ΜΟΣΧΑ. Για τον πρόεδρο Πούτιν ήταν «ένα ακόμη βήμα προς την ενίσχυση της ρωσικής δημοκρατίας». Για τον ΟΑΣΕ ήταν αντιδημοκρατική «οπισθοχώρηση» – μια εκλογική διαδικασία «στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διεθνείς κανονισμοί». Για πολλούς σχολιαστές και την ηττημένη φιλελεύθερη αντιπολίτευση είναι η επιστροφή στον αυταρχισμό. Για τους ίδιους τους Ρώσους -που έσπασαν κάθε ρεκόρ αποχής- είναι η απόλυτη στροφή προς την κυριαρχία του προεδρικού επιτελείου. Οι βουλευτικές εκλογές της περασμένης Κυριακής στη Ρωσία ανακηρύσσουν τον Πούτιν «τσάρο» μιας νέας εποχής, ισχυρή και απείθαρχη «φωνή» έναντι της μόνης υπερδύναμης, πρωταγωνιστικό μοχλό μιας πολιτικής μηχανής, με έρεισμα τους ημέτερους των πρώην και νυν μυστικών υπηρεσιών.
Προεδρική η Βουλή
Για πρώτη φορά μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, τα λεγόμενα φιλελεύθερα κόμματα εκτοπίζονται από το πολιτικό προσκήνιο, οι κομμουνιστές ισοβαθμούν σχεδόν με τους υπερεθνικιστές και η Βουλή μετεξελίσσεται σε όργανο εξυπηρέτησης των προεδρικών στόχων. O Βλαντιμίρ Πούτιν κατέδειξε για πολλοστή φορά το ταλέντο του στον αφανισμό αντιπάλων. H προσκείμενη στο Κρεμλίνο, Ενωμένη Ρωσία -ένας συνασπισμός κεντρώων κομμάτων, που αναδείχθηκαν στη Δούμα στις αρχές της μεταγελτσινικής εποχής βασιζόμενα στην προσωπική δημοτικότητα του Βλ. Πούτιν- είναι τώρα η πρώτη δύναμη, έχοντας συγκεντρώσει το 37,1%. Δεύτεροι, με μεγάλη διαφορά, έρχονται οι Κομμουνιστές, περιοριζόμενοι στο 12,7%. Τρίτοι κατατάσσονται οι εθνικιστές του Βλαντιμίρ Ζιρινόφσκι, με 11,6%. Αξιοσημείωτο ποσοστό -9,1%- κερδίζει επίσης ένα νέο κόμμα, η «Μητέρα», που συστάθηκε πιθανότατα από το ίδιο το Κρεμλίνο για να στερήσει, με σημαία τον πατριωτισμό, ψήφους από το K.K. Τελευταίοι και… καταϊδρωμένοι έρχονται οι φιλελεύθεροι του Γιάμπλοκο και του SPS, κόμματα που απείλησαν προς στιγμήν την πρωτοκαθεδρία του Πούτιν, όταν χρηματοδοτήθηκαν από τον συλληφθέντα μεγαλοεπιχειρηματία και πρώην πρόεδρο του πετρελαϊκού κολοσσού Yukos, Μιχαήλ Χοντορκόφσκι – σημαίνον στέλεχος της «ολιγαρχίας», πρόθυμο να συνεργαστεί με αμερικανικές εταιρείες, γι’ αυτό και εκτοπίστηκε πάραυτα από κάθε ζώνη επιρροής με συντονισμένες κινήσεις των πρώην μυστικών υπηρεσιών. Με 4,3% και 3,9% αντιστοίχως τα δύο κόμματα δεν εκπροσωπούνται πια στη Δούμα και όπως σχολιάζει η Ολγκα Κριστανόφσκαγια, ειδικός επί του ρωσικού πολιτικού συστήματος, «το δημοκρατικό κίνημα αφανίστηκε». «Εκείνοι που υπερασπίζονταν την ελευθερία του Τύπου, τα ανεξάρτητα δικαστήρια, τη νομή της εξουσίας» δεν μετέχουν πια στη Βουλή. Μεταξύ τους και ο Ανατόλι Τσουμπάις, αρχιτέκτονας των ιδιωτικοποιήσεων επί Γέλτσιν, νυν ηγετικό στέλεχος του SPS και πρόεδρος της κρατικής εταιρείας ηλεκτρισμού. Τη θέση του προβλέπεται να τη χάσει πολύ σύντομα, στο πλαίσιο του «διωγμού» των μελών της γελτσινικής «οικογένειας».
