Ηχηρό μήνυμα στήριξης της Ουκρανίας και ένδειξη αλληλεγγύης σηματοδότησε η παρουσία των προέδρων των ευρωπαϊκών θεσμών και αρκετών Ευρωπαίων ηγετών στο Κίεβο χθες, ημέρα της τρίτης επετείου της ρωσικής εισβολής, ενώ το ίδιο ηχηρή ήταν η απουσία αμερικανικής αντιπροσωπείας. Η παρουσία των Ευρωπαίων αξιωματούχων στην ουκρανική πρωτεύουσα φέτος έγινε, άλλωστε, εν μέσω μιας νέας πραγματικότητας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, που σηματοδότησε η έναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών Ουάσιγκτον και Μόσχας, χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου και της Ευρώπης. Ο Ουκρανός πρόεδρος, που έχει «στοχοποιηθεί» ευθέως από τον Ντόναλντ Τραμπ ως «δικτάτορας» εξέφρασε, πάντως, την ελπίδα ότι ο πόλεμος μπορεί να λάβει τέλος φέτος, ενώ επανέλαβε ότι η Ευρώπη και η Ουκρανία θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην ειρηνευτική διαδικασία.
Το ίδιο ακριβώς μήνυμα αναμένεται να μεταφέρει στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, που σε σχετική ερώτηση της «Κ» ανέφερε ότι στόχος παράλληλα της επίσκεψής της στις ΗΠΑ θα είναι να εξηγήσει τις θέσεις της Ε.Ε. για το τι ακριβώς διακυβεύεται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. «Δεν μπορεί να υπάρξει (σ.σ. ειρηνευτική) συμφωνία για την Ουκρανία χωρίς εμάς, δεν μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη», είπε χαρακτηριστικά μετά το τέλος της συνεδρίασης των υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες, που υιοθέτησαν νέο «πακέτο» κυρώσεων εναντίον της Μόσχας. Οι κυρώσεις αφορούν –για πρώτη φορά– απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού αλουμινίου στην Ε.Ε., την προσθήκη 74 πλοίων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» μέσω του οποίου η Μόσχα παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις, αλλά και την απαγόρευση εισαγωγής εξοπλισμού βιντεοπαιχνιδιών, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).
H Kάλας εξέφρασε παράλληλα αισιοδοξία ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αποφασίσουν άμεσα για την παροχή νέου «πακέτου» για τη στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας στη βάση σχετικής πρότασής της. Πρόκειται συγκεκριμένα για πρόταση της υπηρεσίας εξωτερικής δράσης της Ε.Ε. (ΕΥΕΔ), επικεφαλής της οποίας είναι η Κάλας προκειμένου να «επιταχυνθούν οι προσπάθειες της Ε.Ε. και των κρατών-μελών για να ικανοποιηθούν οι πιο πιεστικές βραχυπρόθεσμες ανάγκες της Ουκρανίας». Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα δεσμεύονται μέσω νέας χρηματοδότησης να παραδώσουν «το συντομότερο δυνατό», δηλαδή εντός του 2025 –ανάμεσα σε άλλα– πυρομαχικά, συστήματα αεράμυνας, πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).
Ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα ότι ο πόλεμος μπορεί να λάβει τέλος φέτος, επαναλαμβάνοντας ότι η Ευρώπη και η Ουκρανία θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην ειρηνευτική διαδικασία.
Κάποια κράτη-μέλη, σύμφωνα με δηλώσεις στην «Κ» Ευρωπαίων διπλωματών, «ποντάρουν» μάλιστα σ’ αυτή την πρόταση ότι θα είναι εκείνη που πιο εύκολα θα υιοθετηθεί στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συγκάλεσε για τις 6 Μαρτίου ο Αντόνιο Κόστα. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έχει ζητήσει άλλωστε από τους Ευρωπαίους ηγέτες να απαντήσουν σε δύο βασικά ερωτήματα: ποια θα είναι η συνεισφορά τους προς την Ουκρανία και ποιες οι εγγυήσεις «ασφαλείας». Για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πάντως, η μεγαλύτερη εγγύηση ασφαλείας που μπορούν να παράσχουν οι εταίροι είναι η ένταξη στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Την Κυριακή άλλωστε δεσμεύθηκε ακόμη και να παραιτηθεί εάν αυτό θα διευκόλυνε την είσοδο της χώρας του στη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Χθες εξήγησε ότι η ένταξη στο ΝΑΤΟ θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα «αποτροπής» οποιασδήποτε μελλοντικής ρωσικής επίθεσης.
Η ένταξη
Από την πλευρά τους, ωστόσο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες που βρέθηκαν στο Κίεβο συμφώνησαν με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος χαρακτήρισε την ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε. «την πιο σημαντική εγγύηση ασφαλείας». Ζήτησε παράλληλα τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου για την Ουκρανία, προκειμένου να εκπροσωπεί και μη κράτη μέλη της Ε.Ε., όπως τη Βρετανία και τη Νορβηγία στις συνομιλίες με ΗΠΑ και Μόσχα, επιβεβαιώνοντας ότι οι Βρυξέλλες προωθούν τη συγκρότηση μιας «συμμαχίας προθύμων» με χώρες εκτός του «μπλοκ», ειδικά στην περίπτωση κατάρρευσης των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Η Ευρώπη, εξάλλου, θα διεκδικήσει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και μέσω των κυρώσεων που έχει επιβάλει στη Ρωσία, καθώς οι ΗΠΑ έχουν παραδεχθεί ότι αυτό μπορεί να είναι ένα ζήτημα που θα πρέπει να μπει στο τραπέζι των συνομιλιών. Για τον λόγο αυτό η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε χθες ότι το «μπλοκ» θα κάνει «πίσω» έναντι των κυρώσεων και δεν θα υιοθετήσει νέα περιοριστικά μέτρα εναντίον της Ρωσίας, μόνο εάν η Μόσχα κάνει «συγκεκριμένα βήματα» προς την ειρήνη.
