Τελικά πράγματι ο Ρώσος πρόεδρος εξεστόμισε τέτοιες απρέπειες παρούσης όλης της αφρόκρεμας του ευρωπαϊκού Τύπου στις Βρυξέλλες, ή απλώς υπήρξε παρανόηση; Είναι προφανές ότι τις εξεστόμισε, αφήνοντας άφωνους τους Ευρωπαίους, οι οποίοι επί ώρες στη συνέχεια προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν διά της… διπλωματικής οδού τα όσα πρωτοφανή για το ευρωπαϊκό πρωτόκολλο ο Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε.
Λίγο μετά την ολοκλήρωση τής συνάντησής του με τους Ευρωπαίους ηγέτες στην καρδιά της Ευρώπης, στην αρχή της εβδομάδας, ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δέχθηκε καταιγισμό ερωτήσεων από Ευρωπαίους δημοσιογράφους με αντικείμενο την Τσετσενία. Φαίνεται όμως ότι όταν ο δημοσιογράφος της έγκριτης γαλλικής «Μοντ» (της εφημερίδας που αφιερώνει πολλά από τα άρθρα της στην παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τσετσενία) ρώτησε τον κ. Πούτιν αν οι νάρκες που χρησιμοποιούν οι Ρώσοι στρατιώτες στην Τσετσενία σκοτώνουν αμάχους, εκείνος εξεμάνη και προέβη στη μοιραία απάντηση: «Αν είσαι χριστιανός, βεβαίως κινδυνεύεις. Αν αποφασίσεις όμως να γίνεις μουσουλμάνος, δεν θα σωθείς γιατί αυτοί πιστεύουν ότι το παραδοσιακό Ισλάμ αντιστρατεύεται τους στόχους τους. Αν πάντως είσαι αποφασισμένος να γίνεις φανατικός ισλαμιστής και θέλεις να υποστείς περιτομή, σε προσκαλώ στη Μόσχα. Εκεί έχουμε θρησκευτική ανοχή. Και συν τοις άλλοις διαθέτουμε ειδικούς σ’ αυτόν τον τομέα. Θα εισηγηθώ η εγχείρηση να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να μην ξαναφυτρώσει σ’ εκείνο το σημείο απολύτως τίποτα»!
Επίδειξη ισχύος
Ακολούθησε μακρά σιωπή, τη στιγμή που οι Ρώσοι μεταφραστές, στην προσπάθειά τους να μπαλώσουν τα ευφυολογήματα του προέδρου απέδιδαν ελαφρώς αμβλυμένες τις δηλώσεις του. Εις μάτην όμως, γιατί οι αυθεντικές δηλώσεις του κ. Πούτιν μεταδόθηκαν από τη ρωσική τηλεόραση και μεταφράστηκαν από τον ανταποκριτή των «Νιού Γιόρκ Τάιμς».
Οι δηλώσεις του προέδρου Πούτιν δεν θα πρέπει να ενταχθούν στο πλαίσιο πιθανού εκνευρισμού του. Είναι περισσότερο από βέβαιον ότι πρόκειται για επίδειξη ισχύος ενός ηγέτη που έχει μοιράσει την τράπουλα με τον τρόπο που εκείνος νομίζει ότι θα του αποδώσει. Και κάτω από οιεσδήποτε συνθήκες, θα πράξει τα πάντα, προκειμένου να κρατήσει υπό τον αυστηρό έλεγχό του την υπόθεση που λέγεται Τσετσενία. Το απέδειξε πρόσφατα με τον τρόπο που χειρίστηκε την τρομοκρατική ενέργεια στο θέατρο της Μόσχας? το απέδειξε και προ μηνών με την εμμονή του να παραλληλίζει την εκστρατεία στην Τσετσενία με τον υπό αμερικανική καθοδήγηση αντιτρομοκρατικό πόλεμο.
