Αν και η δίδυμη αεροπορική τραγωδία στη Ρωσία εξακολουθεί να περιβάλλεται από πυκνή ομίχλη, είναι βέβαιο ότι στη συνείδηση των πολιτών της θα συνδεθεί με την ανοιχτή πληγή της Τσετσενίας. Είναι δύσκολο να δεχθεί κανείς την εκδοχή της μοιραίας σύμπτωσης, πολύ περισσότερο που το θλιβερό συμβάν ήρθε μετά μία εβδομάδα φονικών συγκρούσεων μεταξύ Τσετσένων αυτονομιστών και ρωσικών στρατευμάτων και λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τις εκλογές στην αιμάσσουσα περιοχή.
Αλλά ο πόλεμος στην Τσετσενία δεν είναι το μόνο ανοιχτό μέτωπο του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν στην αγωνιώδη προσπάθειά του να ανασυστήσει τη σφαίρα επιρροής της Μόσχας στο λεγόμενο «εγγύς εξωτερικό» των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Το τελευταίο δεκαήμερο, η Ρωσία και η Γεωργία έφτασαν στο χείλος της πολεμικής σύγκρουσης μετά την επίδειξη δύναμης του νέου Γεωργιανού προέδρου Μιχαήλ Σαακασβίλι σε μια άλλη προβληματική περιοχή του Καυκάσου, τη Νότια Οσετία.
Νότια Οσετία, Αμπχαζία
Ο 36χρονος, αμερικανοσπουδαγμένος εθνικιστής, που ηγήθηκε της «ειρηνικής επανάστασης» εναντίον του Εντβαρντ Σεβαρντνάτζε και σάρωσε στις προεδρικές εκλογές του περασμένου Ιανουαρίου, εμφανίστηκε αποφασισμένος να βάλει τάξη στα του οίκου του συντρίβοντας, διά πυρός και σιδήρου, τις αυτονομιστικές διαθέσεις. H Νότια Οσετία, που διεκδικεί την ενσωμάτωσή της στη Ρωσική Ομοσπονδία, έχει κατακτήσει ντε φάκτο ανεξαρτησία από το 1991, ύστερα από τις ένοπλες συγκρούσεις που ξέσπασαν στον επιθανάτιο ρόγχο της Σοβιετικής Ενωσης. Μαζί με την επίσης αυτόνομη (και φιλορωσική) περιοχή της Αμπχαζίας, αποτελεί διαρκή εστία κρίσης που επιτρέπει στο Κρεμλίνο να διατηρεί δύο στρατιωτικές βάσεις στη Γεωργία και να επεμβαίνει ως «ειρηνευτική δύναμη». Αν και ο Σαακασβίλι απέσυρε τα στρατεύματά του, δεν έδειξε την ελάχιστη διάθεση συμφιλίωσης με τον Πούτιν.
Οι φωτιές των εθνικιστικών πολέμων κινδυνεύουν να φτάσουν μέχρι τα ανατολικά Βαλκάνια, καθώς ο πρόεδρος της Μολδαβίας – μιας χώρας που βρισκόταν για δεκαετίες είτε υπό ρουμανική είτε υπό ρωσική κυριαρχία- κατήγγειλε ως «φασίστες» τους ηγέτες της αυτόνομης περιοχής της Υπερδνειστερίας, απειλώντας να κινηθεί εναντίον τους. H Υπερδνειστερία, που στηρίζει τις αυτονομιστικές διαθέσεις της στην ενίσχυση της Ρωσίας και της Ουκρανίας, κατέκτησε ντε φάκτο ανεξαρτησία ύστερα από τις αιματηρές συγκρούσεις του 1992, αλλά η ένταση με την κυβέρνηση αναζωπυρώθηκε το τελευταίο διάστημα.
Πάντως, η κρίση στη Μολδαβία στάθηκε αφορμή να εκδηλωθεί η προσέγγιση του Πούτιν με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Λεονίντ Κούτσμα. H επαναπροσέγγιση, σε σταθερή βάση, του Κρεμλίνου με την πληθυσμιακά, οικονομικά και γεωστρατηγικά εξαιρετικά σημαντική Ουκρανία αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για ανασυγκρότηση της παραδοσιακής σφαίρας επιρροής του Κρεμλίνου, έστω και σε ασθενέστερη μορφή σε σύγκριση με το σοβιετικό παρελθόν.
