ΤΙΦΛΙΔΑ. Από το γυμνό, χωρίς κούφωμα, παράθυρο του τρίτου ορόφου του εξαθλιωμένου κτιρίου στο δυτικό προάστιο της Τιφλίδας, ένας γέρος κοιτάζει αδιάφορα την κίνηση στη λεωφόρο. Είναι ένας από τους 600 Γεωργιανούς ενοίκους του Οτέλ Αμπκάζια, φαντάσματα όλοι τους ενός πολέμου που παρέμενε, μέχρι πολύ πρόσφατα, άγνωστος στο παγκόσμιο κοινό. Ο Κουράμ Τσετερέλι δεν θα ξεχάσει ποτέ εκείνο το βράδυ του 1992 που ένοπλοι Οσέτιοι εισέβαλαν στο σπίτι του στο Τσχινβάλι και απείλησαν να σκοτώσουν τον ίδιο και τα παιδιά του. «Αναγκαστήκαμε να βάλουμε σε μια τσάντα εσώρουχα και πιτζάμες και εγκαταλείψαμε το σπίτι. Από μπροστά, μας σημάδευαν με τα όπλα». Από τότε ο Κουράμ δεν ξαναείδε τη γενέτειρά του. Αλλοι, λέει, είχαν χειρότερη τύχη. «Οσους έμειναν πίσω με τη θέλησή τους, τους συνέλαβαν, τους βασάνισαν και ζήτησαν λύτρα από τους συγγενείς τους για να τους απελευθερώσουν». Ο πρώτος πόλεμος της Νότιας Οσετίας οδήγησε στην προσφυγιά μερικές χιλιάδες Γεωργιανούς. Αλλοι τόσοι Οσέτιοι ξεριζώθηκαν από άλλες περιοχές της Γεωργίας -υπό παρόμοιες λίγο πολύ συνθήκες- για να βρουν καταφύγιο στην αυτοανακηρυχθείσα «Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Νότιας Οσετίας».
Τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ημερών έτρεψαν σε φυγή και τους τελευταίους Γεωργιανούς (14.000 περίπου) που ζούσαν σε θύλακες υπό την προστασία των Οσέτιων, Ρώσων και Γεωργιανών στρατιωτών της «ειρηνευτικής δύναμης» της Ν. Οσετίας. Τέσσερις μέρες αφότου οι γεωργιανές πυροβολαρχίες βομβάρδισαν τυφλά το Τσχινβάλι και τα γύρω υψώματα, η μάχη για τη Ν. Οσετία έχει χαθεί. Το μαρτυρούν η μονομερής κατάπαυση του πυρός και η πλήρης αποχώρηση των γεωργιανών στρατευμάτων από την περιοχή. Το μαρτυρεί επίσης η μάχη που μαινόταν μέχρι χθες ανάμεσα στο Τσχινβάλι και το Γκόρι όπου το Σάββατο η ρωσική αεροπορία είχε πλήξει κατοικημένες περιοχές προκαλώντας θύματα στον άμαχο πληθυσμό.
Η γενέτειρα του Ιωσήφ Στάλιν, που καταπίεσε όσο κανείς άλλος τις εθνικές μειονότητες της Γεωργίας, είναι σήμερα μια πόλη-φάντασμα.
Στιγμές τρόμου έζησαν και οι κάτοικοι του Πότι στη Μαύρη Θάλασσα, όπου βομβαρδίστηκαν οι σημαντικότερες αποθήκες καυσίμων της χώρας, αλλά και της Τιφλίδας όπου τα ξημερώματα της Δευτέρας χτυπήθηκε ραντάρ που εξυπηρετεί το πολιτικό αεροδρόμιο της γεωργιανής πρωτεύουσας.
Τα προβλήματα της Γεωργίας δεν τελειώνουν εδώ. Το φάσμα του εθνικού ακρωτηριασμού προβάλλει και στην Αμπχαζία, την άλλη αυτόνομη περιοχή στη δυτική Γεωργία που είχε αποσχισθεί στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας μετά από έναν 14μηνο αιματηρό εμφύλιο πόλεμο. Σύμφωνα με τον Γεωργιανό Πρόεδρο, Μιχαήλ Σαακασβίλι, οι ρωσικές φάλαγγες συνεχίζουν να αναπτύσσονται επιθετικά στην περιοχή, ενώ ο επικεφαλής των ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων απαίτησε από τις Γεωργιανούς αστυνομικούς που επιτηρούν τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός να καταθέσουν τα όπλα. Μέσα σε ελάχιστες μέρες η Γεωργία κινδυνεύει να χάσει τους λιγοστούς πληθυσμούς και τα ισχνά ερείσματα που διατηρούσε στη Ν. Οσετία και την Αμπχαζία. Και μαζί τους, κάθε ελπίδα να αποκαταστήσει κάποτε την εθνική της ενότητα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Γεωργιανός ηγέτης έχει περιέλθει σε ιδιαίτερα δεινή θέση.
Γι’ αυτό και έσπευσε να προσυπογράψει το σχέδιο ειρήνευσης που του υπέβαλε στην Τιφλίδα ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών και προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών της Ε.Ε., Μπερνάρ Κουσνέρ, το οποίο προβλέπει την άμεση και άνευ όρων κατάπαυση των εχθροπραξιών, την εκατέρωθεν αναδίπλωση των στρατιωτικών δυνάμεων στις θέσεις που κατείχαν πριν από την 6η Αυγούστου, την επιστροφή των εκτοπισθέντων και την προστασία τους από διεθνή ειρηνευτική δύναμη και την εγγύηση της εδαφικής ακεραιότητας της Γεωργίας. Εμφανώς καταβεβλημένος, ο Σαακασβίλι κατήγγειλε χθες την «εν ψυχρώ, προσχεδιασμένη και προμελετημένη δολοφονία μιας μικρής χώρας» από τη Μόσχα. Απέτυχε όμως να δώσει πειστικές εξηγήσεις για τους χειρισμούς του που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.
«Ακόμα κι αν ο στόχος του Γεωργιανού Προέδρου ήταν να πετύχει τη διεθνοποίηση των ζητημάτων της Αμπχαζίας και της Ν. Οσετίας μέσα από τεχνητή κλιμάκωση της έντασης, ο Σαακασβίλι «έπεσε στην παγίδα που του είχε στήσει ο Πούτιν», παραδέχεται κυβερνητική πηγή της Γεωργίας που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία της. Οποιες κι αν είναι οι επιδιώξεις της Μόσχας, ο Μιχαήλ Σαακασβίλι, πήρε χθες μια γεύση της καυτής ανάσας της «ρωσικής αρκούδας». Σε έναν άλλο, ανώνυμο δρόμο του Γκόρι, 100 μόλις χλμ. από την Τιφλίδα, διερχόμενο ρωσικό αεροσκάφος ανάγκασε τους άντρες της ασφαλείας του να φυγαδεύσουν κακήν κακώς τον Γεωργιανό πρόεδρο και τον Γάλλο επισκέπτη του, Μπ. Κουσνέρ. Στο μέσο Γεωργιανό η εικόνα αυτή θύμισε τις τραγικές μέρες του 1993 που ο τότε Ππρόεδρος Εντβαρντ Σεβαρντνάτζε εγκατέλειπε το φλεγόμενο Σουχούμι υπό τα πυρά των ελεύθερων σκοπευτών των Αμπχάζιων αυτονομιστών. Δύο εικόνες που ενδεχομένως να σφραγίσουν στη μνήμη των Γεωργιανών, την οριστική απώλεια δύο περιοχών της χώρας τους.
