Κάθε χρόνο, την παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS, υπενθυμίζουμε σε πολλά εκατομμύρια ανθρώπους το τεράστιο ανθρώπινο, κοινωνικό και οικονομικό τίμημα, που εξακολουθούμε να πληρώνουμε εξαιτίας αυτής της ασθένειας. Εχουν περάσει 25 χρόνια από τότε που ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας απομονώθηκε για πρώτη φορά από Γάλλους ερευνητές. Και όμως, δεν έχει βρεθεί ακόμα ούτε θεραπεία ούτε εμβόλιο. Η παγκόσμια κοινότητα κινητοποιήθηκε για να προσφέρει υποστήριξη και βελτίωσε την πληροφόρηση για θέματα HIV/AIDS. Ομως έχουμε μείνει πίσω στην αντιμετώπιση όλων των προκλήσεων που συνεπάγεται η ασθένεια. Πρέπει να συμφωνήσουμε στη χάραξη της μελλοντικής μας πορείας, με ισχυρή πολιτική καθοδήγηση.
«Θύματα» 30 εκατ.
Σήμερα, πάνω από 30 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με την ασθένεια. Τα δύο τρίτα εξ αυτών βρίσκονται στην Υποσαχάρια Αφρική. Στην Ευρώπη έχουν προσβληθεί 700.000 άνθρωποι ενώ κάθε χρόνο προστίθενται 30.000 νέα κρούσματα. Την τελευταία 15ετία, τα αντιρετροϊικά φάρμακα (ΑΡΙ) έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Ο αριθμός των ανθρώπων που λαμβάνουν ΑΡΙ αυξήθηκε κατά 45% στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος το 2007 σε σύγκριση με το 2006. Ωστόσο, η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε μόλις 3 εκατομμύρια ανθρώπους. Αποτέλεσμα; κάθε μέρα παιδιά μένουν ορφανά, οικογένειες χάνουν το στήριγμά τους και χώρες χάνουν ζωτικής σημασίας ανθρώπινο δυναμικό.
Διαφορές υπάρχουν στην πρόσβαση σε πρόληψη, θεραπεία και περίθαλψη ανάλογα με την περιοχή όπου ζει κάποιος και με την οικονομική δύναμη της χώρας του. Τα ποσοστά μόλυνσης από HIV διαφέρουν από μία περιφέρεια σε άλλη. Το ίδιο διαφέρουν και οι τρόποι μετάδοσης.
Ευρωπαϊκή στρατηγική
Από το 2005 η Ε.Ε. εφαρμόζει μια στρατηγική κατά του HIV/AIDS για την Ευρώπη και τις γειτονικές της χώρες. Αυτή η πολιτική βασίζεται στη δημιουργία εταιρικών σχέσεων, ενίσχυση της συνεργασίας και στη διαμόρφωση κοινών προσεγγίσεων για την καταπολέμηση του ιού.
Η Επιτροπή εκπονεί αυτή την περίοδο στρατηγική προς εφαρμογή μετά το 2010, με σημείο αιχμής την πρόληψη και συνεργασία, ενώ παράλληλα θα ρίχνει το βάρος στις περιφέρειες και στις ομάδες που έχουν προσβληθεί περισσότερο από το HIV/AIDS. Η πρόληψη, διαγνωστικές εξετάσεις και πρόσβαση σε θεραπείες είναι βασικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής.
Εκείνο που πράγματι γνωρίζουμε είναι το πώς να προλαμβάνουμε τη μετάδοση του HIV. Οι έντονες ενημερωτικές εκστρατείες της δεκαετίας του ’80 και ’90 έχουν αραιώσει και γινόμαστε μάρτυρες μιας ανησυχητικής αύξησης στα ποσοστά μόλυνσης νεαρών ατόμων από HIV σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η κατάσταση χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Χρειάζονται καινοτόμες λύσεις, π.χ. ένταξη πληροφόρησης στα σχολικά προγράμματα.
Εκτιμάται ότι στην Ευρώπη το 30% όσων έχουν μολυνθεί από τον ιό HIV δεν το γνωρίζουν. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σοβαρή στην Ανατολική Ευρώπη. Η έγκαιρη διάγνωση σημαίνει αφενός ότι ο ασθενής θα τύχει έγκαιρης περίθαλψης, θεραπείας και υποστήριξης και, αφετέρου, ότι θα προληφθεί η μετάδοση του ιού σε άλλα άτομα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με παροχή σωστών συμβουλευτικών υπηρεσιών, αποφυγή διακρίσεων και διασφάλιση της ανωνυμίας των ασθενών. Για τις ανάγκες των ασθενέστερων και των ομάδων υψηλού κινδύνου εξαρτιόμαστε από την υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών. Η προώθηση της εθελοντικής διαγνωστικής εξέτασης είναι καθοριστική. Οι εξετάσεις πρέπει να παρέχονται δωρεάν και να περιλαμβάνουν υποστήριξη και περίθαλψη.
Χρειάζεται επίσης να ενισχυθεί η έννοια της προσωπικής ευθύνης στο ζήτημα της σεξουαλικότητας. Για το στόχο αυτό οι νέοι χρειάζονται θετική καθοδήγηση και χειραφέτηση.
Οταν χορηγείται θεραπεία, (όχι μόνο φάρμακα αλλά και κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη) τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν θα εγκαταλείπουν ασθενείς. Η κοινωνική ένταξη θα οδηγήσει σε μείωση του στιγματισμού και των διακρίσεων.
Τέλος σε καιρούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τους περιορισμένους πόρους μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
