Σοβαρό βήμα στον μακρύ και αβέβαιο δρόμο για την οριστική αποδέσμευση της Ουκρανίας από την παραδοσιακή σφαίρα επιρροής του Κρεμλίνου χαρακτηρίζεται η χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας να ζητήσει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
Στρατηγική
«Συζητήσαμε την ανάγκη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής, στο τέρμα της οποίας θα βρίσκεται η ένταξη της Ουκρανίας στο σύστημα συλλογικής ασφαλείας επί του οποίου στηρίζεται το NATO», δήλωσε μετά το τέλος της συνεδρίασης ο επικεφαλής του Συμβουλίου Γιεβέν Μαρτσούκ.
Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η Ουκρανία, ενεργειακός όμηρος του Κρεμλίνου, υπήρξε το μήλον της έριδος μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Για τη Μόσχα, ο προσεταιρισμός αυτής της μεγάλης πρώην Σοβιετικής Δημοκρατίας των 51 εκατομμυρίων κατοίκων είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την ανασύσταση της παραδοσιακής σφαίρας επιρροής της. H «ρωσόφιλη» πολιτική έχει σοβαρή λαϊκή υποστήριξη στο εσωτερικό της Ουκρανίας, καθώς οι μεταρρυθμίσεις του αυταρχικού και διεφθαρμένου καθεστώτος Κούτσμα είχαν σοβαρές κοινωνικές συνέπειες και προκάλεσαν σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού αισθήματα νοσταλγίας για τη σοβιετική εποχή.
Οι σοβαρές υποχωρήσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν απέναντι στους Αμερικανούς μετά την 11η Σεπτεμβρίου δημιούργησαν την αίσθηση ενός ιστορικού «γάμου συμφέροντος» μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας. Ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη συμφωνία για μια χαλαρή συμμετοχή της Ρωσίας στις ατλαντικές δομές, η Μόσχα δεν θα μπορούσε να αρνηθεί ένα ανάλογο δικαίωμα του Κιέβου.
Παραμένει γεγονός ότι η ρωσική συμμετοχή στο NATO είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολική και ότι πίσω από τις διθυραμβικές δηλώσεις περί «τέλους του Ψυχρού Πολέμου» κρύβονται οι λανθάνοντες ανταγωνισμοί, έκφραση των οποίων ήταν η πρόσφατη σύσταση ενός είδους «νέου Συμφώνου της Βαρσοβίας», του λεγόμενου CSO, από έξι πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες.
Μήλον της έριδος
Στο πλαίσιο αυτού του υπόγειου ανταγωνισμού, η Ουκρανία θα συνεχίσει να αποτελεί το βασικό μήλον της έριδος. H ανατροπή θα μπορούσε να προέλθει όχι από το NATO αλλά από την προς Ανατολάς διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η οποία, με την οικονομική της βοήθεια και τη γεωπολιτική της προοπτική θα μπορούσε να σταθεροποιήσει αποφασιστικά την προς Δυσμάς πορεία της χώρας. Αλλά αυτό που διαγράφεται για την ώρα εξαιρετικά αμφίβολο για την Πολωνία και πολύ μακρινό για τις Δημοκρατίες της Βαλτικής, δεν αποτελεί παρά μια θαμπή υπόσχεση του ακαθόριστου μέλλοντος για τη χειμαζόμενη και αβέβαιη Ουκρανία.
