ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ Κυριακή κάθε μήνα στις τέσσερις πρώτες σειρές των καθισμάτων στις θέσεις των γυναικών του ιερού ναού Αγίων Πάντων Καλλιθέας κάθονται άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα ακοής. Στην υπερυψωμένη θέση ακριβώς απέναντί τους στέκεται ο θεολόγος Στράτος Πατρινός, ο οποίος κάνει τη διερμηνεία της Θείας Λειτουργίας στη νοηματική. Οι κωφοί παρακολουθούν με ευλάβεια τη λειτουργία και κατανοούν τα ιερά κείμενα ακριβώς όπως και οι πιστοί που τα ακούν κανονικά από τους ιερείς και τους ψάλτες της εκκλησίας.
Οπως σημειώνει ο κ. Πατρινός, οι Αγιοι Πάντες έχουν αναγνωριστεί από τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο ως «ενορία κωφών». Στον εξωτερικό τοίχο του ναού έχει τοποθετηθεί και η σχετική πινακίδα. Ετσι, οι κωφοί μπορούν να παρακολουθήσουν τη Θεία Λειτουργία ακριβώς όπως και οι υπόλοιποι πιστοί. «Αυτή είναι η προσβασιμότητα που θέλουμε», λένε στην «Κ».
«Η διερμηνεία της Θείας Λειτουργίας στη νοηματική βοηθάει πολύ όλους τους κωφούς, διότι είναι πιο ξεκάθαρη η εικόνα. Εισέρχονται με πίστη, αλλά δεν καταλαβαίνουν πάντα όσα λέγονται. Με τη νοηματική ευχαριστιούνται πολύ, συμμετέχουν, πιστεύουν, βρίσκονται κοντά στον Θεό», σημειώνει η Λεμονιά Κουμάκη. «Με τη διερμηνεία στη νοηματική που έχει περισσότερες λεπτομέρειες η αντίληψή μου γίνεται καλύτερη. Με τη νοηματική προσεύχομαι και έρχομαι πιο κοντά στον Θεό από όσο πριν», προσθέτει η Στέλλα Τσιραντωνάκη.
ΑΠΟ ΤΟ 1938
Η διερμηνεία των λειτουργικών κειμένων στη νοηματική γλώσσα είναι μια κοπιώδης προσπάθεια που ξεκίνησε πριν από πολλές δεκαετίες στην Ελλάδα. Ο Στράτος Πατρινός εργάζεται εδώ και χρόνια ώστε η εκκλησιαστική ορολογία να αποτυπωθεί και να τυποποιηθεί στο λεξιλόγιο της νοηματικής. Οπως λέει στην «Κ», προσπαθεί να συνεχίσει την προσπάθεια που ξεκίνησε το μακρινό 1938 ο μακαριστός μητροπολίτης Θηβών Νικόδημος, ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη νοηματική στον χώρο της Εκκλησίας. Σε αυτό το εγχείρημα είχε τη βοήθεια της πολύτιμης συνεργάτιδός του Μαρούλας Κατσίμπρα. «Μετά από 30 χρόνια υπάρχει μεγάλη βελτίωση και σιγά σιγά μοιραζόμαστε τον ίδιο τρόπο διερμηνείας χρησιμοποιώντας τους ίδιους όρους, ώστε να υπάρχει κοινό αποτέλεσμα», σημειώνει.
Πολλοί άνθρωποι με προβλήματα ακοής δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν τα λειτουργικά κείμενα ή να συλλάβουν πλήρως το νόημα λόγω της περιορισμένης πρόσβασης στην εκκλησία και της έλλειψης γνώσης της εκκλησιαστικής ορολογίας στη νοηματική. Ο Στράτος Πατρινός και οι συνεργάτες του εργάζονται για τη δημιουργία ενός θρησκευτικού λεξικού στη νοηματική στο οποίο θα κωδικοποιούνται όλοι οι σχετικοί όρο. «Για παράδειγμα, υπήρχε στη νοηματική όρος για τη λέξη “Ιησούς”, αλλά δεν υπήρχε για τη λέξη “Χριστός”. O όρος αφορούσε στο ίδιο πρόσωπο, αλλά δεν έμπαινε στο νόημα του τι σημαίνει Χριστός και τι Ιησούς», τονίζει.
ΑΤΥΠΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Ο κ. Πατρινός και οι συνεργάτες του συνεργάζονται με τους κωφούς για να διαμορφώσουν τους όρους που χρησιμοποιούνται στη διερμηνεία, ώστε να αποτυπωθούν στη νοηματική οι δύσκολες έννοιες των κειμένων και να γίνουν ακόμη πιο κατανοητές για τους πιστούς. «Εγώ, γνωρίζοντας τα κείμενα, σε συνεργασία με τους κωφούς-μέλη της κοινότητας και ιδιαίτερα αυτούς που είναι πιστοί και έρχονται τακτικά στην εκκλησία και έχουν γνώσεις ή είναι δάσκαλοι νοηματικής, έχουμε κάνει μια άτυπη επιτροπή με την οποία καθορίζουμε τους όρους οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν στη διερμηνεία της Θείας Λειτουργίας», εξηγεί.
O ιερέας των Αγίων Πάντων, πατήρ Ανάργυρος Σιγάλας, λέει στην «Κ» ότι αρχικά υπήρχαν ανησυχίες για το αν η διερμηνεία στη νοηματική θα αποσπούσε τους πιστούς που πηγαίνουν κάθε Κυριακή στην εκκλησία για τη Θεία Λειτουργία. Αυτές οι ανησυχίες αποδείχτηκαν αβάσιμες. «Το δέχτηκαν σαν να ήταν ό,τι πιο φυσικό. Εκαναν τρεις-τέσσερις θέσεις πίσω και δέχτηκαν να κάθονται μπροστά οι κωφοί. Είναι ένα θαύμα το οποίο έγινε από την πρώτη στιγμή στην επικοινωνία μας με τους κωφούς».
Βίντεο: Urbi Productions
