Ο Βλαντιμίρ Πούτιν μετά την 11η Σεπτεμβρίου έκανε κάθε τι δυνατόν, ώστε να γίνει αρεστός στη Δύση. Συστρατεύτηκε με τη συμμαχία που αποσκοπεί να πατάξει την τρομοκρατία, χαρακτηρίζοντας προσήκουσες και ορθές τις αεροπορικές επιθέσεις εναντίον του Αφγανιστάν, έκλεισε κάποιες βάσεις στο εξωτερικό και δεν δίστασε να εξετάσει, στη φάση αυτή, το ενδεχόμενο συνομιλιών με τους Τσετσένους αντάρτες.
Η ρωσική οικονομία, εξάλλου, εξακολουθεί να αναπτύσσεται, συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις, το κουφάρι του «Κουρσκ» ανασύρθηκε από τον πυθμένα της Θάλασσας Μπάρεντς και ο μεγιστάνας και πολιτικός, απομεινάρι της περιόδου Γέλτσιν, ο υπουργός Σιδηροδρόμων Νικολάι Αξιονένκο κατηγορείται για διαφθορά.
Οταν τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν στον Πούτιν, ο Ρώσος πρόεδρος δεν ήταν παρά μια άχρωμη συμβιβαστική λύση με εκκρεμείς λογαριασμούς τόσο με τους μεγιστάνες της εποχής Γέλτσιν αλλά και τους σκληρούς των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας. Προτιμούσε την ομοφωνία και επέλεγε προσεκτικά βήματα. Η ρητορική ήταν συνήθως φιλελεύθερη και φιλική, σχεδόν πότε, όμως, ο λόγος του δεν γινόταν πράξη.
Εξωτερική πολιτική
Τώρα, όμως, μοιάζει η κατάσταση να άλλαξε. Στην εξωτερική πολιτική, ο Πούτιν εμφανίζεται βέβαιος για τις κινήσεις του, όπως λόγου χάρη, όταν έκλεισε τις δυο εναπομείνασες μεγάλες βάσεις στο εξωτερικό, τρόπαια που κληρονόμησε από την περίοδο της ΕΣΣΔ, στην Κούβα και στο Βιετνάμ. Επίσης, χαμήλωσε τους τόνους σχετικά με την πυραυλική άμυνα των ΗΠΑ, ενώ δεν αποκλείεται να επιτευχθεί συμφωνία, όταν ο Ρώσος πρόεδρος θα συναντηθεί με τον πρόεδρο Μπους, ενώ οι σχέσεις της Ρωσίας με το ΝΑΤΟ είναι θερμότερες από ποτέ.
Ο Πούτιν επανακαθορίζει τη στάση της Ρωσίας σε σχέση με την τέως ΕΣΣΔ. Η αναχρονιστική ακαμψία για τις σφαίρες επιρροής έχει ελαττωθεί. Οι Αμερικανοί στρατιώτες ήδη βρίσκονται στο Ουζμπεκιστάν, με τις ευλογίες του Κρεμλίνου. Η Ρωσία θα αποσύρει στρατιώτες και οπλισμό από βάση στην Αμπχαζία και έχει δεσμευθεί να κάνει τό ίδιο και στην Υπερδνειστερία. Η παρουσία της εξάλλου και στα δυό αυτά σημεία παρά τις αντιρρήσεις της διεθνούς κοινότητας είχε πυροδοτήσει φόβους περί νεο-ιμπεριαλιστικών σχεδίων στην παλαιά αυτοκρατορία.
Οικονομικές μεταρρυθμίσεις
Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις επιταχύνονται. Την εβδομάδα που πέρασε ο Πούτιν υποσχέθηκε φορολογικές μεταβολές αλλά και πόλεμο κατά του ξεπλύματος χρημάτων, ενώ επανέλαβε την επιθυμία του να συμμετάσχει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Ο οικονομικός σύμβουλος του, Αντρέι Ιλαριόνοφ εμφανίζεται πλέον, ευχαριστημένος και αισιόδοξος. Ακόμα και η πτώση της τιμής του πετρελαίου δεν επιβράδυνε την οικονομική ανάπτυξη της Ρωσίας, λέει, που του χρόνου θα φτάσει στο 4%, ενώ πέρυσι άγγιξε το 8%. Μάλιστα τώρα εξετάζεται το ενδεχόμενο η Μόσχα να αποπληρώσει τμήμα του εξωτερικού της χρέους.