Παρότι το σκηνικό ήδη αντανακλά το θρίαμβο του προέδρου, δεν έχει λάβει ακόμη οριστική μορφή. Με βάση το ρωσικό εκλογικό σύστημα, το ήμισυ των εδρών διανέμονται αναλογικά μεταξύ των κομμάτων που συγκεντρώνουν 5% και άνω. Οι υπόλοιπες 225 έδρες αντιστοιχούν στις μονοεδρικές περιφέρειες και θα καταληφθούν από υποψηφίους των μεγάλων κομμάτων ή ανεξάρτητους. Σε τέσσερις περιφέρειες θα διεξαχθεί δεύτερος γύρος, αφού το 5% του εκλογικού σώματος -δηλαδή συνολικά 2,8 εκατομμύρια άτομα- ψήφισαν υπέρ του «κανένα», ρίχνοντας το περίφημο «ψηφοδέλτιο εναντίον όλων». H αντίσταση των ψηφοφόρων στον αυταρχισμό ήταν μεν δυναμική -με δεδομένο το 47,6% της αποχής- αλλά «η πορεία προς τον μονοκομματισμό δεν απετράπη», διαπιστώνουν οπαδοί της δημοκρατίας.
Στην οδό της ισχύος
Οι οπαδοί του Βλαντιμίρ Πούτιν, όμως, έχουν εξίσου εύστοχες παρατηρήσεις να κάνουν. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης δεν παύουν να θυμίζουν ότι «η Ρωσία, που εξευτελίστηκε επί έτη, στην παγκόσμια σκηνή, μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, έχει ανακτήσει την αξιοπρέπειά της». Το μήνυμα είναι σαφές: «H Ρωσία υπό τον Πούτιν οδεύει στην οδό της ασφάλειας και της ισχύος»… Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, διαμηνύουν ότι «συμμερίζονται τις ανησυχίες του ΟΑΣΕ», «υποστηρίζουν τις προσπάθειες για οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις». Μένει να δούμε εάν οι προσκείμενες στο Κρεμλίνο πολιτικές δυνάμεις συνθέτουν πράγματι τα δύο τρίτα των εδρών της Βουλής, που είναι απαραίτητα για οποιαδήποτε συνταγματική αλλαγή, περιλαμβανομένης αυτής που θα δώσει το δικαίωμα στον κ. Πούτιν να διεκδικήσει και τρίτη θητεία, μετά τη νέα τετραετία που είναι βέβαιο ότι θα εξασφαλίσει στις επικείμενες προεδρικές εκλογές την άνοιξη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι υπερεθνικιστές του Βλαντιμίρ Ζιρινόφσκι θα ενώσουν τις δυνάμεις τους με το φιλοκυβερνητικό στρατόπεδο. H απάντηση ίσως να έχει ήδη δοθεί. Διότι το κόμμα του Ζιρινόφσκι, LDPR, «παρά τις φωνές, τις λαϊκίστικες διακηρύξεις και την ιδιοτροπία του», πάντα τάσσεται υπέρ του Κρεμλίνου στις ψηφοφορίες της Δούμα…
Αναμενόμενη, εξάλλου, χαρακτηρίζεται η επανεκλογή του δημάρχου της Μόσχας, Γιούρι Λουζκόφ, ο οποίος κέρδισε το 79,4% των ψήφων έναντι του 9,08% που συγκέντρωσε ο αντίπαλός του, δισεκατομμυριούχος τραπεζίτης, Αλεξάντρ Λεμπέντεφ. Εκλογές διεξήχθησαν και στην Τσετσενία. Νικητής -57,7%- και κάτοχος της έδρας του αντιπροσώπου στο ρωσικό Κοινοβούλιο, είναι ο Ακμάρ Ζαβκάγιεβ, στενός σύμμαχος του υποστηριζόμενου από το Κρεμλίνο, προέδρου Καντίροφ
