KIEBO. Οι πρώτες «παρενέργειες» του αποκαλούμενου συμβιβασμού με τον οποίο έληξε την περασμένη Τετάρτη η ρωσο-ουκρανική διαμάχη για το φυσικό αέριο, εκδηλώθηκαν, χθες, στην ουκρανική πολιτική σκηνή και υπόσχονται νέες σαρωτικές πολιτικές θύελλες -με τους ίδιους πρωταγωνιστές αλλά σε διαφορετική διάταξη- εν όψει και των βουλευτικών εκλογών της 26ης Μαρτίου.
Με ψήφους 250 έναντι μόλις 50 και δύο αποχές, το ουκρανικό Κοινοβούλιο ενέκρινε απόφαση για την αποπομπή της κυβέρνησης σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμφωνία Μόσχας – Κιέβου, με την οποία εξισώνεται η τιμή πώλησης του ρωσικού φυσικού αερίου στις διεθνείς προδιαγραφές. H απόφαση προκάλεσε αυτομάτως το ξέσπασμα σφοδρής διαμάχης περί της συνταγματικότητάς της, με τους αναλυτές να διχάζονται για το αν είναι πράγματι δεσμευτική και για το πότε ακριβώς πρέπει να ισχύσει. Ολα αυτά την ώρα που ο πρόεδρος Βίκτορ Γιούσενκο κατευθυνόταν στο Καζακστάν για την ορκωμοσία του ομολόγου του, Νουσουρλτάν Ναζαρμπάγεφ, αλλά και για την πρώτη μετά τη ρωσο-ουκρανική κρίση συνάντησή του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν… Σύμφωνα με το γραφείο του Ουκρανού προέδρου, οι συνομιλίες Γιούσενκο – Πούτιν επρόκειτο να εστιαστούν στην κατασκευή των νέων αγωγών που θα μεταφέρουν το φυσικό αέριο της Κεντρικής Ασίας στις δυτικές αγορές.
Πολιτικώς αποκαλυπτική
Η απόφαση της ουκρανικής Βουλής ελήφθη την ώρα που ο Βίκτορ Γιούσενκο βρισκόταν καθ’ οδόν προς το Καζαχστάν. «O χρόνος θα δείξει ότι είναι αντισυνταγματική», έσπευσε να δηλώσει αμέσως μετά την άφιξή του. O χρόνος ίσως φανεί διαφωτιστικός για πολύ περισσότερες πτυχές της ουκρανικής πολιτικής κατάστασης, που έχει διαμορφωθεί μετά την «πορτοκαλί επανάσταση» και την επικράτηση των «φιλοδυτικών» του Βίκτορ Γιούσενκο. Τα νήματα της πολιτικής αναταραχής φαίνεται να κινεί και αυτή τη φορά η γοητευτική, πρώην στενή σύμμαχος του προέδρου και αρχιτέκτονας της εκλογικής νίκης του, Γιούλια Τιμοσένκο.
Ο ρόλος της Τιμοσένκο
Η σημερινή κυβέρνηση του Γιούρι Γεχανούροφ αντικατέστησε, όπως είναι γνωστό, την κυβέρνηση της Τιμοσένκο, η οποία απηλλάγη από τα καθήκοντά της τον Σεπτέμβριο του 2005, παρά τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην «πορτοκαλί επανάσταση» του 2004. Σύμφωνα με σχόλιο της Liberation, η κυρία Τιμοσένκο υπήρξε η κινητήριος δύναμη πίσω από την πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης του Γιούρι Γεχανούροφ. Με την ίδια σφοδρότητα με την οποία μαινόταν κατά της φιλορωσικής παράταξης του Βίκτορ Γιανούκοβιτς, μαίνεται τώρα κατά των πρώην πολιτικών συμμάχων της.
«Μερικοί αγαπούν πολύ τα παιχνίδια», ήταν το χαρακτηριστικό σχόλιο του πρωθυπουργού ενώπιον των δημοσιογράφων, μετά την καταδικαστική απόφαση της Βουλής. Εύλογα ερωτήματα δημιουργεί η δήλωση του προέδρου της Βουλής, Βολοντιμίρ Λίτβιν, με την οποία κατέστησε σαφές νωρίς το πρωί ότι το ενδεχόμενο πρότασης μομφής έχει απορριφθεί… Οι βουλευτές, ωστόσο, τον διέψευσαν. «Πρέπει να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα και τον λαό της Ουκρανίας», διακήρυξε ο βουλευτής Νέστορ Σούφριχ, ένας από τους αντιπάλους της. Τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο υπουργός Δικαιοσύνης, Σερχί Χολοβάτι, υποστήριξαν ενώπιον των δημοσιογράφων ότι το νέο υπουργικό συμβούλιο δεν είναι δυνατόν να σχηματιστεί πριν από τις εκλογές του Μαρτίου, που προβλέπεται να εξελιχθούν σε μονομαχία μεταξύ των Βίκτορ Γιούσενκο και Γιούλια Τιμοσένκο.
Με απόφαση του 2005, το ουκρανικό Κοινοβούλιο ενέκρινε συνταγματικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση των εξουσιών του, στο πλαίσιο των οποίων οι βουλευτές έχουν το δικαίωμα να διορίζουν τους υπουργούς.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι μεταρρυθμίσεις τίθενται σε ισχύ με το νέον έτος, αλλά ο πρωθυπουργός και οι σύμμαχοί του εξηγούν ότι οι αλλαγές δεν μπορούν να συντελεστούν παρά μόνο από τη νέα Βουλή, που θα προκύψει από τις εκλογές του Μαρτίου.
Ο κ. Γεχανούροφ υπερασπίστηκε τη συμφωνία για το φυσικό αέριο, χαρακτηρίζοντάς την αναγκαίο συμβιβασμό. Οι αντίπαλοί του, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η Ρωσία παραμένει ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Βάσει της συμφωνίας, το φυσικό αέριο θα αγοράζεται από τη Ρωσία έναντι 230 δολαρίων (από 50), αλλά θα παραλαμβάνεται από τη ρωσο-ουκρανική κοινοπραξία RosUkrEnergo, που θα το αναμειγνύει με φυσικό αέριο από το Τουρκμενιστάν και θα χρεώνει τελικά στο Κίεβο 95 δολάρια.
