Αραγε η ιστορία θα μας ανακηρύξει ανόητους; Ανησυχούσαμε για τον λάθος πόλεμο και επιλέξαμε λανθασμένα τους εχθρούς μας. Την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, οι ηγέτες των ΗΠΑ και της Βρετανίας επέτρεψαν σε μερικούς ισλαμιστές βομβιστές να τους αποσπάσουν την προσοχή και βρήκαν καταφύγιο στην πολιτική του τρόμου. Επινόησαν έναν «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» και ξεκίνησαν να πολεμήσουν μικρές χώρες που προσέφεραν γρήγορες νίκες.
Στο μεταξύ, αυτοί οι ηγέτες παραμέλησαν τη μεγάλη στρατηγική πρόκληση που προέκυψε από τον Ψυχρό Πόλεμο: τη μοίρα της Ρωσίας και του τρομερού οπλοστασίου της, την ψυχή της, βασανισμένη από τη στρατιωτική και πολιτική κατάρρευση, την άσβηστη υπερηφάνεια της. Χόρευαν στον τάφο της Μόσχας και χαίρονταν με τις δυσκολίες της. Οδήγησαν τους ηγέτες της να επιβάλουν μια νέα ηγεμονία βασισμένη στην ενέργεια και να αναζητήσουν νέους συμμάχους στον Νότο και την Ανατολή. Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν ένας νέος εξοπλιστικός αγώνας και, μετά ένα πραξικόπημα στο Κρεμλίνο, ένας νέος πόλεμος. Αυτό το μονοπάτι βαδίζουμε;
Αποτυχία κατά το ήμισυ
Η νεοσυντηρητική ατζέντα απέτυχε κατά το ήμισυ, δηλαδή η κυριαρχία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή μετά τη σαρωτική νίκη επί ενός μουσουλμανικού κράτους. Πιέζουν όμως να εφαρμοστεί το υπόλοιπο μισό της ατζέντας, δηλαδή το αντιβαλλιστικό πυραυλικό σύστημα. Η στρατιωτική αναγκαιότητα του αποκαλούμενου Πολέμου των Αστρων δεν έχει αποδειχθεί και μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν επείγει κιόλας. Ομως, είναι αστρονομικά δαπανηρός και ως τέτοιος έχει την υποστήριξη της αμυντικής βιομηχανίας. Το κύριο προσόν του Ντόναλντ Ράμσφελντ ήταν η υποστήριξή του προς το σχέδιο προς την πυραυλική ασπίδα. Η απειλή που εκτόξευσε αυτή την εβδομάδα ο Βλαντιμίρ Πούτιν να στρέψει τους πυραύλους του κατά της δυτικής Ευρώπης, ήταν ανόητη και απερίσκεπτη πράξη. Ακριβώς όταν το ζήτημα του πυρηνικού αφοπλισμού έχει επιστρέψει στην επικαιρότητα και το ΝΑΤΟ βρίσκεται αντιμέτωπο με την ήττα στο Αφγανιστάν, ο Πούτιν έδωσε τροφή στα γεράκια της Ουάσιγκτον και του Λονδίνου. Ομως, τα έθνη δεν αντιδρούν πάντοτε λογικά, ιδίως αυτά με αυταρχικούς ηγέτες. Η απώλεια των ανατολικοευρωπαϊκών δορυφόρων ξύπνησε στη Μόσχα προαιώνια ανασφάλεια σχετικά με τα σύνορά της. Το πρόσχημα ότι οι πύραυλοι του Ράμσφελντ, οι οποίοι θα μπορούσαν να τοποθετηθούν οπουδήποτε, έχουν στόχο «κράτη-ταραξίες» όπως η Βόρειος Κορέα, ήταν τόσο γελοίο ώστε μόνο ο Μπλερ το πίστεψε.
Υπόδειξη στους διαδόχους
Ο Πούτιν ρίχνει το γάντι όχι τόσο πολύ στη Δύση, όσο στους διαδόχους του. Τους προειδοποιεί να μην εμπιστεύονται ποτέ τη Δύση. Γι’ αυτόν παραμένει αδιόρθωτα ιμπεριαλιστική, υποκριτική και αναξιόπιστη. Οπότε ο Πούτιν υποδεικνύει στους διαδόχους του στο Κρεμλίνο να προκαλέσουν στη Δύση ζημιά με όπλο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Να αρνηθούν τη συνεργασία στο θέμα του Ιράν και του Κοσσυφοπεδίου. Να παραμείνουν οπλισμένοι και σε εγρήγορση.
Ισως να είμαστε μάρτυρες των παρανοϊκών ανταλλαγών τριών ηγετών που οδεύουν προς την έξοδο. Ομως, αναλαμβάνουμε ένα στρατηγικό ρίσκο με τη Μόσχα, επομένως σε ανταπόδοση το ίδιο κάνει και η Μόσχα. Ποιος ξέρει αν στο μέλλον ο πόλεμος του Ιράκ δεν φαντάζει ασήμαντος σε σχέση με τη λάθος αξιολόγηση της Μόσχας από τη Δύση την περασμένη δεκαετία; Η διαδοχή του Ψυχρού Πολέμου από την Ψυχρή Ειρήνη ίσως αποδειχθεί ιστορικό λάθος. Και μάλιστα, τελείως αχρείαστο.
