Financial Times
O Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να υποστηρίξει τις αμερικανικές προσπάθειες για τη διασφάλιση της συμφωνίας των Ηνωμένων Εθνών για στρατιωτική επίθεση εναντίον της Βαγδάτης. Ομως, αντί να συγκρουστεί κατά μέτωπο με την Ουάσιγκτον έχει αφήσει τη Γαλλία και τη Γερμανία να το κάνουν. Την ίδια στιγμή έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα στηρίξει τη χρήση βίας αν τελικώς αποφασιστεί κάτι τέτοιο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ρώσος πρόεδρος αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά. Ή μάλλον, όπως τονίζει ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής, Σεργκέι Γκαραγκάνοφ, «ο Πούτιν ελίσσεται. Ως γεννημένος πολιτικός, λέει στους οικοδεσπότες του αυτό που θέλουν να ακούσουν».
Στη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών από την ανάληψη της εξουσίας, ο κ. Πούτιν έχει εκμεταλλευθεί την αδυναμία του με άριστο τρόπο. Εχει αποδεχθεί ότι, με τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης, η Ρωσία δεν είναι πλέον υπερδύναμη και έχει αναζητήσει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπως τονίζει Αμερικανός αξιωματούχος, «ο Πούτιν έχει συνειδητοποιήσει ότι η Ρωσία χρειάζεται μια μακροχρόνια σχέση με τη Δύση. Αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να συμμαχήσει με τους χαμένους της Ιστορίας».
Υπερηφάνεια και οικονομία
Η κρίση στο Ιράκ φέρνει αυτή την πολιτική του Βλαντιμίρ Πούτιν αντιμέτωπη με τη δυσκολότερη δοκιμασία της. Αν ο Ρώσος πρόεδρος στηρίξει χωρίς αντιρρήσεις τον Τζορτζ Μπους θα αποξενώσει τους συντηρητικούς στη Μόσχα, οι οποίοι θεωρούν ότι ήδη έχει παραχαϊδέψει την Ουάσιγκτον. Επιπλέον, εγκαταλείποντας έναν παραδοσιακό σύμμαχο, όπως είναι η Βαγδάτη, ενδέχεται να κλονίσει την εμπιστοσύνη άλλων, ειδικά στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, αν ο κ. Πούτιν αντισταθεί στην Ουάσιγκτον, κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο σε μια κρίση η οποία θα προσδιορίσει τις διεθνείς σχέσεις τα επόμενα χρόνια. O κ. Μπους έχει καταστήσει σαφές ότι οι ΗΠΑ θα θυμούνται ποιοι είναι οι φίλοι τους και ποιοι όχι. Οι στενές σχέσεις με τη Γαλλία και τη Γερμανία δεν θα μπορούσαν ποτέ να λειτουργήσουν ως υποκατάστατο μιας καλής σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ενας από τους βασικότερους στόχους του Βλαντιμίρ Πούτιν είναι να εμφανίσει τη Ρωσία σημαντικότερη από ό,τι είναι. Πολλοί Ρώσοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η χώρα τους είναι μια υπερδύναμη. Για τον λόγο αυτό ο Πούτιν θα πρέπει να εμφανιστεί ότι αντιστέκεται στον Μπους στο θέμα του Ιράκ.
Ομως, πέραν τη ρωσικής υπερηφάνειας, εκείνο που μετρά ιδιαίτερα είναι το θέμα της οικονομίας. Βασικοί στόχοι της φιλοδυτικής του πολιτικής είναι η ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων και των επενδύσεων, καθώς και η ενσωμάτωση σε οργανισμούς, όπως είναι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου. Ομως προτιμά να επιτύχει αυτούς τους στόχους χωρίς να αποδυναμώσει τις εμπορικές σχέσεις με τους παραδοσιακούς συμμάχους της σοβιετικής εποχής, όπως είναι για παράδειγμα το Ιράν.
Αυτή η ρεαλιστική πολιτική του κ. Πούτιν θα δοκιμαστεί με αφορμή την κρίση στο Ιράκ, όπου η Ρωσία έχει συμφέροντα. Αν και υποστήριξε τις ΗΠΑ στον πόλεμο του 1991, η Μόσχα διατηρεί την επιρροή της Βαγδάτη. Επιπλέον, το αποτέλεσμα της κρίσης στο Ιράκ θα επηρεάσει τις σχέσεις της Μόσχας με πολλές χώρες στη Μέση Ανατολή, περιλαμβανομένων των πολιτικών επαφών με το Ιράκ και τη Συρία, καθώς τη θέση της ως διεθνούς μεσολαβητή.
Ανησυχία για πετρέλαιο
Ο Ρώσος πρόεδρος προσπαθεί να προστατεύσει αυτά τα συμφέροντα, πιέζοντας τον πρόεδρο Μπους να του παράσχει εγγυήσεις, κυρίως σε ό,τι αφορά τα ρωσικά οικονομικά συμφέροντα στο Ιράκ. Θέλει επίσης να είναι σίγουρος ότι ανεξαρτήτως του ποιος θα διαδεχθεί τον Σαντάμ, δεν θα πλημμυρίσει με πετρέλαιο τη διεθνή αγορά. H ρωσική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατήρηση της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 18 δολάρια το βαρέλι.
Οπως τονίζει ο Μπορίς Νεμτσόφ, ο φιλελεύθερος πολιτικός με επαφές στον χώρο των πετρελαϊκών εταιρειών, ο Βλαντιμίρ Πούτιν πρέπει να πιέσει τον πρόεδρο Μπους πιο σκληρά σε αυτά τα ζητήματα. «H τιμή του πετρελαίου έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία για τη ρωσική οικονομία», τονίζει.
Ανεξαρτήτως πάντως της εξέλιξης των γεγονότων, ο κ. Πούτιν εμφανίζεται να θέλει να διατηρήσει τις φιλικές του σχέσεις τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Ευρώπη. Μέχρι στιγμής το έχει καταφέρει διατηρώντας τους τόνους χαμηλά. Οπως τονίζει χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος, «ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει μέχρι τώρα χειρισθεί το θέμα του Ιράκ με πολύ έξυπνο τρόπο».
