Μπορεί να μη βρίσκονται καθημερινά στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς Τύπου, αλλά μαστίζονται από οξύτατη οικονομική κρίση, πάμπολλες φυσικές καταστροφές και κυβερνητική ανικανότητα ή αυταρχισμό. Είναι τα αποτυχημένα κράτη του κόσμου, όπως τα κατέγραψε στον ετήσιο κατάλογό του το περιοδικό Foreign Policy, εξαρτημένα από τη βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών ή της Παγκόσμιας Τράπεζας και των ισχυρών του κόσμου.
Η τρέχουσα οικονομική κρίση, για παράδειγμα, ήταν μια καταστροφική εμπειρία για το Πακιστάν, που μαστίζεται από εξεγέρσεις και εξακολουθεί να υποστηρίζεται από το ΔΝΤ. Το Καμερούν έχει επίσης προσβληθεί από την κρίση, που προκάλεσε ταραχές, βία και αστάθεια. Αλλες χώρες, που εξαρτώνται από την εισαγωγή και εξαγωγή προϊόντων -από τη Νιγηρία και τη Γουινέα μέχρι το Μπανγκλαντές- βίωσαν παρόμοιες καταστάσεις, με τις τιμές άλλοτε να φθάνουν στα ύψη και άλλοτε να βουλιάζουν.
Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν μέσα στο 2009, αντίθετα, η διεθνής ύφεση ενισχύει τους φόβους ότι πολύ περισσότερα κράτη θα μπορούσαν εύκολα να κατρακυλήσουν στη λίστα των αποτυχημένων κρατών.
Την πρώτη θέση σ’ αυτόν τον ιδιότυπο κατάλογο της αποτυχίας κατέχει η Σομαλία, όπου παραμένει για δεύτερη συνεχή χρονιά, καθώς η ανίσχυρη μεταβατική της κυβέρνηση, παραγκωνισμένη από τους κυρίαρχους πολέμαρχους δεν ελέγχει παρά μερικούς μόνο θυλάκους γύρω από την πρωτεύουσα.
Ακολουθεί η Ζιμπάμπουε με το βάρος των ασθενειών, καθώς μετά την πολιτική αναταραχή, που ακολούθησε τις προεδρικές εκλογές την άνοιξη του 2008, έχει ξεσπάσει επιδημία χολέρας, αποδεκατίζοντας τον πληθυσμό της. Στην τρίτη θέση βρίσκεται το Σουδάν, όπου ο πόλεμος έχει υποχρεώσει σε εσωτερική μετανάστευση περίπου πέντε εκατομμύρια ανθρώπους και πάνω από 400.000 έχουν αναζητήσει καταφύγιο σε προσφυγικά στρατόπεδα του γειτονικού Τσαντ, που συνορεύει με την περιοχή του Νταρφούρ και κατέχει την τέταρτη θέση στον κατάλογο. Πέμπτη στη σειρά, η Δημοκρατία του Κονγκό όπου το μέγεθος της κρίσης βαίνει διαρκώς κλιμακούμενο. Υπολογίζεται ότι πάνω από 45.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε μήνα από μολυσματικές ασθένειες και υποσιτισμό, λόγω των φρικωδών συνθηκών στα στρατόπεδα των εκτοπισμένων από τις εστίες τους θυμάτων του πολέμου.
Την έκτη θέση καταλαμβάνει το Ιράκ, η αποστολή «απελευθέρωσης» του οποίου δεν έχει ολοκληρωθεί, έξι χρόνια μετά τη βίαιη ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν, με αποτέλεσμα να παραμένει μια εξαιρετικά βίαιη και επικίνδυνη χώρα. Οι αχνές ελπίδες που διαγράφονται για το Αφγανιστάν, το κατατάσσουν στην έβδομη θέση, καθώς ο πρόεδρος Ομπάμα έχει εστιάσει σ’ αυτό την προσοχή του, με στόχο την έλευση της ειρήνης το γρηγορότερο δυνατόν. Στην όγδοη θέση ακολουθεί η Κεντρική Αφρικανική Δημοκρατία, η οποία περιβάλλεται από εμπόλεμες χώρες, ενώ βιώνει και η ίδια εξέγερση των ανταρτών, με αποτέλεσμα να υποφέρουν τα 4,5 εκατ. των κατοίκων της.
Η πρώτη δεκάδα συμπληρώνεται με τη δικτατορική Γουινέα και το ταραγμένο Πακιστάν και ακολουθούν, η Ακτή του Ελεφαντοστού, η Αϊτή, η Βιρμανία, η Κένυα, η Νιγηρία, η Αιθιοπία, η Βόρεια Κορέα, το Μπανγκλαντές, η Υεμένη και το Ανατολικό Τιμόρ, κλείνοντας τη ζοφερή 20άδα.
Τα κριτήρια
Ποιον βοηθάς όταν τόσοι πολλοί έχουν ανάγκη; Μια δύσκολη ερώτηση σε δύσκολους καιρούς. Με αυτό το ερώτημα κατά νου, ο ανεξάρτητος ερευνητικός οργανισμός Fund for Peace και το περιοδικό Foreign Policy κατήρτισαν τον πέμπτο κατά σειρά κατάλογο με τα αποτυχημένα κράτη του κόσμου. Χρησιμοποιώντας 12 δείκτες κρατικής συνοχής και απόδοσης, σε συνδυασμό με τη συλλογή στοιχείων από περισσότερες από 30.000 επίσημες πηγές, ταξινόμησαν 177 κράτη αναλόγως με τις πιθανότητες που έχουν να καταλήξουν σε πλήρη αποτυχία.
Η διάκριση του κράτους που χρειάζεται μεγαλύτερη βοήθεια εξαρτάται εν πολλοίς από το τι χρειάζεται. Η Γεωργία, για παράδειγμα, ανέβηκε 23 θέσεις στη φετινή κατάταξη, καθώς δεν υπήρχε ο παράγοντας «εισβολή από τη Ρωσία». Η Σομαλία και η Δημοκρατία του Κονγκό αποτυγχάνουν, επειδή οι κυβερνήσεις τους είναι ανύπαρκτες. Η Ζιμπάμπουε και η Βιρμανία αποτυγχάνουν, επειδή οι κυβερνήσεις τους είναι τόσο ισχυρές, ώστε αφαιρούν τη ζωή από τις κοινωνίες τους.
