Περιγράφοντας τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο κόσμος συχνά χρησιμοποιεί τον όρο «ψυχρός». Μετά τη χαοτική περίοδο διακυβέρνησης του Μπόρις Γέλτσιν, ο Πούτιν προσέφερε εαυτόν ως πρόεδρο ικανό να διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο. Δεν πίνει αλκοόλ, δεν τρώει πολύ και η μεγαλύτερή του απόλαυση είναι το τζούντο.
Αυτή την εβδομάδα, ο Πούτιν έχει βρεθεί στο επίκεντρο των γεγονότων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αναμόρφωση του στρατηγικού χάρτη του Καυκάσου προς όφελος της Ρωσίας – ή στη σοβαρή επιδείνωση των σχέσεων με τις δυτικές δυνάμεις που η Ρωσία άλλοτε επιδίωξε να προσεγγίσει ως εταίρους. Παρότι ο Πούτιν εγκατέλειψε την προεδρία τον Μάιο, κανείς δεν πιστεύει στ’ αλήθεια ότι ο διάδοχός του, Ντιμίτρι Μεντβέντεφ ασχολείται με την εξωτερική πολιτική. Η κρίση προσφέρει στον Πούτιν την ευκαιρία να δικαιωθεί επιτέλους μετά τους εξευτελισμούς που υπέστη η Ρωσία, με πιο πρόσφατο αυτόν για το Κοσσυφοπέδιο, που κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη σύμμαχο Σερβία έχοντας την πλήρη υποστήριξη της Δύσης.
Φρόντιζε τις πληγές
Οι αποφάσεις του κ. Πούτιν στη διάρκεια των τελευταίων ημερών, δείχνουν, όπως λένε ορισμένοι, έναν ηγέτη ο οποίος φρόντιζε εδώ και πολύ καιρό τις πληγές της Ρωσίας. «Η Γεωργία, κατά κάποιο τρόπο, υποφέρει για όλα όσα συνέβησαν στη Ρωσία τα τελευταία 20 χρόνια», δήλωσε ο Αλεξάντρ Ραρ, επιφανής διανοούμενος της Γερμανίας. Με τα ρωσικά στρατεύματα σε δύο μέτωπα της Γεωργίας, ο Πούτιν αντιμετωπίζει φάσμα επιλογών. Ωστόσο, δεν νιώθει να βρίσκεται σε θέση ισχύος, όπως σχολιάζει ο Σεργκέι Μαρκόφ, πολιτικός επιστήμονας της Μόσχας. «Η Ρωσία βρίσκεται σε εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση», παγιδευμένη μεταξύ της υποχρέωσης να προστατέψει τους Ρώσους πολίτες και του κινδύνου μιας κλιμάκωσης που θα φέρει «έναν νέο ψυχρό πόλεμο»… «Η Ουάσιγκτον και η κυβέρνηση παίζουν ένα πολύ βρώμικο παιχνίδι. Θα εμφανίσουν τον Πούτιν ως κατακτητή ακόμη κι αν δεν κάνει τίποτε», εκτιμά ο κ. Μαρκόφ. Η Μόσχα θα μπορούσε να προχωρήσει στην προσάρτηση των θυλάκων της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας -κάτι που οι δυνάμεις της έχουν ήδη επιτύχει.
Το Κρεμλίνο, παράλληλα, θέτει θέμα δίωξης του Γεωργιανού προέδρου, Μιχαήλ Σαακασβίλι για εγκλήματα πολέμου, που σύμφωνα με πληροφορίες διαπράχθηκαν στην πρωτεύουσα της Νότιας Οσετίας, Τσινβάλι. Περαιτέρω προέλαση θα είχε ενδεχομένως στόχο να διαλύσει ανεπανόρθωτα τον γεωργιανό στρατό. Η πλέον ακραία εκδοχή θα ήταν η κατοχή της Γεωργίας, χώρας με πληθυσμό 4,4 εκατομμυρίων ατόμων, δύσπιστη έναντι της Ρωσίας εδώ και αιώνες, σε μια περιοχή όπου η Δύση διεκδικεί προ καιρού τον έλεγχο ενός σημαντικού πετρελαιαγωγού. Ηταν ο πόλεμος στην Τσετσενία που έφερε τον Βλαντιμίρ Πούτιν στο παγκόσμιο προσκήνιο. Ο Ρώσος ηγέτης μπορεί να εμφανίζεται ευγενικός και γοητευτικός στους Δυτικούς ομολόγους του, αλλά το ζήτημα της Τσετσενίας αποκάλυψε την άλλη του όψη. Ανέλαβε την προεδρία της χώρας του στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν η Ρωσία είχε υποχρεωθεί να αποδεχθεί τη δραματική απώλεια του παγκόσμιου κύρους της, μετά τις ιδιωτικοποιήσεις και την κατάρρευση του ρουβλίου.
Το πιο πικρό χάπι όμως ήταν η επέκταση του ΝΑΤΟ. Οι Πολωνοί, οι Τσέχοι και οι Ούγγροι εντάχθηκαν στη συμμαχία τον Μάρτιο του 1999 λίγο προτού αρχίσουν οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί στη Σερβία. Τίποτε άλλο ίσως δεν θα μπορούσε να επισφραγίσει με χειρότερο τρόπο τις ρωσικές απώλειες όσο το θέμα του Κοσσυφοπεδίου. Το επεισόδιο ήταν «πολύ κακό και εξευτελιστικό» για τον Πούτιν, δήλωσε ο κ. Ραρ, μέλος του Γερμανικού Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων.
Τον περασμένο Απρίλιο, ο Πούτιν προειδοποίησε ότι η Ρωσία θα αναγνωρίσει τις δύο αποσχισθείσες επαρχίες της Γεωργίας. Στη διάρκεια των οκτώ χρόνων της προεδρίας Πούτιν, η Ρωσία έγινε πιο πλούσια και πιο τολμηρή. «Αυτό που παρακολουθούμε σήμερα είναι μια απόπειρα να δει η Δύση στον καθρέφτη ακριβώς όσα συνέβησαν με τη Σερβία», σχολίασε ο κ. Ραρ. Οι εξελίξεις στη Γεωργία αφήνουν να εννοηθεί ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι ένας παίκτης συναισθηματικός όσο και πανούργος. Είναι τώρα σαφές ότι η Ρωσία είχε κάνει προ καιρού κάποιες προετοιμασίες γι’ αυτή τη διαμάχη.
