Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της μετασοβιετικής Ρωσίας που ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν λίγες ώρες πριν από το νέο έτος 2006, είναι σε θέση να καυχηθεί ότι λέξεις όπως κράτος, οικονομία, ανεξαρτησία και ελπίδα αρχίζουν και πάλι να αποκτούν κυριολεκτική και όχι μεταφορική έννοια. Ολα αυτά δεν σημαίνουν ότι τα προβλήματα, η τρομοκρατία, η διαφθορά, οι εξωφρενικές τιμές, οι ανισότητες και η υπογεννητικότητα, εξαφανίστηκαν διά μαγείας. Ωστόσο, η Ρωσία και η πλειονότητα των Ρώσων μπορούν να χαμογελάσουν, να αντικρίσουν το 2006 με αισιοδοξία.
Στο εσωτερικό μέτωπο της αχανούς αυτής χώρας με τις μεγάλες φυλετικές, θρησκευτικές και κοινωνικές αντιθέσεις, η οικονομική κατάσταση και το βιοτικό επίπεδο βελτιώνονται με σταθερούς ρυθμούς. Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου ευνόησε τη Ρωσία, η οποία δεν έχει μόνο προβλήματα, αλλά και πλούσια αποθέματα μαύρου χρυσού και φυσικού αερίου. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ειδικότερα στο Ιράκ και στο Ιράν, σε συνδυασμό με την αλλαγή πλεύσης του πλούσιου σε κοιτάσματα Αζερμπαϊτζάν υπό τον πρόεδρο Ιλχάμ Αλίεφ και την αποκοπή από τον αμερικανικό ομφάλιο λώρο των πετρελαιοφόρων χωρών της Λατινικής Αμερικής, της Βενεζουέλας και προσφάτως της Βολιβίας, φαίνεται να ενισχύουν τη ρωσική αυτοπεποίθηση. Και ο Βλαντιμίρ Πούτιν παρακολουθεί ικανοποιημένος να γεμίζουν, ύστερα από πολύ καιρό, τα κρατικά ταμεία και το ρούβλι να ισχυροποιείται.
Απόδειξη των συντελούμενων μεταβολών είναι η διαμόρφωση μιας νέας μεσαίας τάξης, που κάνει την εμφάνισή της με πυρήνες τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. Αυξήσεις μισθών, νέες μορφές απασχόλησης, καινούργια αυτοκίνητα, νέος τρόπος ζωής είναι τα σημάδια της αλλαγής, έντονα ορατής στο «φαινόμενο της Μόσχας». Στην μητρόπολη αυτή των 15 εκατομμυρίων κατοίκων, που θυμίζει πόλη-κράτος, οι αντιθέσεις και οι εκπλήξεις είναι πολλές, όμως η Μόσχα θυμίζει όλο και περισσότερο τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τεκμήριο πλούτου, σύμφωνα με διεθνείς καταγραφές, είναι το γεγονός ότι δύο εκατομμύρια Ρώσοι είναι ενταγμένοι στον κατάλογο των εκατομμυριούχων και 32 στη λίστα των δισεκατομμυριούχων. Οι περισσότεροι από αυτούς κατοικούν στη Μόσχα.
Η άλλη όψη
Δυστυχώς, υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος. Μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της πρωτεύουσας και ένα ακόμη μεγαλύτερο στην επαρχία αρκείται σε πενιχρούς μισθούς των 150 δολαρίων, με αποτέλεσμα τις δύο ή τρεις δουλειές, το μετρό ή το LADA αντί για τη Ferrari. Ομως, την τελευταία τριετία το ποσοστό των λιγότερο ευνοημένων μειώνεται αισθητά, οι μισθωτοί προσεγγίζουν πλέον τη μεσαία οικονομικά τάξη.
Εκτός από τα κέρδη του πετρελαίου, η κοινωνικο-οικονομική μετάλλαξη αποδίδεται στη στελέχωση του δημόσιου τομέα με ανθρώπους προσκείμενους στον πρόεδρο Πούτιν, οι οποίοι ουδέποτε έχουν προκαλέσει με τον τρόπο ζωής τους το κοινό αίσθημα – και όταν αυτό συνέβη, όπως στην περίπτωση του τέως πρωθυπουργού Κασιάνοφ, ο Ρώσος πρόεδρος φρόντισε να τον στείλει στον εισαγγελέα.
Η πρόθεση του κ. Πούτιν και της ομάδας του να επιδείξουν τη δυναμική πορεία της Ρωσίας είναι ευδιάκριτη στον τομέα της άμυνας. Πριν από μια εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν δοκιμαστικές βολές των διηπειρωτικών πυραύλων «Μπουλάβα» από πυρηνικό υποβρύχιο σε κατάδυση, ενώ οι κοινές αεροναυτικές ασκήσεις Ρωσίας – Κίνας το περασμένο καλοκαίρι απασχόλησαν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Και στις δύο περιπτώσεις το μήνυμα που θέλει να περάσει ο Ρώσος πρόεδρος εντός και εκτός ρωσικών συνόρων, είναι ότι η Ρωσία, που πολλοί πίστεψαν ότι μετά το πέρασμα του «τυφώνα Γέλτσιν» έχει τελειώσει, είναι ξανά παρούσα και δυνατή. Φαίνεται πως οι Ρώσοι επικροτούν τη στάση του προέδρου τους, αν κρίνει κανείς από τις πρόσφατες εκλογές για τον δήμο της Μόσχας, πρόκριμα των προεδρικών εκλογών. Το κυβερνών κόμμα «Ενιαία Ρωσία» υπερίσχυσε εις βάρος των ολιγαρχικών και των φιλελευθέρων, που θεωρούσαν τη Μόσχα δικό τους «γήπεδο», αλλά αρκέστηκαν σε τέσσερις μόνο έδρες. Υπενθυμίζεται ότι στις προεδρικές εκλογές του 2004, η «Ενιαία Ρωσία» είχε λάβει τα μικρότερα ποσοστά στη ρωσική επικράτεια.
Με παράδοση στη διπλωματία και με άξονες τον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό και τη διατήρηση της επιρροής της στον Καύκασο και στην Κεντρική Ασία, η Ρωσία υποδέχεται το 2006 διεκδικώντας τον ρόλο του ισότιμου εταίρου της Δύσης. Εχοντας επιτύχει την προσέγγιση με την Κίνα, με την οποία συνεργάζεται στενά στον ενεργειακό, στρατιωτικό και επενδυτικό τομέα, απέδειξε ότι ξέρει να παίζει σε πολλά ταμπλό. Η μετακομμουνιστική Ρωσία όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά έμαθε τους δυτικούς κανόνες του παιχνιδιού και μαζί να κερδίζει. Και ίσως αυτή τη φορά αποδέκτης κερδών να είναι και ο ρωσικός λαός.
