντως, ο τελωνειακός που ασχολήθηκε με το πλοίο «Aya Zanoubya» αποκαλύφθηκε ότι δωροδοκήθηκε από έναν έμπορο πετρελαίου ονόματι Τζουχίν Κόκα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους εισαγγελείς στο Δυρράχιο να υποψιαστούν ότι ο Κόκα και ένας άλλος άνδρας, ο Σέρχιο Σούλα, είχαν αγοράσει το «Aya Zanoubya» μέσω μιας offshore εταιρείας και οργάνωσαν τη διακίνηση τουλάχιστον 200.000 λίτρων ντίζελ που βρέθηκαν στο πλοίο. Και οι δύο αναζητούνται, με εντάλματα σύλληψης να έχουν εκδοθεί σε βάρος τους.
Κατά την ανάκρισή του από τους εισαγγελείς πριν εκδοθεί το ένταλμα σύλληψής του, ο Κόκα ισχυρίστηκε ότι το μόνο φορτίο που υπήρχε στο πλοίο ήταν τσιμέντο και αρνήθηκε ότι διακινούσε πετρέλαιο λαθραία.
Αλιευτικά που μεταφέρουν πετρέλαιο
Μεταξύ άλλων, οι εισαγγελείς στην Αλβανία ερευνούν και τρεις ξεχωριστές υποθέσεις στις οποίες αλβανικά αλιευτικά σκάφη εντοπίστηκαν να λαμβάνουν προμήθειες καυσίμων σε ανοιχτή θάλασσα από πλοία που προέρχονταν από τη Λιβύη. Δύο από αυτές τις περιπτώσεις, τον Σεπτέμβριο του 2022 και τον Ιανουάριο του 2023, έγιναν αντιληπτές από την ιταλική Guardia di Finanza, η οποία ειδοποίησε τις αλβανικές αρχές για τα λιβυκά πλοία που εισέρχονταν στα αλβανικά χωρικά ύδατα.
Στην υπόθεση του 2022, το πλήρωμα του αλβανικού αλιευτικού σκάφους «Leon» πιάστηκε επ’ αυτοφώρω και συνοδεύτηκε στο Δυρράχιο από την αλβανική ακτοφυλακή. Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι το σκάφος είχε τροποποιηθεί ώστε να φέρει επιπλέον χωρητικότητα καυσίμων έως 30.000 λίτρα.
Στην άλλη υπόθεση, τον Ιανουάριο του 2023, το αλιευτικό σκάφος «Geni» «συνελήφθη» να λαμβάνει πετρέλαιο από ένα λιβυκό πλοίο. Είχε τροποποιηθεί ώστε να μπορεί να μεταφέρει 50.000 λίτρα πετρελαίου. Τον Ιούλιο του 2022, στο Δυρράχιο, διαπιστώθηκε ότι το αλιευτικό σκάφος «Anyway» περιείχε 73.000 λίτρα πετρελαίου σε τροποποιημένες δεξαμενές. Οι πλοίαρχοι ισχυρίστηκαν ότι είχαν αγοράσει το πετρέλαιο στη Λιβύη και ως αντάλλαγμα είχαν δώσει ψάρια.
Πηγή της εισαγγελίας του Δυρραχίου ανέφερε ότι το λαθραίο εμπόρευμα είναι συνήθως καύσιμο χαμηλής ποιότητας που χρησιμοποιείται σε βαρέα φορτηγά ή πλοία. «Είναι πολύ χαμηλής ποιότητας για να χρησιμοποιηθεί σε ιδιωτικά οχήματα», ανέφερε η ανώνυμη πηγή.
Με πληροφορίες από Balkan Insight
