Επίσκεψη-αστραπή στην Αγία Πετρούπολη πραγματοποίησε ο πρόεδρος Μπους, προκειμένου να καθησυχάσει τον «φίλο» του Βλαντιμίρ Πούτιν ως προς το ότι η νέα διεύρυνση του NATO με την εισδοχή επτά νέων χωρών, που άλλοτε ανήκαν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής, είναι «απολύτως προς το συμφέρον της Ρωσίας». Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο πολυτελέστατο ανάκτορο της Μεγάλης Αικατερίνης στο Πούσκιν, ενώ λίγο νωρίτερα στην Πράγα, ο γ.γ. της Συμμαχίας λόρδος Ρόμπερτσον κάλεσε, κατά τη χθεσινή δεύτερη και τελευταία ημέρα της συνόδου κορυφής του NATO, τους ηγέτες των χωρών-μελών «να επειδείξουν τόλμη, να υπερβούν παραδοσιακούς ρόλους και συμπεριφορές και να προσδώσουν στην περαιτέρω διαδικασία της διεύρυνσης νέα υπόσταση». Αυτό σημαίνει ότι μετά την ανατολική Ευρώπη, το νέο πεδίο δράσης του NATO μετατίθεται στην Κεντρική Ασία.
Λίγο πριν από την αναχώρησή του για την Αγία Πετρούπολη, ο πρόεδρος Μπους χαιρέτισε το «γιγαντιαίο βήμα προς την ειρήνη και την ελευθερία», που σηματοδοτεί η εισδοχή στο NATO των τριών χωρών της Βαλτικής, καθώς και της Σλοβακίας, της Σλοβενίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Σε ερώτηση δημοσιογράφου της λιθουανικής τηλεόρασης εάν εμπιστεύεται τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο κ. Μπους απάντησε «βεβαίως», χωρίς περιστροφές. Δεσμεύτηκε, ωστόσο, να θέσει «οπωσδήποτε» το θέμα της Τσετσενίας στον πρόεδρο Πούτιν.
Στην Πράγα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Ιγκόρ Ιβάνοφ, εξέφρασε την επιθυμία της χώρας του η διεύρυνση του NATO να συνοδευτεί από «νέο προσανατολισμό του στρατιωτικού προγράμματος της Συμμαχίας. «Ανέκαθεν υποστηρίζαμε με έμφαση ότι η μηχανιστική διεύρυνση του NATO, χωρίς παράλληλο αναπροσανατολισμό του στρατιωτικού του προγράμματος, δεν συνάδει με την ιδέα της ασφάλειας και της συνεργασίας στον κόσμο, Παρακολουθούμε, πάντως, με ηρεμία την πορεία της διεύρυνσης», είπε ο κ. Ιβάνοφ, στη διάρκεια συνόδου του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας, το οποίο ιδρύθηκε τον περασμένο Μάιο ως βήμα συνεύρεσης των 19 χωρών-μελών της Συμμαχίας με τη Ρωσία. Ακρως θετική και αποδοτική χαρακτήρισε χθες τη «χημεία» μεταξύ των 19 και της Ρωσίας, ο λόρδος Ρόμπερτσον.
Ωστόσο, πίσω από τις εκατέρωθεν φιλοφρονήσεις, η εκκρεμότητα του Ιράκ και κυρίως η ομολογημένη επισήμως πρόθεση μετατόπισης του κέντρου βάρους της μελλοντικής δράσης του NATO προς Καύκασο και Κεντρική Ασία, ανοίγει ευρύ πεδίο διαπραγματεύσεων -αν όχι σκληρού παζαρέματος.
Πάντα καθησυχαστικός, ο πρόεδρος Μπους δεσμεύτηκε σε συνέντευξή του προς το ρωσικό τηλεοπτικό δίκτυο NTV για την ικανοποίηση των ρωσικών οικονομικών απαιτήσεων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στην αποπληρωμή παλαιού και ογκώδους χρέους του Ιράκ προς τη Μόσχα.
Ως προς τον Καύκασο και την Τσετσενία με τα πετρέλαιά της, η διασύνδεσή της με τη διεθνή τρομοκρατία εκ μέρους του προέδρου Πούτιν περιπλέκει κάπως την κατάσταση για τον πρόεδρο Μπους. Αυτός στήριξε μεν ανεπιφύλακτα τον πρόεδρο Πούτιν στην περίπτωση της τραγωδίας του θεάτρου της Μόσχας, δήλωσε, όμως, ότι θα θέσει θέμα διευθέτησης του τσετσενικού με πολιτική λύση. Τις θέσεις αυτές χαιρέτισε ο ηγέτης των Τσετσένων αυτονομιστών Ασλάν Μασκάντοφ, σχεδόν ταυτόχρονα όμως το ρωσικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος τον ερχόμενο Μάρτιο και όχι τον Δεκέμβριο, με πρωτοβουλία της προσκείμενης στη Ρωσία κυβέρνησης, φυσικά. Περί καλής συνεργασίας ΝΑΤΟ-Ρωσίας, «εφόσον στόχος της Συμμαχίας είναι η αντιμετώπιση των νέων απειλών και προκλήσεων στον σύγχρονο κόσμο», δήλωσε με νόημα στην Πράγα ο κ. Ιβάνοφ.
Το επίκεντρο του ενδιαφέροντος συγκεντρώνει φυσικά η δήλωση του λόρδου Ρόμπερτσον περί των νέων οριζόντων του NATO στην Κεντρική Ασία, το «νέο αυτό σύνορο» κατά την έκφραση Δυτικού διπλωμάτη.
Η κρίση στο Αφγανιστάν προετοίμασε το έδαφος, εφόσον ήδη υφίστανται αμερικανικές βάσεις στο έδαφος του Ουζμπεκιστάν. Ως γνωστόν, η Ρωσία παρείχε την υποστήριξή της προς την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Αφγανιστάν και μετέχει στην εκεί ειρηνευτική δύναμη. H είσοδος ρωσικών στρατευμάτων στην Καμπούλ, μετά την ανατροπή του καθεστώτος των Ταλιμπάν, είχε προκαλέσει ποικίλα σχόλια, λόγω φυσικά της βεβαρημένης προϊστορίας, δηλαδή της σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν το 1979-80. H ρωσική πλευρά είχε τότε υπογραμμίσει ότι οι καιροί και οι καταστάσεις άλλαξαν. Με ποιο τρόπο οι μεταβολές αυτές θα αντικατοπτρισθούν και στα «νέα σύνορα» του NATO στην Κεντρική Ασία, το μέλλον θα δείξει.
Ανεξαρτήτως όλων αυτών, από τα «παραλειπόμενα» της συνόδου της Πράγας αξίζει να αναφερθεί η περίπτωση του Ουκρανού προέδρου Λεονίντ Κούτσμα, ο οποίος μετέβη στη σύνοδο, μολονότι τού είχε ανακοινωθεί ότι δεν είναι ευπρόσδεκτος, λόγω διασύνδεσης της χώρας του με πωλήσεις ραντάρ στο Ιράκ. Για να τον εμποδίσουν να καθήσει δίπλα στον Τόνι Μπλερ ή τον πρόεδρο Μπους, ο κατάλογος με τα ονόματα των καλεσμένων ανά χώρα στη μεγάλη δεξίωση εγράφη στα γαλλικά, οπότε άλλαξε η σειρά και ο κ. Κούτσμα βρέθηκε δίπλα στον Τούρκο πρόεδρο Σεζέρ.
