ΜΟΣΧΑ. Την ώρα που χιλιάδες πολίτες του Μπεσλάν, στη Βόρεια Οσετία, συνόδευαν 170 θύματα των τρομοκρατών στο τελευταίο τους ταξίδι, λίγες δεκάδες μέτρα πιο μακριά πλήθος αστυνομικών σχημάτιζε αδιαπέραστο κλοιό ασφαλείας γύρω από ένα διάδρομο που οδηγούσε σε μιαν εξέδρα, ντυμένη στο κόκκινο του αίματος και στο μαύρο του πένθους. O δήμαρχος της Μόσχας, ο πρόεδρος της Δούμας (Βουλή), ο γενικός εισαγγελέας και άλλοι επίσημοι απευθύνονταν στο μικρό αριθμό των συγκεντρωμένων- η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων του Μπεσλάν προτίμησε να αγνοήσει το επίσημο τελετουργικό- όταν μια οργισμένη γυναίκα έβαλε τις φωνές ζητώντας να κλείσουν τα μεγάφωνα και να σεβαστούν τη γαλήνη των νεκρών.
Δραματικές αλλαγές;
Το παραλειπόμενο από τη χθεσινή ημέρα οδύνης και πένθους στο Μπεσλάν αντανακλά τη διογκούμενη κριτική διάθεση τμήματος της ρωσικής κοινωνίας και των πολιτικών ελίτ για τους κυβερνητικούς χειρισμούς τόσο στη διάρκεια της κρίσης των ομήρων όσο και γενικότερα στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και του τσετσενικού προβλήματος.
«Αν μιλάμε για πολιτικές ευθύνες, δεν μπορεί να υπάρξει δεύτερη γνώμη- η ανώτατη ηγεσία της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, η υπηρεσία κρατικής ασφάλειας και ο υπουργός Εσωτερικών είναι υπόλογοι», έγραψε χθες στη «Νεζαβισίμαγια Γκαζέτα» ο φιλελεύθερος βουλευτής, Βλαντιμίρ Ριζκόφ, για να προσθέσει: «Είμαστε εντελώς ανυπεράσπιστοι… O πρόεδρος εκλέχθηκε στο αξίωμά του με την υπόσχεση να εγγυηθεί την ασφάλεια του λαού. Αλλά το συμβόλαιο που υπέγραψε έχει πλέον αθετηθεί». Δύο άλλοι βουλευτές ζήτησαν τη συγκρότηση ειδικής εξεταστικής επιτροπής της Δούμας για τη διερεύνηση της κρίσης των ομήρων.
Κοινή είναι η εκτίμηση, στη ρωσική πρωτεύουσα, ότι ο Πούτιν βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμο σταυροδρόμι, αντιμέτωπος με ιστορικές πολιτικές αποφάσεις, τηρουμένων των αναλογιών όπως βρέθηκε ο Μπους μετά την τραγωδία της 11ης Σεπτεμβρίου. Προάγγελος αυτών των αλλαγών θεωρείται το βαρυσήμαντο διάγγελμά του στο έθνος, το περασμένο Σάββατο.
Παραπέμποντας στη βαθιά ριζωμένη, στη συνείδηση του ρωσικού έθνους, λογική της «ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης», ο Πούτιν έγινε ο πρώτος πρόεδρος της μετακομμουνιστικής Ρωσίας που αναφέρθηκε με νοσταλγία και εγκωμιαστικό τρόπο στη Σοβιετική Ενωση – «ένα αχανές, κραταιό κράτος, το οποίο, δυστυχώς, δεν κατάφερε να επιβιώσει». «Σε πείσμα όλων των δυσκολιών», συνέχισε ο Πούτιν, «καταφέραμε να διασώσουμε τον πυρήνα της παλιάς Σοβιετικής Ενωσης και τον ονομάσαμε Ρωσική Ομοσπονδία… H χώρα μας, που προστατευόταν στο παρελθόν από το πιο ισχυρό αμυντικό σύστημα κατά μήκος των συνόρων της, βρέθηκε ανυπεράσπιστη από Δύση και Ανατολή».
Προχωρώντας πιο μακριά, ο Πούτιν άφησε σαφέστατα να εννοηθεί ότι υπάρχει αμερικανικός «δάκτυλος» πίσω από την τσετσενική τρομοκρατία, δηλώνοντας: «Ορισμένοι θα ήθελαν να μας αποσπάσουν «ένα χυμώδες τμήμα της πίτας». Αλλοι έρχονται να τους βοηθήσουν. Τους βοηθούν, θεωρώντας ότι η Ρωσία παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου, επομένως αντιπροσωπεύει απειλή για τους ίδιους». Παράλληλα, ο Πούτιν συνέδεσε την κρίση των ομήρων με τη «διεθνή τρομοκρατία» της Αλ Κάιντα. Οι περισσότεροι αναλυτές στη ρωσική πρωτεύουσα δεν αναμένουν μια στροφή του Ρώσου προέδρου στη λογική της πολιτικής αντιμετώπισης του τσετσενικού. Αντιθέτως, πιθανολογούν ένταση της εκστρατείας για τη συντριβή των αυτονομιστών, σε συνδυασμό με μέτρα περαιτέρω ενίσχυσης της κεντρικής εξουσίας και σαρωτικές αλλαγές στις υπηρεσίες ασφαλείας.
Στο μεταξύ, το ρωσικό πρακτορείο «Ιντερφάξ» αναφέρει ότι οι 30 απαγωγείς προέρχονται από τρομοκρατικό πυρήνα του Μπασάγιεφ. Τα ερωτήματα σε σχέση με την ταυτότητα των δραστών εξακολουθούν να πλανώνται στην ατμόσφαιρα, καθώς η κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι στο αποτρόπαιο τρομοκρατικό εγχείρημα συμμετείχαν Καζάκοι, Τσετσένοι, Αραβες, Ινγκουσέτιοι και Σλάβοι.
