Η «αναρχία» της εποχής του Γιέλτσιν, όταν οι τηλεοπτικοί σταθμοί ήταν ελεύθεροι να παρουσιάζουν τον ηγέτη της χώρας σαν ένα περιστασιακό μπεκρή, έχει λάβει τέλος. Αντιθέτως, ο κ. Πούτιν αποκατέστησε με προσοχή το παλιό σύστημα του ρωσικού αυταρχισμού. Σε αυτή τη νέα εποχή, οι επικριτές του προέδρου περιέργως δεν καταφέρνουν να εμφανιστούν στην τηλεόραση· τα δικαστήρια προβλέπουν τις επιθυμίες του Κρεμλίνου· οι δολοφόνοι δημοσιογράφων που προκαλούν προβλήματα σπανίως συλλαμβάνονται.
Στη Ρωσία του Πούτιν, η αδύναμη ρωσική αντιπολίτευση μπορεί να συγκριθεί με τη Σοβιετική Ενωση του Λεονίντ Μπρέζνιεφ στα μέσα της δεκαετίας του ’70, μια παρόμοια χρυσή περίοδο, από οικονομική άποψη, με χαρακτηριστικά την υψηλή τιμή του πετρελαίου και ένα έντονα «προσωποκεντρικό» καθεστώς. «Φυσικά υπάρχουν ορισμένες διαφορές με την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης, του Μπρέζνιεφ και των τσάρων», λέει ο Βλάντιμιρ Ρίζκοφ, ένας από τους ελάχιστους εναπομείναντες ανεξάρτητους Ρώσους βουλευτές. «Συνολικά όμως αυτό που συνέβη στη Ρωσία είναι αποκατάσταση του αυταρχισμού». Το Κρεμλίνο τα τελευταία χρόνια έχει επιφέρει πολλές αλλαγές στο εκλογικό σύστημα της Ρωσίας. Σήμερα ο κ. Πούτιν διορίζει τους κυβερνήτες των επαρχιών και επιπλέον έχει επιβάλει τον έλεγχο της Μόσχας στη σύνταξη του προϋπολογισμού τους. Σύμφωνα δε με τις πλέον πρόσφατες αλλαγές, τα πολιτικά κόμματα θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον 50 χιλιάδες μέλη και να εκπροσωπούν τις μισές επαρχίες της Ρωσίας.
Το προηγούμενο μεικτό σύστημα επιλογής βουλευτών (σταυρός – λίστα) αντικαταστάθηκε με νέο όπου οι βουλευτές εκλέγονται μέσω λίστας, γεγονός που καθιστά αδύνατη την επανεκλογή λαοφιλών ανεξάρτητων υποψηφίων. Το εκλογικό όριο για αν εισέλθει κάποιο κόμμα στη Δούμα αυξήθηκε από το 5 στο 7% και παράλληλα, εξαιτίας της αυξανόμενης αποχής των Ρώσων ψηφοφόρων, απαλείφθηκε το ελάχιστο όριο του 25% των ψηφισάντων επί του συνόλου των εγγεγραμμένων προκειμένου οι εκλογές να θεωρούνται έγκυρες. Επιπλέον, το Κρεμλίνο εφηύρε ένα σοσιαλδημοκρατικού στυλ κόμμα της «αντιπολίτευσης» ονόματι «Μια Δίκαιη Ρωσία», το οποίο διαγκωνίζεται με το κόμμα του Πούτιν, το «Ενωμένη Ρωσία» για τις ψήφους των Ρώσων. Βεβαίως και η Δίκαιη Ρωσία στηρίζει με πατριωτισμό τον πρόεδρο Πούτιν, ενώ συντηρείται η ψευδαίσθηση της δημοκρατίας. Επίσης το νέο κόμμα «κόβει» ψήφους από τους εθνικιστές και τους κομμουνιστές.
Αποτέλεσμα όλων αυτών των αλλαγών είναι ότι εξαφανίζονται οι λιγοστοί πραγματικά ανεξάρτητοι πολιτικοί της Ρωσίας, υποστηρίζουν οι επικριτές του κ. Πούτιν. Η εικόνα της επόμενης Δούμας είναι ήδη ευρέως γνωστή. Θα αποτελείται από τέσσερα κόμματα: Ενωμένη Ρωσία, Μια Δίκαιη Ρωσία, τους υπερεθνικιστές και τους κομμουνιστές. «Είτε συμμετέχεις στο παιχνίδι είτε στην ψευδοαντιπολίτευση, όπου συνεργάζεσαι με τους λεβέντες του Κρεμλίνου και ποτέ δεν αγγίξεις τον Πούτιν. Αλλιώς δεν μπορείς να συμμετάσχεις στην πολιτική», λέει ο κ. Ρίζκοφ. Η εκτίμησή του για τη Ρωσία του Πούτιν είναι αρνητική. «Σχεδόν όλα τα επιτεύγματα της περεστρόικα και της δημοκρατίας έχουν χαθεί».
Η διαδοχή και οι προεδρικές εκλογές το 2009
Η κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες της Δύσης ότι η Ρωσία υποχωρεί σε θέματα δημοκρατίας. «Αυτή η εντύπωση είναι λανθασμένη. Η Ρωσία διήνυσε πολύ δρόμο σε 15 χρόνια από ένα μονοκομματικό ολοκληρωτικό καθεστώς σε μια πολυκομματική δημοκρατία με ελεύθερες εκλογές και ελεύθερο Τύπο», λέει ο εκπρόσωπος Τύπου του Κρεμλίνου κ. Ντμίτρι Πέσκοφ. Οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι το καθεστώς του Κρεμλίνου είναι απρόσβλητο, ιδίως όσο οι τιμές των πετρελαιοειδών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. «Είναι γεγονός ότι η πλειοψηφία του πληθυσμού υποστηρίζει τον σημερινό πρόεδρο», λέει ο καθηγητής Γκριγκόρι Γκολόσοφ, ο σημαντικότερος Ρώσος εκλογικός αναλυτής. Ομως, εμφανίζονται όλο και περισσότερες δυσκολίες στις προσπάθειες του Κρεμλίνου να διασφαλίσει την ομαλή μετάβαση της εξουσίας από τον κ. Πούτιν στον διάδοχό του. Τον περασμένο μήνα έγινε στην Αγία Πετρούπολη η μεγαλύτερη διαδήλωση κατά του κ. Πούτιν με τη συμμετοχή πέντε χιλιάδων ατόμων. Την ερχόμενη εβδομάδα προγραμματίζονται και άλλες διαδηλώσεις στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, ενώ μέχρι το τέλος του μήνα οι ηγέτες της αντιπολίτευσης θα συναντηθούν προκειμένου να επιλέξουν κοινό υποψήφιο για τις προεδρικές εκλογές του Μαρτίου του 2008.