Ο Ρώσος υπουργός Αμύνης Σεργκέι Ιβανόφ, σημειώνουν οι «Φαινάνσιαλ Τάιμς», δανείστηκε τα λόγια τού προέδρου Μπους, όταν την περασμένη εβδομάδα δήλωσε πως οι διμερείς σχέσεις της Μόσχας θα καθορίζονται στο εξής από τη στάση κάθε χώρας έναντι της τρομοκρατίας. Μήπως όμως τα επιχειρήματα της Μόσχας, συνδυαζόμενα με την απόλυτα αρνητική στάση της Ρωσίας σε οποιαδήποτε πρόταση πολιτικής διαπραγμάτευσης στο τσετσενικό κινδυνεύουν να βλάψουν την αξιοπιστία του Κρεμλίνου, διερωτώνται οι «Φαινάνσιαλ Τάιμς». «H Ρωσία μιμείται τις ΗΠΑ, αλλά το αποτέλεσμα θυμίζει παρωδία», εκτιμά ανώτατος δυτικός διπλωμάτης στη ρωσική πρωτεύουσα.
Ανησυχία και αποστροφή
Η σημαντικότερη κίνηση του Πούτιν μετά την 11η Σεπτεμβρίου υπήρξε η προσφορά βοήθειας, πληροφοριών και στρατηγικών διόδων για τον πόλεμο εναντίον των Ταλιμπάν. Οι προσπάθειες της κυβερνήσεώς του, όμως, να παρουσιάσει την εκστρατεία κατά της Τσετσενίας με ανάλογο τρόπο, όπως εμφανίζουν οι ΗΠΑ την εκστρατεία τους εναντίον της Αλ Κάιντα προκαλεί ανησυχία και αποστροφή στη διεθνή κοινότητα. H τακτική αυτή της Ρωσίας εγκαινιάσθηκε στην επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου, όταν ο πρόεδρος Πούτιν βάπτισε τη σύγκρουση στην Τσετσενία, τμήμα του αγώνα κατά της παγκόσμιας τρομοκρατίας, προειδοποιώντας για ενδεχόμενες επιχειρήσεις εντός των συνόρων της Γεωργίας, στην προσπάθεια να παταχθεί το τσετσενικό αντάρτικο.
Πολλοί αμφισβητούν την επίσημη ρωσική γραμμή. Αν και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Τσετσένοι μαχητές απολαμβάνουν εξωτερικής βοήθειας, η σύγκρουση παραμένει πολύ διαφορετική από τον πόλεμο που διεξάγει η Αλ Κάιντα. «Αυτό που ο Πούτιν ονομάζει διεθνή τρομοκρατία είναι στην πραγματικότητα ειδική μορφή τσετσενικής εθνικιστικής τρομοκρατίας. Κάθε σύγκριση με την 11η Σεπτεμβρίου είναι άστοχη», λέει ο Γιεβγκένι Βολκ, μέλος ανθρωπιστικής οργάνωσης στη Μόσχα.
Ρωσική επιθετικότητα
Οι παραλληλισμοί του Πούτιν μπορούν, όμως, να ερμηνευθούν ως προσπάθεια υπενθύμισης στους δυτικούς συμμάχους ότι και η Ρωσία έχει δικαίωμα να αναδιατυπώνει, προς όφελός της, τους κανόνες διεθνούς παρέμβασης. O Πούτιν μπορεί, άλλωστε, να επικαλεσθεί προηγούμενες αμερικανικές παράτυπες απαιτήσεις για να στηρίξει τα αιτήματά του για απέλαση του Τσετσένου εκπροσώπου από τη Δανία και για ουσιαστική φίμωση των φιλικών προς τους αυτονομιστές μέσων ενημέρωσης. Οι ρωσικές δυνάμεις εγκαινίασαν μάλιστα αυτόν το μήνα επιχειρήσεις αντιποίνων, κατά τα πρότυπα του ισραηλινού στρατού, με στόχο την ανατίναξη κατοικιών υπόπτων για τρομοκρατικές πράξεις στην Τσετσενία. H λογοκρισία που ισχύει στην ενημέρωση από την Τσετσενία και η αναζήτηση διεθνούς ομοφωνίας από τη Δύση για την αντιτρομοκρατική εκστρατεία, ωθούν την E.E. και τις ΗΠΑ στον περιορισμό της κριτικής τους προς τη Μόσχα. Ωστόσο, η ενίσχυση της ρωσικής επιθετικότητας θα ενισχύσει τις τριβές κι είναι αμφίβολο αν θα συμβάλει στην πολυπόθητη προσέγγιση που η Ρωσία θα ήθελε να έχει με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ και αντιστρόφως.
