ΜΟΣΧΑ. Ως «σαφή πολιτική δίωξη» εν όψει των βουλευτικών εκλογών του Δεκεμβρίου καταγγέλλουν τα ρωσικά φιλελεύθερα κόμματα, όπως και δημοσιεύματα αντιπολιτευόμενων εφημερίδων, τη σύλληψη του πλουσιότερου επιχειρηματία της Ρωσίας, ιδιοκτήτη του πετρελαϊκού κολοσσού Ykos, Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, ο οποίος βρίσκεται από το Σάββατο το βράδυ έγκλειστος στις διαβόητες φυλακές Ματρόσκαγια Τισίνα, της ανατολικής Μόσχας.
Ο M. Χοντορκόφσκι, ο οποίος ενεπλάκη στην πολιτική χρηματοδοτώντας τα δύο φιλελεύθερα κόμματα Γιάμπλοκο και SPS, ήταν μοιραίο να βρεθεί στο στόχαστρο του Κρεμλίνου, καθώς πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση για την ανάδειξη των νέων μελών της Δούμα. Ωστόσο, η υπόθεση της σύλληψής του -για «μυριάδες κατηγορίες» με βασικές αυτές της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής- έχει πολύ περισσότερες πτυχές και σηματοδοτεί, σύμφωνα με την προσκείμενη στο Κρεμλίνο εφημερίδα «Βρέμια Νοβόστεϊ», την «οριστική ρήξη μεταξύ των Αρχών και του επιχειρηματικού κόσμου». Οι Αρχές, κατά το δημοσίευμα, «δεν ενδιαφέρονται πια να κλείσουν συμφωνίες με τους επιχειρηματίες -ακόμη κι όταν πρόκειται για μεγάλες προσωπικότητες- παρά να τους απομακρύνουν διά της βίας». Σημαντικό ρόλο στην υπόθεση έπαιξε, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η πρόθεση του κ. Χοντορκόφσκι να πωλήσει μέρος των μετοχών της Yukos στην ExxoMobil, με την οποία βρισκόταν σε διαπραγμάτευση τον τελευταίο καιρό. «H συμφωνία θα σήμαινε ότι ο κ. Πούτιν εγκατέλειψε την ιδέα απαλλοτρίωσης της Yukos ή διαίρεσής της μεταξύ των δικών του».
Η διαμάχη μαίνεται προ μηνών, αφού ο μυστηριώδης κ. Χοντορκόφσκι άρχισε αίφνης να κάνει δηλώσεις για τα πολιτικά πράγματα και αποφάσισε να χρηματοδοτήσει τους φιλελεύθερους, ενώ σύμφωνα με πηγές της Δούμα ενίσχυσε οικονομικά και τους κομμουνιστές, «θέλοντας να δημιουργήσει τη δική του πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο». Πολλοί είπαν ότι διείσδυσε στην πολιτική αρένα «επειδή είχε πολλά λεφτά και έπληττε». H απόφασή του, ωστόσο, φαίνεται ότι έθεσε τέλος στην περίοδο ανακωχής μεταξύ Κρεμλίνου και επιχειρηματικού κόσμου, στο πλαίσιο της οποίας η λεγόμενη «ολιγαρχία» ήταν ελεύθερη να θησαυρίζει υπό τον όρο ότι δεν θα εμπλέκεται στην πολιτική. Αρχικά ο πρόεδρος Πούτιν τήρησε σιγήν ιχθύος όταν η ρωσική εισαγγελία επιτέθηκε, τον περασμένο Ιούνιο, εναντίον στελεχών της Ykos εξαπολύοντας κατηγορίες για φόνους ή για διαφθορά. Οι πρώτες διώξεις ερμηνεύτηκαν τότε ως συνέπεια εσωτερικών συγκρούσεων στο Κρεμλίνο, με τη θέση του προέδρου Πούτιν να παραμένει ασαφής.
Από «ομάδα πρακτόρων
Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, η εκστρατεία εναντίον του πετρελαϊκού κολοσσού ενορχηστρώθηκε από «ομάδα πρακτόρων και παραγόντων που έμειναν εκτός των επικερδών συμφωνιών για τις ιδιωτικοποιήσεις τη δεκαετία του ’90 και προσπαθούν τώρα να πάρουν το μερίδιό τους». «H περίφημη πολιτική ισορροπία που είχε επιτύχει ο πρόεδρος Πούτιν κατά πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του κατέρρευσε». Χθες, πάντως, ο Ρώσος πρόεδρος αρνήθηκε να συναντήσει τους ηγέτες του επιχειρηματικού και πολιτικού κόσμου, που απαιτούν να συζητήσουν το θέμα μαζί του. Ανεξάρτητα από τη σχέση του Πούτιν με τις διώξεις, το βέβαιο είναι, σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, ότι η παρούσα κατάσταση διώχνει τους επενδυτές από τη χώρα, αφού συνειδητοποιούν εκ νέου ότι ο ρωσικός χώρος κρύβει παγίδες. Και μόνη η είδηση της σύλληψης του Χοντορκόφσκι προκάλεσε χθες βουτιά στη ρωσική χρηματαγορά.
Ο 40χρονος επιχειρηματίας συνελήφθη το Σάββατο το βράδυ στο αεροδρόμιο του Νοβοσιμπίρσκ στη Σιβηρία, «λες και ήταν μανιακός τρομοκράτης», κατά το επικριτικό σχόλιο της εφημερίδας «Νεζαβισίμαγια Γκαζέτα». Οι δυνάμεις ασφαλείας τον ακινητοποίησαν εντός του ιδιωτικού του αεροσκάφους για να τον μεταφέρουν στις φυλακές Ματρόσκαγια Τισίνα, όπου οι έγκλειστοι κρατούνται υπό άθλιες συνθήκες διαβίωσης στοιβαγμένοι κατά δεκάδες στα κελιά τους. O ίδιος ο Χοντορκόφσκι κατήγγειλε τη σύλληψή του ως «πολιτική» και «παράλογη». Ανησυχία εξέφρασε η κυβέρνηση της Ουάσιγκτον, προβλέποντας «σοβαρές επιπτώσεις» στον τομέα των επενδύσεων.