Οι μεταβολές είναι λιγότερο αισθητές στην πολιτική ζωή της χώρας. Οι τοπικές εκλογές εκμαυλίζονται από τα χρήματα και τις μηχανορραφίες. Η γραφειοκρατία εξακολουθεί. Οι πιέσεις προς τον ανεξάρτητο Τύπο συνεχίζονται, ενώ η επιτυχημένη ανάσυρση του «Κουρσκ» έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από την κοινή γνώμη σε αντίθεση με τα ψέμα και το χάος που επακολούθησε της βύθισής του τον Αύγουστο του 2000.
Τα καλά λόγια της Ουάσιγκτον και του Λονδίνου βελτίωσαν τη γενική εικόνα της Ρωσίας, αλλά ορισμένες σκληρές αλήθειες εξακολουθούν να ισχύουν, ότι δηλαδή κάποια συμφέροντα είναι κοινά, ενώ άλλα όχι. Η Ρωσία δεν δυσκολεύτηκε να υποστηρίξει τους βομβαρδισμούς εναντίον ενός κοινού εχθρού, των Ταλιμπάν. Αλλά κάθε κίνηση των Αμερικανών εναντίον του Ιράκ είναι μια διαφορετική ιστορία.
Ενα άλλο πρόβλημα έγκειται στο ότι πολλοί σημαίνοντες Ρώσοι έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης από τον Πούτιν. Ακόμα και άτομα που ανήκουν στην ομάδα του εκφράζουν διαφορετικές απόψεις. Πολλοί ανώτεροι στρατιωτικοί θέλουν να εμποδίσουν την περαιτέρω υποχώρηση από την αυτοκρατορία. Την εβομάδα που πέρασε ρωσικά αεροσκάφη βομβάρδισαν τη Γεωργία. Τελικά ο Πούτιν, όπως και ο Γκορμπατσόφ πριν από μια δεκαετία, θα δυσκολευτεί να δει αποτελέσματα τις φιλοδυτικής του στάσης στο εσωτερικό της χώρας.
Πολλοί είναι οι ισχυροί που αντιτίθενται στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Πολλοί είναι αυτοί που τα κατάφεραν καλά την τελευταία δεκαετία οχυρωμένοι πίσω από τη γραφειοκρατία, τα καρτέλ και τον προστατευτισμό και βέβαια δεν θέλουν να τα δουν να εξαφανίζονται. Οι ξένες επενδύσεις είναι ελάχιστες, ενώ ολόκληροι τομείς, όπως ο τραπεζικός, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας και ο δημόσιος δεν έχουν μεταρρυθμιστεί.
Εγγύηση η δημοτικότητα
Ασφαλώς τα κίνητρα του Πούτιν δεν είναι ξεκάθαρα. Πιθανώς να υπολόγισε ότι τώρα πρέπει να φανεί φιλικός προς τη Δύση, ελπίζοντας ότι θα εισπράξει το αντάλλαγμα αργότερα. Πιθανώς να προσβλέπει σε ευνοϊκότερους όρους συμμετοχής στον ΠΟΕ ή μια νέα ευρύτερη συμμαχία με το ΝΑΤΟ, πιθανώς εις βάρος ορισμένων γειτόνων της Ρωσίας.
Η τεράστια δημοτικότητα του Ρώσου προέδρου αποτελεί εγγύηση ότι δεν απειλείται η νέα εξωτερική του πολιτική. Οι περισσότεροι Ρώσοι ευχαριστούνται να βλέπουν τη χώρα τους αγαπητή και σεβαστή και είναι ευτυχείς που δεν έχουν εμπλακεί αμέσως στο ζήτημα του Αφγανιστάν. Οι βραδείες οικονομικές μεταρρυθμίσεις είναι καλύτερες από τις ανύπαρκτες. Η πραγματική αλλαγή στη Ρωσία και η πραγματική εμπιστοσύνη της Δύσης θα χρειαστεί χρόνια να εδραιωθεί και όχι λίγες εβδομάδες.
