ΜΟΣΧΑ. Λύνοντας τη σιωπή του για πρώτη φορά μετά τη σφαγή στο Μπεσλάν της Βόρειας Οσετίας, ο πρώτος πρόεδρος της μετακομμουνιστικής Ρωσίας, Μπόρις Γέλτσιν, ήρθε να προσθέσει τη δική του φωνή στις ανησυχίες της ρωσικής αντιπολίτευσης και μεγάλου μέρους της Δύσης για τις πρόσφατες, σαρωτικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα της χώρας που ανακοίνωσε ο Βλαντιμίρ Πούτιν, στο πλαίσιο του αντιτρομοκρατικού αγώνα.
«Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να απομακρυνθούν από το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος που υιοθετήθηκε με πανεθνικό δημοψήφισμα το 1993», δηλώνει ο Γέλτσιν με συνέντευξή του στην εφημερίδα «Τα Νέα της Μόσχας», για να προσθέσει: «O στραγγαλισμός των ελευθεριών, η ακύρωση δημοκρατικών δικαιωμάτων, δεν θα σημάνουν τίποτε άλλο από το ότι οι τρομοκράτες θα έχουν πετύχει τους στόχους τους».
Η έμμεση, αλλά ευθύβολη αναφορά στις μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν δραματικά τις εξουσίες του Κρεμλίνου, αποτελεί την πιο προχωρημένη κριτική εναντίον του Ρώσου προέδρου από τον προκάτοχό του, ο οποίος διευκόλυνε την άνοδό του στην εξουσία, αλλά στη συνέχεια πήρε αποστάσεις, από τη στιγμή που ο Πούτιν άρχισε να καταδιώκει οικονομικούς μεγιστάνες, γνωστούς για τη διαπλοκή τους με το περιβάλλον Γέλτσιν.
«Νομιμότητα και σκληρότητα»
Από την πλευρά του, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επέμεινε στη σκληρή γραμμή έναντι της τρομοκρατίας, απαντώντας στις αιτιάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και ορισμένων Ευρωπαίων αξιωματούχων για τα πρόσφατα μέτρα. «Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να αντιμετωπίσουμε αυτούς τους ανθρώπους: Με νομιμότητα και με σκληρότητα», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος στο κλείσιμο της συνόδου κορυφής της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (KAK), στην Αστάρα του Καζακστάν. Αποκλείοντας κάθε πιθανότητα πολιτικού διαλόγου με τους Τσετσένους αυτονομιστές, ο Πούτιν επέμεινε στη σύνδεσή τους με τη διεθνή τρομοκρατία: «O Οσάμα μπιν Λάντεν πρότεινε δύο φορές διαπραγματεύσεις στους Ευρωπαίους, αλλά κανείς δεν διανοείται να διαπραγματευτεί μαζί του. Φυσικά, οι θηριωδίες που αντιμετωπίσαμε στο Μπεσλάν μας έδωσαν το ηθικό δικαίωμα να επιμείνουμε ότι οι άνθρωποι που τις ενορχήστρωσαν αποτελούν τμήμα της διεθνούς τρομοκρατίας».
Η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας ήταν το κυρίαρχο θέμα της συνόδου κορυφής της KAK, χαλαρής ένωσης των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών -με εξαίρεση τις τρεις Δημοκρατίες της Βαλτικής, που ανήκουν πλέον στην Ευρωπαϊκή Ενωση και το NATO. H σύνοδος εξέφρασε την υποστήριξή της στη Ρωσία, ύστερα από τα αλλεπάλληλα τρομοκρατικά πλήγματα των τελευταίων εβδομάδων, που κόστισαν περισσότερες από 400 ζωές. Ωστόσο, τα εκρηκτικά αυτονομιστικά προβλήματα σε πολλές από τις 12 χώρες της KAK και οι μεταξύ τους αντιθέσεις έριξαν τη σκιά τους, εμποδίζοντας τη λήψη πρακτικών μέτρων.
Ενταση στη σύνοδο
Ο νέος πρόεδρος της Γεωργίας, Μιχαήλ Σαακασβίλι, κατηγόρησε τον Βλαντιμίρ Πούτιν για «δύο μέτρα και δύο σταθμά», υπονοώντας την υποστήριξη του Κρεμλίνου στους αυτονομιστές της Αμπχαζίας, που διεκδικούν την απόσχισή τους από τη Γεωργία -κάτι που συγκρούεται μετωπικά με τη σκληρή γραμμή του Κρεμλίνου έναντι των Τσετσένων αυτονομιστών. H χρόνια διαμάχη μεταξύ Τιφλίδας και Μόσχας οξύνθηκε μετά την αποκατάσταση της σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ Ρωσίας και Αμπχαζίας, που είχε διακοπεί εδώ και 12 χρόνια. Απαντώντας στον Σαακασβίλι, ο πρόεδρος Πούτιν δήλωσε ότι «το οικονομικό εμπάργκο (εναντίον της Αμπχαζίας) και πολύ περισσότερο η στρατιωτική πίεση δεν μπορούν να προσφέρουν λύσεις στα προβλήματα».
Την ατμόσφαιρα της συνόδου φόρτισαν και οι δηλώσεις του προέδρου του Ουζμπεκιστάν, Ισλάμ Καρίμοφ, σύμφωνα με τις οποίες ορισμένες χώρες της KAK δεν είναι «καθόλου πρόθυμες» να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της ισλαμικής τρομοκρατίας που πλήττει τη χώρα του.
Περιοδεία στην ευαίσθητη περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, με διαδοχικούς σταθμούς στο Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία και την Αρμενία, επρόκειτο να αρχίσει χθες ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ρομάνο Πρόντι. Στο μεταξύ, ο γενικός εισαγγελέας της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Ουστίνοφ, επικαλέσθηκε χθες νέες ενδείξεις που ενισχύουν την υπόθεση ότι το μακελειό του Μπεσλάν οργανώθηκε από τον Μπασάγεφ.
